Sözcü Plus Giriş
SERPİL YILMAZ

Sputnik V aşısını Vakıf Katılım Başkanı Öztürk Oran üretecek

26 Ocak 2021

26. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın cuma namazı (22 Ocak) çıkışında yaptığı açıklamalardan kulağımızda tek bir cümle yer etti:

“Bu hafta sonu muhtemelen 10 milyon (doz aşı) gelecek.”

Pazartesi günü 6.5 milyon doz Covid-19 aşısı Coronavac Türkiye'ye geldi.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, gelen aşıların 10 milyon dozluk siparişin ilk etabı olduğunu ifade etti…

★★★

Uzmanlar  Covid-19'a karşı “toplumsal bağışıklık” gelişmesi için en az yüzde 80 etkili aşılarla, nüfusun yüzde 80'inin aşılanması gerektiğini söylüyor.

“CHP Covid-19 Danışma Kurulu”nun hazırladığı raporda, “Türkiye'nin ihtiyacı olan aşı miktarı 150 milyon dozdur. Ancak 70 milyon aşılanırsa aşı işe yarar” deniliyor.

★★★

Şu ana kadar Türkiye'ye kitlesel aşılama için yalnızca 3 milyon doz aşı geldi.

İki doz olarak uygulanıyor.

Önceki gün itibarıyla 1 milyon 238 bin kişinin aşılandığı açıklandı.

İlk ve ikinci doz aşılamanın kaç kişiye yapıldığını henüz bilmiyoruz.

★★★

Türkiye tek bir aşı üreticisine bağımlı: Sinovac! Acil kullanım onaylı 9 aşı firmasının bağlantılarını ortaya koyan araştırmaya göre, Türkiye'nin yanı sıra tek bir aşıyla sınırlı tedarik anlaşması yapan yalnızca 2 ülke var: Rusya (kendi aşısı Sputnik V) ve Macaristan (AstraZeneca-Oxford)…

Filipinler ve Tayland bile azıcık da olsa ikinci aşı sipariş etmiş.

Türkiye ile Sinovac sipariş eden Brezilya ve Şili'nin 5'er, Endonezya'nın 3 farklı aşı grubuyla tedarik anlaşması bulunuyor.

★★★

Aşılama takvimi geriden işliyor ve belirsizliğini koruyor. Dünya Sağlık Örgütü aşı üreticilerini “taahhütlerini yerine getirmeye” çağırıyor.

Sorunun bu noktalara geleceği öngörüldüğü için Haziran 2020'de 172 ülkenin katılımı ile aşı ittifakı COVAX kuruldu.

Türkiye katılmadı!

Çin'in de içinde yer aldığı ve AB ülkelerinin başını çektiği organizasyon yılda 2 milyar doz aşı dağıtımını taahhüt ediyor.

★★★

Yerli aşı üretimi çok önemli. Türkiye'nin 2011 yılında kapanan “Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü” deneyimi sağlık sektörünün DNA'sına geçmiştir diye umut ediyorum…

Yeniden canlanabilir.

Sektörde ortak bir yargı var: Piyasaya ilk yerli Covid-19 aşısını Erciyes Üniversitesi- Koçak Farma çıkaracak.

Koçak Farma Yönetim Kurulu Başkanı Ender Koçak, “Mayıs başına kadar Türk halkının kullanımına sunarız” demiş..

Diğer ilaç şirketleri Faz 1-Faz 2 deneyi için bakanlıktan izin bekliyor.

Her gün 150-200 kişiyi kaybediyoruz…

★★★

Bu köşede daha önce de özel aşı çalışmalarına değindim.

24 Ocak'ta bir sürprizle karşılaştık…

Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF), Covid-19 aşısı Sputnik V'nin Türkiye'de üretilmesi için önde gelen bir Türk ilaç şirketiyle anlaşma imzaladığını açıkladı.

Türkiye, Sputnik V'nin üretim anlaşması yaptığı 7'nci ülkeydi…

★★★

“Önde gelen Türk şirketi” Viscoran İlaç Sanayii A.Ş. olduğunu öğrenmek zaman almadı.

20 yıldır sağlık sektöründe olduğunu söyleyen Öztürk Oran, Viscoran Yönetim Kurulu Başkanı olarak açıklama yapmış.

★★★

Oran,  Rus yetkililerle yaptığı sayısız görüşmelerinin 9 ay öncesinden başladığını belirtiyor.

Aynı zamanda İstanbul Ticaret Odası Meclis Başkanı, TOBB Yönetim Kurulu Üyesi ve Terra İlaç ile Myfarma İlaç Yönetim Kurulu Başkanı da olan Oran,  2014-2017 yılları arasında T. Vakıflar Bankası Yönetim Kurulu Üyesi'ydi.

2015 yılı itibarıyla Vakıf Katılım Bankası Yönetim Kurulu Başkanı…

Terra İlaç, 1970'de Dr. Cengiz Yurtoğlu'nun kurduğu Yurtoğlu İlaç'ın ruhsatlarını satın alarak, 1998 yılında doğdu.

★★★

Terra İlaç, 2013 yılında Trabzonlu kardeşler Davut-Mustafa Yurttaş'tan adını alan DMY Elektronik Yatırımlar şirketinin bünyesine katılıyor.

DMY; inşaat, ilaç, turizm, gayrimenkul, elektronik, elektrik, enerji, otomasyon, denizcilik alanlarında faaliyetlerini sürdürüyor.

★★★

50'den fazla ülkeden 1.2 milyar doz sipariş alan Sputnik V'nin,Türkiye'de üretilebileceğini Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu 29 Aralık'ta; Sağlık Bakanı Koca da 19 Ocak'ta Rus mevkidaşlarıyla yaptıkları görüşmelerden sonra ifade etmişti.

★★★

Oran, Türkiye'de aşı üretimi için gerekli “İyi Üretim Sertifikasyonu” GMP (Good Manufacturing Practices) onayına sahip 4 şirket olduğunu vurguluyor.

Aşı dünyada dev bir ekonomi oluşturuyor.

Aşılanma “adil ve eşit” olmak zorunda. Yoksa paralar da boşa gidecek, hayatlar da.

Aşıyla ilgili her konuda; dağıtımında, üretiminde, tedariğinde şeffaflık bekliyoruz…