Orta Doğu’daki ateş hattında yükselen petrol fiyatları, tedarik sorunlarını körükledi, üreticiyi de tüketiciyi de zora soktu. Savaşın ardından Brent petrolün varil fiyatı 114 doları aştı. Ülkelerden önlemler üst üste geldi. Çin, Hürmüz Boğazı’nın kapanması ile gübre ihracatını, Rusya, fiyat istikrarını korumak için benzin ihracatını yasakladı.
Savaş nedeniyle plastik ve ambalajda maliyet artışları yüzde 90’ı buldu. Birçok sektör için ara malı niteliğinde üretim yapan plastikteki maliyet baskısı, domino etkisi yaratabilir. Bu kapsamda nisanda zam dalgası kapıda.
TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Başkanı Yavuz Eroğlu, polietilen ve polipropilen gibi temel hammaddelerde fiyat artışlarının yüzde 90’ı bulduğunu, maliyet artışının tüketici fiyatlarına yansıyacağını vurguladı.
“Adeta iğneden ipliğe zamlar yansıyacak” diyen Eroğlu, “Günlük tüketilen ürünlerin ambalaj fiyatları yüzde 40 arttı. Bu, tüketicinin temel ihtiyaç maddelerine zam olarak yansır. Gıda, temizlik ürünlerinden, ayakkabı, beyaz eşya ve otomotive kadar birçok sektörde plastik kaynaklı zamlar yaşanacak. Tekstilin ipliği de zamlanacak, plastik kaynaklı maliyet artışları yüzde 40’ı bulur. Bu da ürün fiyatlara yansır” dedi.
‘VERGİLER ASKIYA ALINSIN’
Bazı ürünlere fiyat artışlarının daha fazla olacağını aktaran Eroğlu, “Örneğin çuvalda hammadde kaynaklı artışlar yüzde 60’ı bulabilir. Plastik torbalarda zam daha fazla olur” diye konuştu. Enflasyonla mücadeleye ciddi zararlar verebilecek bir sürecin yaşandığını aktaran Eroğlu, “Bizi zor bir yıl bekliyor” dedi. Eroğlu, savaşın etkileri sona erene kadar hammaddelerin ilave gümrük vergileri anti-damping vergilerinin askıya alınmasını talep etti.
Domino etkisi kaçınılmaz
PLASFED Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, “Maliyet artışları böyle giderse nihai ürün fiyatlarına kademeli zamlar kaçınılmaz. Maliyet artışları ilk etapta plastik ambalaj ürünlerine, tek kullanımlık gıda ambalajlarına, temizlik ve hijyen ürünlerinin ambalajlarına, lojistik ve taşıma ekipmanlarına yansır. İlk aşamada bu ürün gruplarında yüzde 30 bandında fiyat ayarlaması görülebilir. Ancak bu durum devam ederse geniş bir ürün yelpazesinde fiyat artışları kaçınılmaz” diye konuştu.
Belirsizlik ve baskı yükseliyor
Maliyet artışlarının öngörülemez seviyelere geldiğini vurgulayan İsranbul Sanayi Odası (İSO) Plastik Ambalaj Sanayi Meslek Komitesi Başkan Yardımcısı Gökhan Can, “Bu durum enflasyonu çok etkileyecek. Enflasyon hedefleri şaşacak” dedi. Savaşın sanayiciye etkilerine değinen Can, “Sanayici zaten enerji, işçilik maliyetleri altında. Üretim için bunları yerine getirmekle mükellef. Hammaddeye ulaştığında da ürettiği malı kime, ne kadara satabilecek.
Piyasa bunu kabul edecek mi? Her şey belirsiz. Bu artışlar tüketiciyi de etkileyecek” diye konuştu. Ayrıca Can, “Savaş bir haftada içinde bitse bile buraya mal tedariki en az 90 günden aşağı olmaz” dedi.
