Küresel enerji piyasalarında eşi benzeri görülmemiş bir fiyat sapması yaşanıyor. Dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda haftalardır süren aksaklıklar, fiziksel petrol arzını durma noktasına getirdi. "Dated Brent" olarak bilinen fiziksel petrolün varil fiyatı 140 dolar barajını aşarak rekor kırarken, finansal piyasalardaki vadeli kontratların 108 dolar seviyesinde kalması, piyasanın "can havliyle" mal aradığını tescilledi.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA ARZ KRİZİ: DÜNYA PETROLÜNÜN YÜZDE 20’Sİ RİSKTE
Haftalardır süren jeopolitik gerginlikler ve lojistik aksamalar, küresel petrol arzının beşte birini sağlayan Hürmüz Boğazı’nı adeta kilitledi. Bu durum, elinde işleyecek ham maddesi kalmayan rafinerileri ve ülkeleri büyük bir paniğe sürükledi. Alıcılar, gemilere hemen yükleyebilecekleri her bir varil petrol için piyasa değerinin çok üzerinde prim ödemeye razı durumda.
KAĞIT ÜZERİNDE SAKİNLİK, SAHADA YANGIN VAR
Piyasanın finansal ayağında işlem yapan traderlar, krizin kısa sürede çözüleceği umuduyla vadeli işlemleri 108 dolar seviyesinde tutmaya çalışıyor. Ancak fiziksel piyasada gerçek variller 140 dolardan el değiştiriyor. Uzmanlar, "kağıt üzerindeki sözleşmeler" ile "gerçek sevkiyatlar" arasındaki bu 32 dolarlık devasa farkın, modern petrol tarihinin en geniş açıklarından biri olduğunu vurguluyor.
PİYASA BAĞIRIYOR: "ACİL PETROL LAZIM!"
Mevcut tablo, piyasa terminolojisinde "aşırı geri dönük fiyatlama" olarak adlandırılıyor. Bu durum, yatırımcıların geleceğe dair bir beklentisinden ziyade, sanayicinin ve devletlerin şu anki hayatta kalma çabasını simgeliyor. Fiziksel petrol fiyatlarındaki bu patlama, piyasanın arz sıkışıklığını "gerçek ve acı verici" bir şekilde hissettiğinin en somut kanıtı olarak görülüyor.
Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık açılmadığı sürece fiziksel fiyatların vadeli işlemleri de yukarı çekebileceği konusunda uyarıyor. 2008 krizinden bu yana görülen en yüksek seviyeler, küresel enflasyon ve akaryakıt fiyatları üzerinde yeni bir şok dalgası yaratma potansiyeli taşıyor.
