Sözcü Plus Giriş

Çin aşısında açıklanan farklı rakamlar ne anlama geliyor?

Çin aşısı çalışmalarının yapıldığı ülkelerin farklı etkinlik oranları açıklamaları dikkat çekiyor. Endonezya'nın %65 etkinlik açıklaması aşı hakkında ne söylüyor? Acil kullanım için aşının işe yarama oranı yüzde kaç olmalı? Uzmanlar SÖZCÜ'ye konuştu.

Merthan SÜMBELLİ
Güncellenme: 12:43, 12/01/2021
Çin aşısında açıklanan farklı rakamlar ne anlama geliyor?

Dünyada üç ülkede test edilen SinoVac aşısı için her ülkenin farklı etkinlik oranları açıklaması dikkat çekti. Örneğin Brezilya Faz3 çalışmalarının ardından etkinlik oranını yüzde 78 olarak açıkladı. Endonezya da Çin aşısının etkinlik oranını yüzde 65,3 olarak açıklayıp acil kullanım onayı aldı. Bu durumda gözler ön sonuçlara göre yüzde 91,25 etkinlik gösteren çalışmaların yapıldığı Türkiye'nin Faz3 raporunu açıklamasına çevrildi. Doğru bir sonuç almak için çalışmalarda en az 40 vakanın elde edilmiş olması gerekiyor.

Dünyada 46 ülke aşılamaya geçti. Pfizer/Biontech ve Moderna aşıları için kullanım onayı alan ülkeler şu an ciddi bir ilerleme kaydetti. Türkiye’de perşembe veya cuma günü aşılamaya başlanması bekleniyor. Zira aşı çalışmalarının yapıldığı Türkiye, Endonezya ve Brezilya'nın Faz3 sonuçlarını açıklayıp SinoVac şirketi tarafından bir ortalama etkinlik açıklanması bekleniyor.

Brezilya'daki aşı çalışmalarına 13 bin gönüllü katılmıştı. Türkiye'de 7 bin 371, Endonezya'da ise bin 600 katılımcı vardı. Gönüllülerden elde edilen sonuçların SinoVac şirketine gönderilmesi bekleniyor. Peki açıklanan sonuçlar SinoVac aşısı için bizlere ne anlatıyor? Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. İftahar Köksal ve Hacettepe Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Cankurtaran, Sözcü için yanıtladı.

AÇIKLANAN SONUÇLAR NE ANLATIYOR?

Prof. Dr. İftahar Köksal Türkiye'de açıklanan ön rapor sonuçların yüzde 91 civarında olduğunu ve sonraki raporların henüz açıklanmadığını belirterek, “Endonezya'da açıklanan sonuçlar açıkçası beklenenin biraz altında. Ancak aşı yapılan bireylerde yüzde 65'lik bir koruma sağlayacağı anlamına geliyor. Aşının etkinliğinin beklenen seviyelerde olması için yüzde 70 seviyelerinde olması gerekir. Bu açıdan bakıldığında tabii ki biraz düşük diyebiliriz.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mustafa Cankurtaran sonuçları şu şekilde değerlendirdi: Çalışmaların yapıldığı üç ülkeden alınan sonuçların ortalaması önemli. Türkiye'deki çalışmalarda hasta sayısı 45 olmadan sonuçlar açıklanmamalıydı. Sonuçları SinoVac şirketinin açıklaması gerekiyor. Endonezya sonuçları ortalamayı düşürecek ama biz iyimser tabirle yüzde 75-80 oranında bir etkinlik bekliyoruz.

SONUÇLARA GÖRE AŞI YETERİNCE GÜVENLİ Mİ?

Aşının güvenilirliği konusunda herhangi bir soru işareti olmadığını kaydeden Cankurtaran, “Faz2 çalışmaları aşının yan etkilerinin olmadığını ve her yaş grubunda güvenli olduğunu gösterdi. Faz3 çalışmalarının amacı etkinliğin belirlenmesi. Endonezya'da yüzde 65, Brezilya'da yüzde 78 oranındaki etkinlik tabii ki diğer aşılara göre düşük. Ancak bu aşı oldukça güvenli ve her yaşta vatandaşımıza rahatlıkla uygulanabilir” dedi.

