Sözcü Plus Giriş

Stadyumlara 11 milyar lira

Son yıllarda stadyum inşaatlarına hız veren Türkiye 31 tesis için 1.9 milyar dolar harcadı. Ekonomist Tuğrul Akşar, "Statlar dolmuyorken büyük kapasiteli statların çok fazla bir anlamı yok. Bunlar biraz siyasi yatırımlar olarak yapılıyor" dedi

Yusuf DEMİR
10:11 -
Stadyumlara 11 milyar lira

Türkiye, UEFA ve FIFA verilerine göre Avrupa ve dünyada son yıllarda en çok stadyum inşa eden ülkeler listesinde üst sıralarda yer alıyor.

UEFA'nın 2019 yılı başında açıkladığı “The European Club Footballing Landscape” başlıklı raporunda Türkiye son 10 yılda gerçekleştirdiği 26 büyük stadyum projesiyle, 27 proje geliştiren Polonya'nın ardından ikinci sırada bulunuyor. Türkiye büyüklük bakımından ise 750 bin seyirci kapasitesi ile Rusya ve Polonya'nın da önüne geçerek zirveye çıktı.

2002 – 2017 YILLAR ARASINDA YAPILAN BÜYÜK STADYUMLAR

Türkiye'nin son dönemdeki stat yatırımları Fenerbahçe'yle başladı. Kulübün kendi imkanlarıyla gerçekleştirdiği inşaat Şükrü Saraçoğlu Stadyumu 1999-2006 arası 7 yıllık bir süreçte tamamlandı. Yine 1999 yılında inşaatına başlanan İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadyumu 2002 yılında tamamlandı. AKP iktidarının stadyum projeleri 2007 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın memleketi Rize Çaykur Didi Stadyumu ile başladı. 2009'da Galatasaray Türk Telekom, Kayseri Kadir Has ve Şanlıurfa 11 Nisan stadyumlarının inşaat süreçleri başlatıldı. Bu ilk grubun hemen ardından 2010 yılında Afyon Zafer ve 2011 yılında Bursa Büyükşehir Belediye ve Başakşehir Fatih Terim stadyumlarının inşaatları için harekete geçildi.

2012 ve 2013 yıllarında ise Türkiye stadyum şantiyesine döndü. İki yılda tam 14 stadyum inşaatı TOKİ eliyle toplu olarak devreye alındı. Daha sonra 2014 yılında üç, 2015'te bir, 2016'da iki ve 2017'de üç stadyum için düğmeye basıldı. Stadyumlar için yapılan ihalelerinin toplam büyüklüğü 1.9 milyar dolar yani 11.4 milyar lira oldu.

SADECE 30 GÜN KULLANILIYOR

Beşiktaş Vodafone Park 183 milyon dolar ile maliyeti en yüksek stat oldu. 162 milyon TL ile Mersin Stadyumu ikinci ve 137 milyon dolar ile Bursa Büyükşehir Belediye Stadyumu üçüncü oldu.  Galatasaray Türk Telekom 116 milyon dolar, Başakşehir Fatih Terim 106 milyon dolar, Trabzonspor'un stadı ise 101 milyon dolara mal oldu.

Statların mümkün olduğu kadar ekonomiye katkı sağlaması hedefleniyor. Ancak en yoğun olarak kullanılan Kayseri Kadir Has Stadyumu dahi 10 yılda 335 organizasyona ev sahipliği yaptı. Lig maçlarının yanında, dört milli maç, bir Ziraat Türkiye Final Müsabakası, bir Türkiye Süper Kupa Final Karşılaşması, bir FIFA U20 Dünya Şampiyonası Kayseri'de oynandı. Her yıl yaklaşık 30 organizasyon gerçekleştirilen stat 335 gün boş kaldı.

Tuğrul Akşar

Gelir düşük, yatırımlar siyasi

Futbol konusunda yaptığı çalışmalar ve yazdığı kitaplarla tanınan Ekonomist Tuğrul Akşar, Türkiye'nin stadyum inşaası konusundaki politikalarını SÖZCÜ'ye değerlendirdi.

Stat projelerinin çok maliyetli yatırımlar olduğunu vurgulayan Akşar, “Tabi ki yatırım yapılmalı ama eğer yeterli doluluğa ulaşamıyorsanız ve gelir elde edemiyorsanız problem var demektir” dedi. Akşar özetle şunları söyledi:  “Türkiye geçen yıl ortalama 14 bin 50 seyirciye ulaşabilmiş. Statlar dolmuyorken büyük kapasiteli statların çok fazla bir anlamı yok. Bunlar biraz siyasi yatırımlar olarak yapılıyor.

Avrupa'nın koltuk başına elde ettiği gelir neredeyse bizimkinin 10 katına yakın. Biz hem dolduramıyoruz hem de koltuk başına geliri arttıramadığımız için bu statlar yük oluyor. Bugün koltuk başına maliyet 1500-2000 Euro civarında. Yani 30 bin kişilik bir statta çıplak maliyet 60-70 bin Euro'yu bulabiliyor. Burda koltuk başına geliri maksimize edemediğiniz sürece çok büyük statlar yapmak Türk futbolunda zararların artmasına neden olur. Türkiye'de bir ikisi hariç statlar sadece futbol için tasarlanmış durumda. Sadece maç günleri açık oluyor. Fakat Avrupa'da 365 gün yaşayan her türlü etkinliğe ev sahipliği yapabilecek canlı yapılar var. Türkiye'de büyük kapasiteli statlar yerine daha kompakt statlar yapmanın daha mantıklı olacağını değerlendiriyorum.”

Son güncelleme: 11:13 12.12.2019
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more