ABD Başkan Donald Trump sabahın erken saatlerinde Çin Halk Salonu'na vardı ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in elini sıktı.
Trump'ı çoşkuyla karşılayan Çin tören alayı ve bayrak sallayan Çinli çocuklar ABD Başkanı'nını son derece memnun etti.
İkilinin Halk Salonu'na girmesinden kısa süre sonra dünyanın beklediği görüşmeler başladı.
İki ülke arasında 30 milyar dolarlık ticaret ürünlerinde vergi indirimi için anlaşma imzalanırken ticari ilişkileri geliştirmek için iki ülke arasında 'Board of Trade' (Ticaret Heyeti) kuruldu.
Trump'ın beraberinde getirdiği CEO ordusu ise Çin'li bakanlarla ayrı bir görüşme gereçekleştirerek ticari bağları güçlendirmeyi devam ettirdi.
Ancak görüşmenin olumlu havasına Şi'nin uyarıları gölge düşürdü. Şi, Çin için son derece önemli olan Tayvan'ın bağımsızlığının desteklenmemesi konusunda Trump'ı açıkça uyardı. Bu desteğin "Çin ve ABD açık çatışmaya dönüşebileceğini" söyledi.
2 saat 15 dakika süren birinci tur görüşmelerden sonra Trump ve Şi Cennet tapınağını gezdi, gazetecilere poz verdi. Şimdiyse Trump onuruna verilecek ziyafet için hazırlanıyor.
'ÇİN VE ABD ORTAK OLMALI'
Şi ve Trump arasındaki Pekin zirvesi iki dev gücün ilişkilerinde yeni bir sayfa açma hedefini beyan etmesiyle başladı.
Şi görüşmenin başında yaptığı açıklamada "dünyayı ve her iki ülkeyi yakından ilgilendiren konuları tartışarak gelecek için doğru bir güzergah belirlemek istediklerini" belirtti.
Bugün küresel düzeyde yüzyılda bir görülebilecek dönüşümlerin yaşandığını ifade eden Çinli lider uluslararası durumun oldukça çalkantılı olduğunu dile getirdi.
Dünyanın yeni bir tarihi kavşakta durduğuna dikkat çeken Şi "Çin ve ABD zamanın getirdiği sorunlara karşı birlikte yanıt vermelidir çünkü bir ülkenin başarısı diğeri için de bir şans teşkil edecektir" diye konuştu.
İki büyük güç arasındaki iyi ilişkilerin tüm dünyanın faydasına olduğunu söyleyen Şi 2026 yılını ilişkilerde tarihsel bir dönüm noktası haline getirmek için hazır olduklarını açıkça ifade etti.
Şİ'DEN TRUMP'A SERT UYARI
Başlangıçtaki iyimser havaya rağmen zirve Tayvan meselesi nedeniyle kısa sürede gergin bir atmosfere büründü.
Dokuz yıl aradan sonra ilk kez Çin topraklarını ziyaret eden Trump'a hitap eden Şi "bu hassas konunun yanlış yönetilmesi durumunda ortaya çıkacak riskler hakkında" sert bir uyarıda bulunmayı ihmal etmedi.
İkili ilişkilerin geleceği konusunda oldukça net konuşan Çin lideri "Eğer süreç yanlış yönetilirse iki ulus çarpışma ve hatta çatışmalar yaşayacaktır ve bu durum tüm Çin-ABD ilişkisini son derece tehlikeli bir noktaya sürükleyecektir" sözleriyle Washington’a ihtar verdi.
Pekin yönetimi Washington’dan Tayvan bağımsızlığını desteklemediğine dair net bir onay beklerken bölgedeki silah satışlarına da karşı çıkıyor. Bu sert ihtarlar görüşmenin başında dile getirilen "Bizler rakip değil ortak olmalıyız" şeklindeki ılımlı mesajların üzerine gölge düşürdü.
30 MİLYAR DOLARLIK ANLAŞMA
Ekonomi cephesinde ise zirvenin en somut sonucu yaklaşık 30 milyar dolar değerindeki ürün grubunda karşılıklı gümrük vergilerinin düşürülmesi kararı oldu.
Ticaret savaşlarının kazananı olmayacağını vurgulayan Şi anlaşmazlıkların çözümü için eşit temelde istişareyi tek seçenek olarak sundu.
Bu yeni anlaşma kapsamında Çin’in ABD’den ithal edilen petrol ve doğal gaz gibi enerji ürünleri ile tarım ürünlerine uyguladığı ek vergileri azaltması bekleniyor.
Buna karşılık Washington yönetiminin de tüketici elektroniği ve bazı sanayi ürünlerine yönelik gümrük tarifelerinde muafiyet sağlaması planlanıyor.
Ticaret dengesini korumak amacıyla kurulan "Board of Trade" mekanizması ise ekonomik sistemi tamamen değiştirmek yerine stratejik olmayan sektörlerde kontrollü bir ticaret yürütmeyi hedefliyor.
Uzmanlar bu adımın dünya piyasalarında büyük bir rahatlama yaratarak tedarik zincirlerini güçlendireceği öngörüsünde bulundu.
İRAN MESELESİ DE MASAYA YATIRILDI
Liderler sadece ekonomi başlıklarını değil aynı zamanda İran ve İsrail arasındaki gerilim ile küresel güvenlik krizlerini de masaya yatırdı.
Yaklaşık iki saat süren ilk tur görüşmelerin ardından Trump Tayvan hakkındaki soruları yanıtsız bıraksa da genel gidişattan memnun göründü.
Kendi açılış beyanlarında bu zirvenin gelmiş geçmiş en büyük buluşma olabileceğine dair görüşleri paylaşan ABD Başkanı geleceğe dair umutlu konuştu.
Trump zorluklarla karşılaştıklarında bunların üstesinden gelmeyi bildiklerini belirterek "Birlikte harika bir geleceğimiz olacak ve ilişkilerimiz her zamankinden çok daha iyi bir noktaya taşınacak" ifadelerini kullandı.
Pekin’deki temaslarına devam edecek olan Trump’ın yarın Şi ile bir çay buluşması ve çalışma yemeğinde tekrar bir araya gelmesi bekleniyor. Bu kritik görüşme maratonu sonrasında Trump öğle saatlerinde ülkesine dönmek üzere Çin’den ayrılacak.
TRUMP: 'ÇİN ÇOK GÜZEL'
2 saatten fazla süren birinci tur görüşmelerin sonlanmasının ardından ikili, Cennet Tapınağı'na giderek yan yana tapınak avlusunu gezdi. Trump gazetecilere "görüşmelerin çok iyi geçtiğini" söyledi.
Trump, "harika, harika bir yer. İnanılmaz. Çin çok güzel" diye ekledi. Trump, 1975'ten beri Çin'in en önemli kutsal mekanlarından biri olan bu tapınağı ziyaret eden ilk Başkan oldu.
Şimdiyse Trump onuruna hazırlanan ziyafete katılmak üzere Halk Salonu'na dönüyor.