SinoVac aşısının etkin bir aşı olduğunun altını çizen Prof. Köksal, Türkiye'deki çalışmaların da etkin olduğunu gösterdiğini söyledi. Dünyanın pandemiyle mücadele ettiğini vurgulayan Köksal, “Ne kadar etkin olursa olsun hiç olmamasından daha iyi. Özellikle risk gruplarına aşı yapılacak. En düşük ihtimalle yüzde 60'lık bir etkinlik sağladığını düşünürsek, maske, mesafe ve hijyen kurallarıyla birlikte hastalığın giderek azalacağını umuyoruz. Aşılamanın doğru bir şekilde yapılması da burada önemli bir nokta” açıklamasında bulundu.

ʻʻ
Sonuçların bize gösterdiği en önemli nokta ise tek doz aşının bize yeterli olmayacağı. Mutlaka en az iki doz yapılması gerekiyor. Bu aşıların ne kadar süre koruyacağını da bilmiyoruz. Bu antikorların ne kadar süre kalacağı da faz çalışmaları sonucunda ortaya çıkacak. Ne kadar süre sonra ikinci dozun yapılması gerektiğini de çalışma sonuçları gösterecek.
Prof. Dr. İftahar Köksal


SONUÇLAR ACİL KULLANIM ONAYI İÇİN YETERLİ Mİ?

Endonezya, SinoVac aşısının etkinlik oranını yüzde 65 olarak açıkladıktan sonra aşı için acil kullanım onayı aldı. Peki bu sonuç acil kullanım onayı için yeterli mi? Prof. Cankurtaran şu şekilde açıklıyor: Etkinlik oranının yüzde 51 olması acil kullanım onayı için yeterlidir. Yüzde 90 etkinliği olan aşımız olsaydı o aşıları kullanırdık. Sonuçta sonucun yüzde 65 çıkması yüzde 35'lik dilimin aşıdan fayda görmeyeceği anlamına geliyor. Ancak hiç aşı olmamak yerine böyle bir sonuç elde edilmesi iyidir. Toplumun belirli bir kesimini koruyabileceğiniz anlamına gelir.

Prof. Dr. İftahar Köksal, acil kullanım onayı verilmesinin normal olduğunu vurgulayarak, yüzde altmışın üzerinde bir etkinliğin yeterli bir oran olduğunu söyledi. Pandemiyle mücadelenin önemine değinen Köksal, sözlerini şu şekilde noktaladı: Pandemiyle mücadele ederken bazı durumlar göz ardı edilmek zorunda. İnsanlar çaresiz ve aşılanmak zorunda. Sonuçta aşının belirli bir düzeyde etkinliğinin olduğu gösterildi. Biontech aşısı da ön onayla kullanıma girdi.

Hangi aşılar ne kadar koruyor?
Pfizer/Biontech aşısının yüzde 95 oranında etkinliği olduğu açıklanmıştı. Aşı 3 hafta arayla 2 doz olacak şekilde uygulanıyor. Aynı zamanda -70 derecede muhafaza edilmek zorunda. Amerikan Moderna şirketinin geliştirdiği aşının etkinliği yüzde 94.1. Aşı 4 hafta arayla 2 doz şeklinde uygulanıyor. Aşı -20 derecede 6 ay, normal aşı buzdolabında 30 gün, oda sıcaklığındaysa 12 saat saklanabiliyor. Oxford Üniversitesi ve AstraZeneca'nın birlikte geliştirdiği aşı iki doz halinde uygulanacak. Ancak etkinliği konusunda henüz net bir veri elde edilmiş durumda değil. Bilim veriler aşı etkinliğinin yüzde 62 ile 90 arasında değiştiğini ortaya koydu.
Yayınlanma Tarihi:11:03,