Sözcü Plus Giriş
YÜCEL ARI

Kral Bibi neden gitti

5 Haziran 2021 Yazarlar

Meral Akşener'in verdiği İsrail örneğini anlaması gerekenler onun ne dediğine bakmak yerine ‘Netanyahu' ismine takıldı, kızdı. Sonra Rize meselesi geldi. Akabinde ve detayında, “Dur daha, bugünler iyi günler” parmak sallaması…

Memlekette henüz ‘iyi günler' bitmemişken, yakın bir gelecekte de Karadeniz'in incisi Rize'ye gitme planım olmadığı için İsrail siyasetinde yaşanan olağanüstü gelişmelere bakayım dedim. Çünkü siyaset dünyası coğrafi, kültürel, ekonomik farklar olsa da üç aşağı beş yukarı aynı. Dönen dolaplar, enteresan iş birlikleri, akıl sır ermeyen dayanışmalar, anlamsız ayrışmalar, kavgalar, yer kapmalar, çakışan çıkarlar birbirine benzer… Bu yüzden ABD olsun, İsrail olsun siyasetteki gelişmeleri takip edip not almak, ne olur ne olmaz diyerek dersler çıkarmak gerekir!

***

İsrail… Bu ülkenin adı geçince ilk akla gelen topraklarından edilen, füzelerle, bombalarla evleri başlarına yıkılan, göz kırpmadan çocukların öldürüldüğü ve on yıllardır süren insanlık dramı geliyor. İsrail denince akla, dünyanın üç maymunu oynaması geliyor. İsrail denince akla adaletsizlik geliyor, çaresizlik geliyor. Haberlerde görüntüleri izlerken insanın isyan edesi geliyor. İsrail denince akla hamaset, kuru kınamalar ve laf kalabalığı yapanlar geliyor…

Fakat isyan etsek de biz, son zamanlarda gözü dönmüş yöneticilerin yönetimindeki bu ülkeyle aynı coğrafyadayız. İstanbul'dan atla uçağa 2 saat sonra Tel Aviv'desin. Yollar açık olsa, arabayla bile 21 saat mesafemiz. Aramız iyiyken, uçakların biri iniyor biri kalkıyor İsrailli turistleri memlekete taşıyor, oradaki dükkanlarda en çok İbrahim Tatlıses dinleniyordu.

***

Yanı başımızdaki bu ülkeyi 2009'dan bu yana Likud (Birlik Partisi) öncülüğündeki koalisyon hükümetleri ve Başbakan olarak da bu partinin genel başkanı Netanyahu yönetiyordu…

Netanyahu, ABD'ye yakınlığı ile ülkesinin en güçlü siyasi figürü. Muhalefet tarafından ‘kutuplaştırıcı' olmakla suçlanıyor. Rüşvet, dolandırıcılık ve emniyeti suistimal iddiaları ile yargılandığı davalar var. Onu bir kesim ‘Suç Bakanı” olarak görürken, bir başka kesim ise şahin duruşundan ötürü ‘Kral Bibi' olarak sevip destekliyor.

Ama artık 12 yıllık bir dönemin sonu geldi. 2 yılda 4 kez seçim yapan İsrail siyasetinde taşlar yerinden oynadı, ortalık fena karıştı.

“Bize ne, Filistinlilere eziyet edenler bırak yesin birbirini” deyip işimize ya da “İsrail siyasetinde neler oluyor” ona bakabiliriz.

Olan şu… 120 milletvekilli mecliste kurulacak bir hükümetin güvenoyu alması için 61 milletvekili ‘evet' demeli. Fakat bu neredeyse imkansız! 

Seçim barajı yüzde 3.25 olan ülkede son seçime 38 parti katıldı. Barajı aşıp milletvekili çıkaran parti sayısı 13… Karışık değil mi? Daha da karıştıralım… En fazla oy alıp, en fazla milletvekili kazanan Netanyahu'nun partisi Likud, topu topu 30 vekil çıkardı! Bu yüzden Netanyahu, kırk takla atmasına rağmen hükümet kuramadı.

Sonra ‘asla olmaz' denen şeyler olmaya başladı, siyaset tarihine geçecek gelişmeler yaşandı İsrail'de.

Netanyahu'ya yönelik tepki ve öfke öyle büyüktü ki, Filistin asıllı İsrail vatandaşı müslümanların partileri ile en aşırı milliyetçi partiler ortaklık kurmak için masaya oturdu! Barajı geçen 13 partiden 8'i kutuplaştırıcı Netanyahu'ya karşı hükümet kurma kararı aldı!

Müslüman İsraillilerin partisi Birleşik Arap Listesi, tarihte ilk defa İsrail hükümetinde yer alacak. Daha iyi anlaşılması için izah edelim… Lideri büyük bir Yahudi yerleşim örgütünün eski lideri olan, Filistinliler'in devlet kurmak istediği işgal altındaki Batı Şeria'nın tamamının ilhak edilmesini savunan Yamina (Sağa Doğru Partisi) ile müslüman partiler topluluğu Raam aynı hükümette yer alacak…

Müslüman partilerin lideri Mansur Abbas, “Ülkedeki siyasi güç dengesini değiştirmek için hükümete katılmaya karar verdik” dedi. Yani bıraksalar birbirlerinin gırtlağına sarılacak iki kesim, ‘Suç Bakanı' dedikleri Netanyahu'ya hükümet kurdurmamak için el sıkıştı.

Demiştim, siyaset tarihine geçer diye… Kral Bibi'ye karşı birleşen 8 partinin siyasi yelpazedeki yerleri de evlere şenlik… Taban tabana zıt kutup!

Yesh Atid, Gelecek Var Partisi. Merkez. Milletvekili sayısı 17.

Kahol Lavan, Mavi Beyaz Partisi. Merkez. Sandalye sayısı 8.

Yisrael Beiteinu, Evimiz İsrail Partisi. Milliyetçi sağ. 7 milletvekili.

İsrail İşçi Partisi. Sosyal demokrat. 7 milletvekili.

Yamina, Sağa Doğru Partisi. Aşırı milliyetçi dindar. Sandalye sayısı 7.

Yeni Umut Partisi. Ulusalcı siyonist. Milletvekili sayısı 6.

Meretz, Dinçlik Partisi. Aşırı sol. Milletvekili sayısı 6.

Raam, Filistin kökenli müslüman İsrail vatandaşlarının partiler topluluğu. Milletvekili sayısı 4.

Hükümet kuracak 8 partili uzlaşmanın ortak mesajı da çarpıcı: “Kimse ideolojisinden vazgeçmek zorunda kalmayacak. Ama bazı hayallerinin gerçekleşmesini ertelemek zorunda. Nelerin olamayacağını tartışmak yerine, nelerin yapılabileceğine odaklanacağız…”

***

Filistinliler'e yapılanlar yüzünden sürekli beddua alan İsrail bile olsa, bir ülkenin siyasetinde yaşanan çarpıcı olaylar ‘ders çıkarmak' adına çok enteresan değil mi?

Üniversitede siyasi tarih okutan biri olsam, gelecekte Türkiye'nin siyasetine yön verecek öğrencilerime kesinlikle Kral Bibi Neden Gitti diye bir ders verir, İsrail'deki son siyasi gelişmeleri araştırıp incelemelerini ve bir kenara kaydetmelerini önerirdim.

YAZARIN TÜM YAZILARI