İran ve ABD arasındaki ateşkesin bitmesine 2 gün kala dünya nefesini tuttu. İran ve ABD Hürmüz Boğazı'na üst üste ablukalar çekerken Pakistanlı arabulucular diplomasi yarışına girdi.
Ateşkesin son günü Çarşamba gününe adım adım yaklaşılırken Salı günü gerçekleşmesi beklenen İran-ABD görüşmelerine katılma planı olmadığını belirten İran hükümetinin tavrı endişeleri arttırdı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Fox News'da yaptığı açıklamalara göre Salı günü yapılması İslamabad'da gerçekleşmesi gereken ateşkes görüşmeleri tehlikeye girdi.
ABD'nin de İran gemisini vurması ve ardından ele geçirmesi zaten kırılgan olan ateşkesi tehlikeye soktu.
Ancak Pakistan hala barış umudu için çalışmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump ile görüşen Pakistan Genelkurmay Başkanı Asın Münir ABD ablukasının görüşmelere zarar verdiğini belirtti.
TRUMP 'İRANLA ANLAŞMA BUGÜN İMZALANACAK'
The Fox News'e konuşan ABD Başkanı İran'la yapılacak anlaşmanın bugün imzalanabileceğini söyledi. Anlaşma yakın olduklarını vurguladı. Trump nükleer meselenin görüşmelerde konuşulacağını vurguladı.
Trump'a yakın The New York Post'un haberine göre ise Trump İran'la birebir görüşmeye hazır olduğunun sinyalini verdi.
Post'a göre "İslamabad’da devam eden ABD-İran görüşmeleri, Trump ile İranlı liderler arasında doğrudan bir görüşmeye" yol açabilir.
Trump, “Onlarla görüşmekte hiçbir sakınca görmüyorum” diyerek bu olasılığa açıkça olumlu yaklaştığını belirtti.
ABD Başkanı, “Onlarla görüşmekten çekinmem. Eğer görüşmek isterlerse, bizde çok yetkin insanlar var, ama onlarla görüşmekten çekinmem.” dedi.
Trump açıklamasının devamında "görüşme yapmamız bekleniyor. Artık kimsenin oyun oynamadığını tahmin ediyorum" diye ekledi.
PBS'e verdiği demeçte İran'ın görüşmelere gelmemesi halinde "iyi olacağını" söyleyen Trump, "eğer ateşkes anlaşma olmadan biterse çok fazla bomba düşecek" diye ekledi.
TRUMP'TAN YENİ PAYLAŞIM
ABD Başkanı Donald Trump, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran politikasına ve medyada yer alan iddialara ilişkin açıklamalarda bulundu. İsrail'in kendisini İran ile savaşa ikna etmediğini vurgulayan Trump, bu kararda 7 Ekim olaylarının sonuçlarının ve İran'ın asla nükleer bir silaha sahip olamayacağı yönündeki kalıcı görüşünün etkili olduğunu belirtti.
Açıklamasında basında yer alan haberlere ve kamuoyu yoklamalarına da tepki gösteren Trump, yorumcuların söylediklerinin yüzde 90'ının yalan ve uydurma olduğunu savundu. Trump, yayınlanan anketlerin de tıpkı 2020 yılındaki ABD Başkanlık seçimleri gibi hileli olduğunu öne sürdü.
‘İRAN MÜREFFEH BİR GELECEĞE SAHİP OLABİLİR’
Medyanın Venezuela'daki sonuçları konuşmaktan kaçındığını ifade eden Trump, İran'da elde edilecek sonuçların da şaşırtıcı olacağını belirtti. Tahran yönetimine yönelik doğrudan mesaj veren Trump, “Eğer İran'ın yeni liderleri (rejim değişikliği) akıllıysa, İran harika ve müreffeh bir geleceğe sahip olabilir” ifadelerini kullandı.
İRAN'DAN UMUT IŞIĞI
Bu açıklamanın üzerine Pakistan İçişleri Bakanlığı İranlı diplomatlarla İran'ın görüşmelere katılımını konuştukları bir videoyu X üzerinden yayınladı. Bu videonun ardından olumlu mesajlar bir bir gelmeye başladı.
