Sözcü Plus Giriş
NEDİM TÜRKMEN

Adaletsiz vergi sistemi çatırdıyor

22 Eylül 2019

Merkez Bankası kaynakları olmasaydı, Türkiye'nin bütçesi ilk 8 ayda 146 milyar 400 milyon açık vermiş olacaktı. Krizin etkisi ile vergi gelirlerindeki artış ilk 8 ayda yüzde 5.5 ile sınırlı kaldı

Maliye Bakanlığı ilk 8 aylık bütçe sonuçlarını açıkladı. İlk 8 ayın sonunda bütçe açığı 68.1 milyar TL olarak gerçekleşti. Maliye Bakanlığı, 2019 yılı bütçesinin yıl sonunda 80.6 milyar TL açık vereceğini öngörmüştü.

Ülkemiz için 2019 yılı yerel seçimlerin yaşandığı bir yıl oldu. Seçimler nedeniyle coşan kamu harcamaları, bütçe açığını deyim yerinde ise patlattı. İktidar, bütçe açığının devasa boyutlarını görünce yasal düzenlemeler yaparak, yılbaşından bu yana Merkez Bankası'nın 2018 yılı kâr payı ve geçmiş dönem yedek akçelerinden Hazine'ye 78 milyar 300 milyon lira aktardı.

Bütün bu operasyonlardan sonra, ilk 8 ayda bütçe açığı 68.1 milyar liraya indirilebildi. Merkez Bankası kaynakları olmasa idi, Türkiye Cumhuriyeti bütçesi ilk 8 ayda 146 milyar 400 milyon lira açık vermiş olacaktı.

ŞAHLANAN EKONOMİDE VERGİ GELİRLERİ DÜŞER Mİ?

Bütçenin açık vermesinin temel nedeni, ilk 8 ayda giderlerin yüzde 22.8 artışına rağmen, vergi gelirlerinin sadece yüzde 5.5 oranında artmış olmasıdır. Vergi gelirlerinin, vergi türleri bazında artış oranını bütçede konulan hedeflerle karşılaştıran tablo sağdaki gibidir.

Gelin, tabloyu birlikte değerlendirelim: Gelir Vergisi'nin bütçedeki belirlenen yıllık artış oranı hedefinin altında kalmasının temel nedeni son bir yılda bir milyonun üzerinde insanın işsiz kalmasıdır. Ücretlilerin işsiz kalması ile beraber, bu kişilere ödenen ücretler üzerinden Gelir Vergisi kesilemediği için devletin de Gelir Vergisi tahakkuk ve tahsilatı azalmıştır. Vatandaşın borçlu olması, enflasyonun gelirleri eritmesi ve faiz oranlarının yüksekliği nedeniyle harcayacak paraya kavuşamayan tüketici, ne araba ne ev, ne de arabasına benzin alabilmiştir. Yani mal ve hizmet hareketi azalmış, bu azalmaya bağlı olarak da vergi gelirleri reel olarak azalmıştır.

Adaletsiz dolaylı vergiler üzerine kurulu Türk Vergi Sistemi'nin çatırdadığını da şimdiden söyleyebiliriz.

İktidar 104 milyar lira borçlandı

Vergi gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı yüzde 80'lerin altına hiç düşmezken bu yıl yüzde 73'ler seviyesinde seyretmektedir. Ayrıca dahilde alınan mal ve hizmet vergileri ve uluslararası ticaret ve muamelelerden alınan vergilerin toplam vergiler içindeki payı ilk kez yüzde 40'ın altına düşmüştür. Daralan ekonomi nedeniyle düşen vergi gelirleri ve ortaya çıkan devasa bütçe açığının sonucu olarak iktidar, ilk 8 ayda 104 milyar TL borçlanmıştır. Bu dönemde ödediğimiz faiz geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 38.1 oranında artış göstererek 69 milyar 329 milyon lira olmuştur.

Bütçe açığına çare arayan bürokratların, Büyük Petro'nun 5 Eylül 1698'de Rusya'da sakallılara koyduğu verginin ayrıntılarına ulaşmaya çalıştıklarını duyduk!

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more