Rengim Gökmen: İmarın yanında sanat ihmal edilmemeli, asgari 6400 ek gösterge sağlanmalı
10 Mayıs'ta yapılacak kritik toplantı öncesi SÖZCÜ'ye konuşan Devlet Opera ve Balesi eski Genel Müdürü Rengim Gökmen, "1980’li yıllarda sağlanan üstün maddi olanakları bütünüyle yitirdik. Eğitim, imar, çevre, sağlık önemli… Fakat kültür, sanat göz ardı edilmemeli" dedi.
SÖZCÜ, 10 Mayıs'ta Çalışma Bakanlığı ile Memur Sen'in masaya oturacağı ve milyonlarca çalışanın özlük haklarını ve dolayısıyla refahını doğrudan etkileyecek toplantı öncesi sanatçıların durumuna ayna tutmaya devam ediyor.
Orkestra Şefi, Devlet Opera ve Balesi eski Genel Müdürü Rengim Gökmen, sanatçıların özlük haklarında son 40 yılda yaşanan dramatik düşüşle ilgili önemli tespitler yaptı, çözüm önerileri sundu. İşte Rengim Gökmen'le yaptığımız mülakat:
'2022 Türkiyesi'nde küçük bir kesim dışında sanatçıların önemli çoğunluğunun büyük zorluklar yaşadığı yönünde güçlü işaretler ortaya konuluyor. Sizin tespitleriniz nelerdir?
Bu konunun gerçekten daha önceden ele alınması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü sanatçıların özellikle, Devlet Opera ve Balesi, Devlet Tiyatroları ve Devlet Senfoni orkestralarındaki sanatçıların son yıllarda özlük hakları bakımından son derece yıprandığını düşünüyorum.
1980’li yıllarda sözleşmeye geçişle sağlanan üstün maddi olanaklarını bütünüyle yitirdiklerini düşünüyorum. Bu bakımdan el üstünde tutmamız gereken sanatçıların çok daha olumlu özlük haklarına kavuşması gerektiğini düşünüyorum.
EKONOMİK ZORLUKLARDAN BAĞIMSIZ SÖYLÜYORUM
Bunu ülkemizin içinde bulunduğu zor, hatta dünyanın içinde bulunduğu zor ekonomik koşullardan bağımsız olarak söylüyorum. Bu olmasa dahi son 10 yılda 15 yılda ülkenin maaş skalasında çok gerilere gitti sanatçıların aldıkları maaşlar.
Özellikle aynı okullardan mezun olan, aynı işi ya da benzer işi yapan TRT’deki sanatçılar TRT’deki çalışanlar gibi 6400 ek göstergeye sahip olmamaları önemli bir adaletsizlik yaratıyor. Yani TRT de sanatçıların bu hakka sahip olmaları değil tabi ki Kültür Bakanlığı’na bağlı sanatçıların bu hakka sahip olmaması burada önemli bir adaletsiz durum ortaya çıkarıyor.
6400 EK GÖSTERGE ASGARİ OLARAK SAĞLANMALIDIR
Bu sanatçıların da son derece liyakat sahibi olduğunu ve ülkenin maaş skalasında, devletin desteklediği bu sanatçıların daha üst konumlarda yer alması gerektiğini düşünüyorum. Özellikle sanatçıların emeklilikle ilgili haklarının iyileştirilmesi son derece önemli bir konudur. Sanat kurumlarındaki en önemli problem sanatçıların Emeklilik dönemlerinde de aynı düzeyde bir yaşam standardını sürdürebilmelerinin sağlanmasıdır.
Bu nedenle 6400 ek gösterge asgari olarak sağlanmalıdır. Ben genel müdürlük ve idarecilik dönemlerinde de bu konuları gündeme getirmeye çalıştım. Kolay bir konu olmadığını biliyorum.
