Sözcü Plus Giriş
GALERİ Fotoğraflarla İran'da 7 gün 24 Kasım 2019 09:11
1 5 bin 500 yıllık yerleşik bir medeniyete sahip İran, dinine, kültürüne, tarihine, edebiyatına sıkı sıkıya bağlı. Şiir toplum için yaşam biçimi... Hafız-ı Şirazi'nin Divanı öğretileri gibi. Şair Firdevsi'nin yazdığı 61 bin beyitten oluşan Şahnamesi, İran milletini yeniden diriltti. Mezarları, kabirleri dün gibi korunuyor. 7 günlük gezimde 80 milyon nüfuslu komşumuz İran'ın yönetim biçimini değil, tarihini, kültürünü, edebiyatını sorguladım. Mistik geziye İran'ın en modern ama tarih kokan kenti İsfahan'dan başladık...
2 NAKŞİ CİHAN MEYDANI/İSFAHAN

İsfahan deyince ilk akla 80 bin metrekareye kurulu dünyanın ikinci büyük meydanı 'Nakşi Cihan' geliyor. Safevi döneminde polo oyunlarının da oynadığı 'Dünyanın resmi' olarak da adlandırılan UNESCO eseri meydan her saat kalabalık. Meydanı bir günde bitiremedik ancak keyfini çıkardık. İsfahan'ın iki yakasını birleştiren Zayenderud Nehri'nin üzerindeki 33 kemerli Siosepol Köprüsü de inci gerdan gibiydi...
3 LÜTFULLAH CAMİİ/İSFAHAN

İsfahan'da Nakş-ı Cihan Meydanı'ndaki Lütfullah Camii'ni gezmek Shahzadeh N. İgual ve benim için duygusal anların yaşanmasına neden oldu. Shahzadeh'nin yakında okurlarla buluşturacağı 2 çiftin imkansız aşkını yazdığı 'Son Fayton' kitabı burada geçiyor. Kolonsuz kubbenin altında yaşanan acıları hissettik.
4 ULU CAMİİ/İSFAHAN

Aborda'nın 27 gezgini, İsfahan’daki Selçuklu mimarisinin izlerini taşıyan Ulu Camii'nde hatıra fotoğrafı çektirdik.
5 KIRK SÜTUNLU SARAY/İSFAHAN

Isfahan'a yolunuz düşerse Kırk Sütunlu Saray yani namı diğer Chehel Sütun’u görmemek olmaz. Chehel Farsça 'kırk' demek. Ünlü Safevi Hanedanı'nın 7. şahı Abbas, 17. yüzyılda konukları için yaptırmış sarayı. Bahçesi de şahane. Sonsuza yolculuk gibi...
6 -İSFAHAN HALILARI/İSFAHAN

İran denilince akla İsfahan halıları da geliyor. Uğradığımız mekanda envai çeşit renkte, özel dokunan halılar vardı. Özel ipek ve yünden büyük bir emek sonucu ortaya çıkan halıların fiyatı 500-2000 Euro arasında değişiyor.
7 4 BİN YILLIK KALE/YAZD-MEYBOD

Yazd Meybod Kasabası'nda kendinizi Mardin’de hissedebilirsiniz. Dolaştığımız 4 bin yıllık kale, Sasanı döneminde Narin Kale, yani kutsal ateşlerin yandığı 'Ateşli Kale' adını alıyor. Kerpiçten inşa edilen kale hala dimdik ayakta...
8 KUTSAL ATEŞ/YAZD

Yazd'da Zerdüşt Ateş Tapınağı'nda 1544 yıldır hiç sönmeden yanan kutsal ateşi gördük. "İyi düşünce, iyi söylem, iyi davranış" temeline dayalı dinde kadın ve erkek eşit... Tek tanrıya inanılan din İran'da hala kabul görüyor.
9 YAZD/FAHADAN

Çöl kenti Yazd'a bağlı 'Fahadan Kerpiç Kasabası' görülmeye değer. UNESCO dünya mirası olan kasabada güneşi batırmak ayrı bir keyif verdi...
10 Çölün ortasında masum Yazd çocukları...
11 ÜYÜK KİROS'UN MEZARI

UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Pasargad antik kent şüphesiz şahaneydi. Orada Pers İmparatorluğu'nun kurucusu kral Kiros'un mezarını ziyaret ettik.
12 PERSEPOLİS

UNESCO ve Guinness Rekorlar Kitabı'nda en büyük antik kent olarak geçen Persepolis'in inşaatına Kral Darius döneminde başlanmış... 165 yılda tamamlanan ve 'özgürlüğün ne kadar önemli olduğunu hatırlatan' Persepolis, İran'ın en önemli turistik merkezi...
13 KRAL MEZARLARI

