Dünyanın en prestijli tarım bölgelerinden biri olan ABD’nin Kaliforniya eyaleti, bugün milyarlarca dolarlık bir meyve endüstrisine ev sahipliği yapıyor. Ancak Kaliforniya’nın en gurur duyduğu ürünlerin başında gelen dünyaca ünlü "Calimyrna" incirinin arkasında, tamamen Türkiye’den alınan fidanlar ve Anadolu’nun asırlık tarım dehası yatıyor. Amerika, bugün küresel pazarda sattığı incirleri, kelimenin tam anlamıyla Türkiye’yi örnek alarak üretiyor.
HER ŞEY AYDIN’DAN GÖTÜRÜLEN FİDANLARLA BAŞLADI
Akdeniz iklimine benzerliğiyle bilinen Kaliforniya'da ticari bir incir endüstrisi kurmak isteyen Amerikalı girişimciler, gözlerini dünyanın en kaliteli incirlerinin yetiştiği Aydın yöresine çevirdiler. Türkiye’den özel olarak seçilen ve bölgenin en kaliteli kurutmalık çeşidi olan "Sarılop" incirinin fidanları gemilerle Amerika’ya taşındı. Kaliforniya topraklarına dikilen bu fidanlar hızla büyüdü ancak Amerikalı üreticiler yıllarca çözemedikleri büyük bir krizle karşı karşıya kaldı: Ağaçlar meyve veriyor, fakat meyveler büyümeden dalında çürüyüp dökülüyordu.
İNCİR SİNEĞİ İTHAL EDİLDİ
Amerikalı tarım uzmanları, fidanları kopyalamayı başarmıştı ancak Anadolu çiftçisinin asırlardır uyguladığı gizli formülü bilmiyorlardı. Türkiye’ye gelen uzmanlar, Sarılop incirinin olgunlaşması için "ilekleme" adı verilen ve sadece bu bölgeye özgü mikroskobik incir arıcıklarının (sineklerinin) polen taşıması gerektiğini keşfettiler. Amerika’da bu özel arı türü yaşamadığı için fidanlar döllenemiyordu. Bunun üzerine Türkiye’den sadece yeni fidanlar değil, bu döllenmeyi sağlayacak erkek incirler ve incir sinekleri de Amerika’ya götürüldü. Anadolu'nun bu doğal ekosistem sırrı sayesinde Kaliforniya’daki bahçeler nihayet meyve vermeye başladı. Amerikalılar, California ve Smyrna (İzmir) kelimelerini birleştirerek bu ürüne "Calimyrna" adını verdiler.
AĞUSTOS AYINDA BÜYÜK COŞKU BAŞLIYOR
Türkiye'nin Ege coğrafyasında olduğu gibi, Kaliforniya'da da bu özel incirlerin toplanma serüveni her yılın Ağustos ayında başlıyor. Ağustos ayının ortalarından itibaren ağaçta kuruyan ve kendiliğinden yere düşen incirler, büyük bir titizlikle toplanarak kurutma alanlarına alınıyor. Eylül ayının sonuna kadar devam eden bu hummalı hasat dönemi, tıpkı Aydın ve İzmir'deki gibi yüksek iş gücü ve dikkat gerektiriyor.
Bugün ABD, küresel incir pazarında önemli bir oyuncu olsa da, bu üretimin temelini oluşturan genetik kodlar, üretim teknikleri ve hatta hasat takvimi tamamen Türkiye'den ihraç edilen tarım kültürüne dayanıyor.