Ancak devletin bu sanat dallarını, opera, bale, tiyatro ve senfoni orkestrası gibi sanat dallarını koruma altında tutmasının nedeni, bu alanların meslek olarak sürdürülebilmesi, popüler sanatlardan, ticari işlerden ayrı olarak sürdürülebilmesi açısından hep önem arzetmiştir, cumhuriyet döneminde.
Dolayısıyla bu durumun son derece önemli olduğunu, kültür ve sanatın desteklenmesinin sanatçıların iyi yaşam koşulları içinde desteklenmesinden geçtiğini düşünüyorum.
LÜKS DEĞİL GEREKSİNİM
Sanıyorum ki kültür ve sanat sorunlarımızın ülkemizin önemli gündem maddelerinden biri olması aşırı bir lüks aşırı bir iyimserlik değildir, bunun bir gereksinim olduğunun bir kez daha altını çiziyorum.
Bir ihmalden mi bahsediyoruz yoksa siyasi bir karar mıdır bu?
Biraz göz ardı edilmesi… Yavaş yavaş yıllar içinde, maaş skalası içinde geri gitmesi. Tabi devlete getireceği yük belki de düşünülerek… Ancak burada ileriye dönük olarak sanatçılara gösterilen özenin kültür hayatımıza nasıl bir zenginlik olarak döneceğinin göz önünde bulundurulmaması anlamında bir ihmal olarak düşünüyorum.
Kültür, toplumların 50 sene sonrasına, 100 sene sonrasına yapılan bir yatırım. Genellikle siyaset kurumları bu bakımdan son kararlar olarak düşünüyor, dünyanın her yerinde sanata yapılan yatırımları… Bu bakımdan ben biraz daha altının çizilmesi ve vurgulanması gerektiği kanaatindeyim.
"EĞİTİM, İMAR, ÇEVRE VE SAĞLIĞIN YANINDA SANAT İHMAL EDİLMEMELİ"
Sizi çok siyasete çekmek istemem ama, “sanatçının devlete yükü hesaplanırken” dediniz, şimdi bu kadar karayolu yapımı, bu kadar beton yapı bu kadar gündemdeyken, bu süreçte bu gerçekten bir yük müdür?
İşte zaten bu siyasete çekilmek değil… Bütün siyaset kurumlarının buna çok farklı yaklaştığını düşünmüyorum. Nüanslarla aynı. Hatta çoğu zaman bütün dünyada da böyle oluyor maalesef. Çünkü bugünden yarına hem etkisini görebileceğiniz hem de siyaseten yararlarını devşirebileceğiniz bir konu olmadığı için kültür, ülke gündemindeki son maddeler olarak değerlendirilebiliyor… Çoğunlukla demek doğru, her zaman böyle değil… Ama söylediğiniz gibi eğitim, sağlık, savunma gibi kültür de toplumsal yapının asli bir unsurudur. Dünyaya açılma, özellikle yüksek sanatları icra eden bu kurumların desteklenmesi, ticari bir amaç gütmeyen kurumların desteklenmesinin yolu sanatçılardan geçiyor.
Söylediğiniz gibi her konu Türkiye açısından önemli.. Türkiye’nin maddi bakımdan potansiyel ayırması gereken alanlar, eğitim, imar, çevre, sağlık… Fakat tüm bunların yanında kültür gözardı edilmemeli diye düşünüyorum. Bunu söylemek istiyorum. Bu siyasi bir şey de değil. Yani genel anlamda böyle…
Bu eğilim her zaman her toplumda… Avrupa’da kültürel anlamda gelişmiş olduğu iddiasında olan ülkelerde bile zaman zaman görülen bir durum bu.