Persepolis'e yakın bölgede Pers Kralı Darius'un ve kralların kaya mezarlarına hayran kaldık.
14 PEMBE CAMİİ/ŞİRAZ

Dünya fotoğrafçılarının aşk yaşadığı camidir, Pembe Camii... Kaçar döneminde yapılan caminin seramikleri pembe ağırlıklı. Yazın ve kışın içeriye sızan ışıklardan farklı renge bürünen cami UNESCO eseri... Işıkların dansına bayıldık.
15 SADİ ŞİRAZİ/ŞİRAZ

Gazelin üstadı Şirazi, şairliğinin yanı sıra bilgedir de. Güzel ahlak ve aşk üzerine yazdığı gazeller dillere destandır. Pehlevi döneminde güzelleştirilen Şiraz'daki antı mezarında kendisine seslendiği şu aşk gazeli yankılandı: "Sâadi gitme peşinden, unut artık bu acıyı. Ey bî-beser (gönül gözü kor olan kişi) Ben mi gidiyorum? O çekiyor kancayı..."
16 KERİMHAN KALESİ/ŞİRAZ

Şiraz'da Kerim Han Zend döneminde yapılan UNESCO eseri Kerimhan Kalesi'ni gezdik...Pehlevi zamanında sisteme muhalif olanlar burada hapsedilmiş. Acılarla dolu kale artık bir müze...
17 HAFIZ-I ŞİRAZİ/ŞİRAZ

İran edebiyatının en önemli şairlerinden Hafız-ı Şirazi'nin dev bahçeler arasındaki anıt mezarını ziyaret ettik. Karanlık basmış olmasına rağmen her yer kalabalıktı. Hafız Divanı'nın mimarı olan Şirazi'nin sözleri öğreti gibi. Türk edebiyatçı Yahya Kemal Beyatlı ve Almanların büyük şair ve yazarı Goethe, Şirazi'den çok etkilenmiştir.
18 FİRDEVSİ/TUS

Farsça'nın babası olarak bilinen ünlü şair Firdevsi'nin Tus şehrindeki dev bahçeler arasındaki anıt mezarı büyüleyici... İran'da ilkokulda eğitim Firdevsi'nin Şahnamesi ile başlar. 30 yılda 61 bin beyitte topladığı eseri İranlı olmayı anlatır. Nazım Hikmet'in de etkilendiği Firdevsi'nin müthiş anıt mezarında Şahname'yi konuştuk...
19 8. İMAM RIZA/MEŞHED

Kutsal kent Meşhed'de Şiilerin 12 imamından 8'incisi İmam Rıza'nın dev alan içindeki türbesine ziyaret ayrı bir deneyimdi. Som altından yapılan kubbe etrafı aydınlatıyordu. Yüzlerce insanın dua edişine şahit olduk.
20 IĞDIRLI AZERİLERLE KARŞILAŞTIM/MEŞHED

7 gün de olsa gurbetteydim. Meşhed'in Kapalıçarşısı'nda İğdır'da yaşayan Azeri vatandaşlarla karşılaşınca havalara uçtum. 8'inci İmam Rıza'nın Türbesi'ni ziyarete gelmişler. Memleketimin insanlarıyla dertleştikten sonra hatıra fotoğrafı çektirdik.
21 FERİDÜDDİN ATTAR NİŞABURİ/NİŞABUR

Mevlana'nın da hayran olduğu İran edebiyatının en önemli şairlerinden Feridüddin-i Attar'ın Nişabur'daki kabrinde kuşlar mantığı olarak yazdığı Simurg hikayesini dinledik. Mitolojik yolculuk yaptık.
22 HEKİM HAYYAM/ NİŞABUR

İran'da "Hekim Hayyam" olarak adlandırılan matematikçi, yıldız bilimci Ömer Hayyam'ı rubaileriyle, batı edebiyatında da tanımayan yok... Sözlerinde şaraba çok yer veren şair Hayyam'ın doğduğu ve öldüğü kent Nişabur'da ters kadehten yapılan anıt mezarına gittik. 1048-1131 yılları arasında yaşayan, kusurları, tanrıyı sorgulamasıyla bilinen Ömer Hayyam'ın en bilindik rubaisine gelince: "Tanrı çamurdan bizi yarattığında biliyordu dünyada işimiz ne olacak. İşlediğim tüm günahlar onun emriyledir. O halde kıyamette beni niye yakacak."
23 FİRUZE/NİŞABUR

