Yale Üniversitesi bünyesinde yürütülen ve uydu verilerine dayanan yeni bir çalışma, dünya üzerindeki bitki örtüsü dağılımının iklim değişikliği ve arazi kullanımı nedeniyle önemli bir değişim geçirdiğini ortaya koydu. Bilim insanları, bitki yaşamının mevsimsel döngüsü olan "yeşil dalganın" yörüngesinin kademeli olarak kuzeydoğuya kaydığını tespit etti.
YEŞİL DALGA OLAN DÖNGÜYÜ TAKİP EDİYORLAR
Dünya üzerindeki bitki örtüsü normal şartlarda, Kuzey Yarımküre’de yazın artan, kışın ise azalan; Güney Yarımküre’de ise bunun tam tersi şekilde ilerleyen "yeşil dalga" adlı bir döngüyü takip etmektedir. Ancak araştırmacılar, bu döngünün merkez üssünün –yani bitki biyokütlesinin en yoğun olduğu coğrafi noktanın– yer değiştirdiğini gözlemledi.
Verilere göre, temmuz ortasında Fransa-İzlanda-Kuzey Amerika hattında bulunan bu ağırlık merkezi, şubat ve mart aylarında Afrika’nın batı kıyılarına (Liberya civarı) doğru hareket ediyor. Yapılan analizler, bu merkezin her geçen yıl biraz daha kuzeydoğuya doğru sürüklendiğini gösterdi.
RUSYA, ÇİN VE HİNDİSTAN MERKEZİ KONUMA YÜKSELİYOR
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, bitki örtüsündeki bu kaymanın son yıllarda kazandığı ivme oldu:
1983 - 2010 Arası: Yeşil dalganın merkezi yılda ortalama 1,5 ila 2,5 kilometre hızla kuzeye kaydı.
2010 Sonrası: Kayma hızı büyük bir sıçrama yaparak yılda ortalama 14 kilometreye ulaştı.
Bu hızlanma ile birlikte Rusya, Hindistan ve Çin gibi ülkeler, gezegenin toplam bitki örtüsü ağırlığı açısından giderek daha merkezi bir konuma yükseliyor.
DEĞİŞİM NEDENLERİ AÇIKLANDI
Bilim insanları bu değişimi üç temel faktöre dayandırıyor:
Sıcaklık Artışı: Yükselen sıcaklıklar, kuzey enlemlerinde büyüme mevsimini uzatarak bitki örtüsünün bu bölgelerde yayılmasını sağlıyor.
Karbondioksit Etkisi: Atmosferdeki yüksek CO2 seviyeleri bazı bitki türlerinde büyümeyi teşvik ediyor.
Güneydeki Kayıplar: Kuzeyde bitki örtüsü artarken, Güney Yarımküre'nin bazı bölgelerinde şiddetli kuraklık ve orman yangınları nedeniyle bitki örtüsü kaybı yaşanıyor.
