Sözcü Plus Giriş

Döviz ile ödeme yapılan ürün ve hizmet vatandaşı zorluyor

Kurlardaki hızlı artış, enflasyonun yanı sıra direkt olarak döviz ile ödeme yapılan birçok ürün ve hizmette vatandaşı zorluyor. Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, günlük kurda ısrar ederek fatura düzenleyen AVM’lere bu yıl fazladan 3.3 milyar TL ödeme yapacaklarını dile getirdi.

null
Güncellenme: 09:51, 20/05/2018
Döviz ile ödeme yapılan ürün ve hizmet vatandaşı zorluyor

Türk Lirası, dolar karşısında yılbaşından bu yana yüzde 19, son 1 yılda ise yüzde 26 değer kaybetti. Euro karşısındaki kayıp ise yılbaşından bu yana yüzde 16, son 1 yılda ise yüzde 35'i buldu. Habertürk’ten Sefer Yüksel’in haberine göre, kurlardaki hızlı artış, enflasyonun yanı sıra direkt olarak döviz ile ödeme yapılan yabancı bebek bakıcısı, yurt dışı turlar, yurt dışından e-ticaret ile ürün satın almaları, cep telefonu uygulamaları gibi birçok ürün ve hizmette vatandaşı zorluyor.

DOLAR:

18 Mayıs 2017 – 3.5660

7 Eylül 2017 – 3.4020

28 Kasım 2017 – 3.9635

1 Ocak 2018 – 3.7303

18 Mayıs 2018 – 4.4920

BAKICI MALİYETLERİ UÇTU

Kurdaki artışın direkt olarak en çok vurduğu kesimlerden biri de çocukları ya da ihtiyacı olan aile büyükleri için yabancı uyruklu bakıcı çalıştıran kesim. Yabancı uyruklu bakıcıların aylık ücretleri 600- 700 dolardan başlıyor ve bu çalışanlar kur sabitleme tekliflerine sıcak bakmıyor. Hal böyle olunca da geçen yıl bakıcısına 600 dolar ödemek için cebinden yaklaşık 2 bin 270 TL çıkan birinin bu yıl cebinden 2 bin 270 TL çıkıyor.

SPOR KULÜPLERİ DARA DÜŞECEK

Döviz kurlarında son 1 yılda yaşanan anormal artışın en çok vurduğu kesimlerin başında ise kuşkusuz spor kulüpleri geliyor. Gelirlerinin önemli bir bölümü Türk Lirası üzerinden olmasına ve çok eleştirilmelerine rağmen yabancıyerli ayrımı yapmadan bütün oyuncu ve teknik direktörlerin maaşlarını Euro üzerinden verme alışkanlığından vazgeçmeyen spor kulüplerinin kur farkı zararları ise her geçen gün kabarıyor. Kulüpler önümüzdeki dönemde, sporcu ücretleri için de artık daha ciddi bir kaynağa ihtiyaç duyacak. Örneğin Galatasaray, bonuslarıyla birlikte Belhanda'ya ödediği yaklaşık 4 milyon Euro için geçen yaz 16 milyon TL'ye ihtiyaç duyarken, şu anda 21.1 milyon TL'ye ihtiyacı var.

YUNAN ADASI TURLARI ARTIK CEP YAKACAK

Başta Ege'deki adaları olmak üzere, Yunanistan son yıllarda Türkler için en önemli tatil mekânlarından biri haline gelmişti. Öyle ki, Yunanistan tur paketleri, tur şirketlerinin de en çok sattığı ürünleriydi. Ancak Euro'da geçen yıla göre yüzde 30'u aşan artış, bu yıl tatilcilerin tercihini değiştirmesine neden olacak gibi görünüyor. Örneğin; geçen yıl 1 haftalık gemi ile Yunan Adaları turunu 400 Euro'ya alan bir Türk turist 1500 TL civarında bir rakam öderken, bu yıl yaklaşık 2 bin 120 TL ödemek durumunda kalacak. Zaten tur paketlerine talebin bıçak gibi kesilmesi de en önemli gösterge.

ONLİNE OYUN FİYATLARINI ARTIRDI

Kurdaki artışın direkt etkilediği bir diğer alan ise online oyun ve cep telefonu uygulamaları. Akıllı telefonların yaygınlaşması ile birçok kişinin hayatının vazgeçilmezi haline gelen uygulamalar ve özellikle gençler ve çocukların önemli satın almalar yaptıkları online oyunlarda fiyatlar dolar bazında. Kurdaki artış bu anlamda da geniş bir kitlenin cebini yakmış durumda.

HAVALİMANI ALIŞVERİŞİNDE AVANTAJ KALMADI

Kurdaki artış gümrüksüz alışveriş imkânı sağlayan ve görece daha avantajlı olan freeshop'larki alışverişlerin avantajını da önemli ölçüde baltaladı. Geçmiş dönemde buradan yapılan alışverişlerde, başta parfümeri ürünleri, tütün ürünleri ve alkollü içki ürünleri oldukça avantajlı fiyata alınırken, kurdaki sert artış da bu avantajın önemli bir bölümünü adeta alıp götürdü.

‘AVM'LERİN 3'TE 1'İ GÜNLÜK KUR ÜZERİNDEN KİRA ALIYOR'

Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, AVM ve perakende sektöründe artan döviz kurundan dolayı kiralarda ciddi bir artış olduğunu kaydetti. Türkiye'de yaklaşık 400 AVM bulunduğunu belirten Öncel, AVM'lerin 3'te 1'inin günlük kurdan fatura kestiğini söyledi. Mağazaların ayrılmaması için AVM yönetiminin ya dövizle kira aldığı mağazalarda kuru düşük tuttuğunu ya özel indirim yaptığını ya da kira/ ciro oranına üst sınır koyduğunu ifade eden Öncel, “AVM'lerin 3'te 2'lik kısmında TL'ye fiili olarak dönüldü. 3'te 1'lik bir kesim var. ‘Benim döviz borcum var' gerekçesiyle günlük kurdan fatura kesiyor. Bunun karşısında ‘Ben dayanamıyorum, kapatmak istiyorum' diyen kiracıya da ‘Sözleşmen var, ceza ödeyerek çıkabilirsin' diyor. AVM'den çıkmak isteyen kiracıya hızlı bir şekilde çıkış hakkının tanınması lazım” diye konuştu.

‘3.3 MİLYAR FAZLA ÖDEYECEĞİZ'

Öncel, 3'te 1'lik kesim olan AVM yönetiminin ağırlıklı olarak yabancılardan oluştuğunu aktararak, bu AVM'lerin zarar eden ve işletmesi, ticari hayatı riske giren firmayı bırakması gerektiğini, aksi halde firmaların iflasına sebep olacaklarını vurguladı. Öncel, günlük kurda ısrar ederek fatura düzenleyen AVM'lere bu yıl fazladan 3.3 milyar TL ödeme yapacaklarını dile getirdi.