Petrol ve doğalgaz rezervlerinde ilk beş ülke arasında yer alan İran'ın ana geçim kaynağı, madencilik, çiftçilik, hayvancılık... Nişabur ise Firuze madeni bakımından zengin bir kent. Turkuaz renkli taştan yüzlerce çeşit takı ve dekoratif eşyalar bulabilirsiniz. En ucuz yüzüğün fiyatı 9 Euro... Sanattan da gelir sağlayan İran'da turizm yeni geçim kapısı oldu.
24 İRAN LEZZETLERİ

Oldukça zengin bir mutfağı var. Safran ve zerdeçal vazgeçilmez baharatları. Kebapları sade ve lezzetli. Çelo kebap, incik eti ile baklalı sebzeli pilav, safranlı pilav, aş reşteh (İbni Sina reçeteli yemek), ghormeh sebzi, safranlı fıstıklı dondurmayı mutlaka deneyin. Fikriniz olsun, en lüks ya da tarihi bir restorantta kişi başı 50 liraya ziyafet çekebiliyorsunuz...
25 KADINLARI BAKIMLI

İran kadınları modern ve bakımlı. Geneli başlarına örtülerini yarım takıyor. Özellikle gözlerini ve dudaklarını ortaya çıkarmak için makyaj yapıyorlar. Burun estetiğine kadınlar kadar erkekleri de meraklı. İran'da tarz giyinen de var, yöresel kıyafetleri tercih eden de...
26 MİNYATÜR VE ÇİNİ SANATI

İran için minyatür sanatı olmazsa olmaz. Gezdiğimiz tarihi mekanların neredeyse hepsinde minyatür ve çini sanatı mevcut. Turkuaz, mavi, yeşil ve sarının ağırlıkta kullanıldığı eserlerde renkler hala canlı canlı...
27 GÖZLER VE MİMİKLERLE ANLAŞTIK

Farsça bilmediğim için sırf gözler ve mimiklerle anlaşmak zorunda olduğum anlar çoktu tabii... 10 yaşındaki kızım Zeynep'i özlediğim sırada, çocukların peşinden koştup, onları öpücük yağmuruna tuttum. İran'a gelin gelen 91 yaşındaki Afganlı teyze gurbette olduğumu anlayıp bana sıkı sıkı sarıldı. İranlı kadınlar alışverişte bana yardımcı oldu. Hepsinden de 'Kıymetlim, canım' anlamına gelen 'Azizam' sözünü duymak bana sıcak geldi...
28 NELER ALABİLİRSİNİZ

İranı'ın kapalıçarşılarında yok yok... Safran, baharat, hurma ve çayları taze taze. Türkiye'de 3 katı fiyatına olan altın değerindeki 40 gram safranı 7 Euro'ya aldım. Sonra ipekten şal, sürme ve sürmedanlık, halı, minyatürden yapılmış eşyalar, firuze taşından takılar alternatif hediyelikler olabilir. İran'ın para birimi riyal ve tümen. Ülkede sadece dolar ve Euro bozduruluyor. Alışverişlerde pazarlık aynı Türkiye'deki gibi. Bastıran kazanıyor...
29 DENEYİMİN DİBİ

İran'a giderken en çok başımı kapatmam gerektiği için stres yaptım. Evet saçları yarım kapalı bir şekilde dolaşma izni var ama irademin dışında örtü takmak, 'Sana ne kadar çok yakıştı' denilse de özgürlüğümü bir süre elimden aldı. Deneyimse dibine kadar yaşadım. Bu arada örtü bana alışık olmadığı için sürekli omuzlarıma düştü, söylendiği gibi 'kapanın' uyarısı yapan ahlak polisine rastlamadım. Açık halde ben fark edene kadar dolaştım.
30 MASAL DİYARINDA...

İran'ın tarihini, kültürünü, edebiyatını eski bir medeniyet olduğu için hep merak ediyordum. Arkadaşım Shahzadeh N. İgual sayesinde o topraklarda dolaşmak masal diyarında olmak gibiydi... Size önerim İran'a iyi bir tur firmasıyla gitmeniz. Çok büyük bir ülke olduğu için bağımsız takılmak, önemli yerleri atlamanıza neden olabilir. Kişi başı 1500 Euro ile 10 gün boyunca en iyi yerlerde konaklama, yeme içme ve en önemlisi gezip görme fırsatınız var... Güvensiz olduğunu düşünmeyin, turistler için her şey düşünülmüş.
31
32
33
34
35