Sözcü Plus Giriş
ÇİĞDEM TOKER

TEDAŞ’ın milyarlık kamu alacağı

11 Ocak 2021

Türkiye'de elektriği özel şirketler dağıtıyor. İktidar yıllar önce elektrik dağıtımının işletme hakkını 21 bölgeye ayırarak özel şirketlere devretti. Devir işlemi kamu sermayeli TEDAŞ şirketiyle özel şirketler arasında oldu.

★★★

Sayıştay, elektrik dağıtım sürecinde kamu çıkarları aleyhine ortaya çıkan gelişmeleri raporladı. Geçen hafta TEDAŞ mülkiyetindeki taşınmazların, dağıtım şirketlerince kiralama ve reklam amaçlı kullanıldığını yazdım. Şirketlerin beş yıllık toplam geliri, rapora göre yaklaşık 148 milyon TL'ydi. Sayıştay TEDAŞ'a “Kendi mülkiyetinizdeki gayrimenkulleri özel şirketler yerine siz reklam ve kiralama için kullansanız kamu adına iyi olur” anlamına gelen uyarıda bulundu.

Okurlardan mektuplar geldi. Şirketleri merak ediyorlar. Sayıştay raporunda böyle bir ayrım yok. Yani hangi dağıtım şirketi, devlet taşınmazını kiraya reklama vererek ne gelir elde etti detayı yer almıyor. Ancak yeri gelmişken, ülke genelindeki dağıtım şirketleri ile bölgeleri derli toplu paylaşmakta yarar var.

Zira Sayıştay'ın TEDAŞ'a eleştirileri bununla kalmıyor. Eski alacakların tahsili konusunda, dağıtım şirketlerinin iyi takip yapmadığı da belirtilmiş. Hiç de küçümsenecek bir tutar değil üstelik.

‘KENDİ ALACAKLARINA MAHSUBEN'

TEDAŞ ile şirketler arasındaki sözleşmeye göre, şirketlerin tahsilat ay sonunu izleyen yedi işgünü içerisinde bu tutarları TEDAŞ'a aktarması gerekiyor.

Sayıştay raporuna bakılırsa, “bazı şirketler” yeterli takibi yapmadığı gibi, tahsil ettikleri tutarları kendi alacaklarına mahsup etmişler.

Raporda bu konuda açılan başlık şöyle:

“Geçmiş dönem elektrik tüketiminden kaynaklanan ve dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi sırasında TEDAŞ Genel Müdürlüğü'ne devredilen alacakların tasfiye edilememesi.”

TEDAŞ ile şirketler arasındaki sözleşmeye göre, alacaklar toplamı 2.9 milyar TL'ye ulaşmış.

Rapordan bir bölüm:

“Geçmiş dönem elektrik tüketiminden kaynaklanan ve dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi sırasında TEDAŞ'a bırakılan alacakların gerek idari olarak, gerekse dava yolu ile zamanaşımına uğratılmadan tahsil ve tasfiyesi sağlanmalıdır.”

Tabloları TEDAŞ sitesinden yararlanarak hazırladım. Bölgelere ve şirketlere bakıldığında; Cengiz, Kolin, Enerjisa'nın elektrik dağıtımındaki paylarının yüksekliği dikkat çekecektir.

Bir hatırlatma notu: Cengiz, Kolin ve Limak, başlangıçta birlikte hareket ederken, 2016 yılında hisselerde ayrıma gitti. Cengiz'in sitesindeki bilgiye göre iş ortaklarıyla birlikte 10 milyon aboneye elektrik dağıtım hizmeti veriyor. İş ortakları ise üç dağıtım (BEDAŞ, ÇEDAŞ, Akdeniz) şirketinde Kolin; birinde (MEDAŞ) ise Alarko.

Enerjisa: İstanbul Anadolu Yakası, Ankara, Kırıkkale, Çankırı, Karabük, Kastamonu, Zonguldak, Bartın, Adana, Gaziantep, Mersin, Osmaniye, Kilis, Hatay.