Reuter'a konuşan İran yönetimi kaynakları, "İran görüşme ihtimaline pozitif yaklaşıyor. Gelecek saatlerde açıklama yapacağız" açıklamasını yaptı.
Aynı kaynak, "İran'ın görüşmelere katılımının sağlanması için ABD ablukasının bitirilmesi yönünde Pakistan'ın pozitif çabaları bulunuyor" diye ekledi.
Başkan yardımcısı J.D. Vance'ın yönettiği ABD heyeti ise çoktan İslamabad'a varmak üzere yola çıktı.
LÜBNAN VE İSRAİL GÖRÜŞMELERİ BEYAZ SARAY'DA
İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter ile Lübnanlı mevkidaşı Nada Hamadeh Moawad arasında yapılacak ikinci tur doğrudan görüşmeler Perşembe günü gerçekleşecek.
Yetkili, toplantının Washington’daki Dışişleri Bakanlığı’nda yapılacağını ve toplantıya İsrail, Lübnan ve ABD taraflarından yetkililerin katılacağını belirtti.
Geçen Salı günü, Leiter ve Moawad yaklaşık iki saat süren bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşme, İsrail ve Lübnan yetkilileri arasında bugüne kadar yapılan en üst düzey toplantı ve iki komşu ülke arasında on yıllardır yapılan ilk doğrudan görüşme oldu.
Görüşmelere ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve diğer ABD'li diplomatlar arabuluculuk yaptı.
İRAN'IN TALEPLERİ DEĞİŞMEDİ
İran Ulusal Meclisi, ABD'den olumlu sinyaller gelmesi durumunda heyet göndereceğini açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı ise "Tahran'ın şu an için ABD ile yeni bir müzakere turu yok" dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı, 'İran'ın nükleer ve balistik füze programlarının müzakereye açık olmadığını' yineledi.
Son yayınlanan anlaşma taslağına göre İran, nükleer programını 15 yıl askıya alacak, ülkesindeki yüzde 60 zenginleştirimiş uranyumu seyreltecek.
Karşılığında 20 milyar dolarlık dondurulmuş varlığı serbest bırakılacak ve kademeli bir şekilde yaptırımlar kaldırılacak.
Dışişleri Bakanı Yardımcısı Bekayi, ABD'nin şartlarını incelediklerini belirtti. Nitekim "ABD'nin yaklaşımı ciddiyetsiz ve anlamsız. Tahran taleplerini bildirdi ve bunları değiştirmeyecek" diye ekledi.
İran, ABD ablukasına karşı Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurmasının ardından görüşmelere katılıp katılmama konusunda net bir açıklama yapmamıştı.
GERGİN GÖRÜŞMELER
İran tarafından henüz resmi bir açıklama gelmedi. Hürmüz'ün kapatılması ve dün akşam ABD'nin bir İran gemisini vurduktan sonra ele geçirmesi diplomatik çabaları tehlikeye atmıştı.
ABD heyetine Başkan Yardımcısı J.D. Vance liderlik edecek, Özel Temsilci Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner da Vance'a eşlik edecek.
İran heyetine ise Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın liderlik etmesi bekleniyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Yardımcısı İsmail Bekayi'nin de görüşmelere katılacağı tahmin ediliyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da barış yanlısı açıklamalar yaparak gerginliği düşürdü. Pezeşkiyan, 'savaş kimsenin işine yaramayacak. Aklı başında olan tüm taraflar gerilimi düşürmek için çalışmalıdır' paylaşımını yaptı.
İRAN BASINI: FİKİR DEĞİŞMEDİ
İran basını, Tahran'ın Pakistan’daki müzakerelere katılmama yönünde aldığı kararın henüz değişmediğini yazdı.
Yarı resmi haber ajansı Tasnim, İran'ın Pakistan’daki müzakerelere katılmama kararında şu ana kadar değişiklik olmadığını belirtti.
Haberde, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Pakistan’daki müzakerelere katılacağı yöndeki haberlerin İran’ın kararını etkilemediği ifade edildi.
Ayrıca Hürmüz Boğazı’nda devam eden deniz ablukası ile ABD’nin aşırı taleplerinin müzakerelerin sonraki turu için engel teşkil ettiği vurgulandı.