[old_news_related_template title="Lemi Bilgin: 'Sanatta bağımsızlığı geçtik, kölelik sistemi getirdiler'" desc="10 Mayıs'taki kritik toplantı öncesi SÖZCÜ'ye konuşan Devlet Tiyatroları eski Genel Müdürü Lemi Bilgin, 'Sanat bağımsızdır falan bunları geçtik... Emekli sanatçılar neredeyse açlık sınırında maaş alıyor, ucuz işler yapmaktan imtina edenlerin tamamı sıkıntı içinde. Çalışanlar için getirilen yeni sistem de tam bir kölelik düzeni' dedi. " image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2022/04/23/iecrop/depophotos_16608149_16_9_1650697617.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/hayatim/kultur-sanat-haberleri/lemi-bilgin-sanatta-bagimsizligi-gectik-kolelik-sistemi-getirdiler/"]
[old_news_related_template title="Usta oyuncu Tamer Levent: Neredeyse yıldırmak istiyorlar" desc="10 Mayıs’taki kritik toplantı öncesi SÖZCÜ’ye konuşan Devlet Tiyatroları eski Genel Müdürü usta oyuncu Tamer Levent, 'Bizi TRT'ye eşit hale getirin' çağrısında bulundu. Levent zorlu ekonomik şartları, emekli oyuncuların durumunu, özel tiyatroların halini hatırlatarak şu tespiti yaptı: “Bu mesleği yapanları neredeyse yıldırmak istiyorlar.” " image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2022/04/22/iecrop/depophotos_15635845_16_9_1650613036.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/hayatim/kultur-sanat-haberleri/usta-oyuncu-tamer-levent-yildirmak-istiyorlar/"]
[old_news_related_template title="'Biz devletin oyuncularıyız, hükümetin değil'" desc="Oyuncu Reha Özcan, 10 Mayıs’ta yapılacak kritik toplantı öncesi SÖZCÜ’ye konuştu: “Eskiden bir sanatçının yapması gerekenleri yapabiliyorduk. Şimdi sadece hayatımızı idame ettirme gayemizi oluşturdular. Emekli arkadaşlarımın durumları korkunç, açlık seviyesinde. Neyin intikamını alıyorlar bilmiyoruz. Biz devletin oyuncularıyız, hükümetin değil.”" image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2022/04/21/iecrop/reha_16_9_1650525455.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/hayatim/kultur-sanat-haberleri/biz-devletin-oyunculariyiz-hukumetin-degil/"]
[old_news_related_template title="Sanatçılardan çağrı: Ek göstergede TRT emsal olmalı" desc="Kamuda görev yapan sanatçılar, bir zamanlar milletvekili kadar maaş alırken, açlık sınırına dayandı. Dramatik düşüşü Türkiye'nin önde gelen isimleri SÖZCÜ'ye değerlendirdi. Meriç Sümen, 'Sanatçılara ihtimamla bakılmalı' dedi. Tamer Levent meselenin esasında kültürel kimlik sorunu olduğunu vurguladı. Reha Özcan, 'Neyin intikamını alıyorlar anlayamıyoruz' diye çıkıştı. Rengim Gökmen, sanatın gündem olmasının bir gereksinim olduğunu kaydetti. Lemi Bilgin, sanat tazminatını önerdi. Ortak çağrı, ek göstergenin TRT'yle eşitlenmesi oldu. " image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2022/04/20/iecrop/ana-1_16_9_1650437299.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/hayatim/kultur-sanat-haberleri/sanatcilardan-cagri-ek-gostergede-trt-emsal-olmali/"]
[old_news_related_template title="'Sanatçı, arkeolog, restoratör de, polis ve hemşire kadar değerli'" desc="Kültür Sanat Sen, Çalışma Bakanlığı ve Memur Sen katılımıyla 10 Mayıs'ta yapılacak toplantı öncesi, ek göstergelerinin artırılmasını talep etti. Sendika, 'Kamu emekçilerinin hak ettikleri adil ve yaşanabilir bir ücret almaları için mücadelemizi sürdüreceğiz' mesajı verdi." image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2022/04/20/iecrop/depophotos_16498510_16_9_1650451074.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/hayatim/kultur-sanat-haberleri/sanatci-arkeolog-restorator-de-polis-ve-hemsire-kadar-degerli/"]