Bağ-Kur kapsamında sigortalı olanlar için emeklilik süreci uzun yıllardır zorlu koşullarla şekilleniyor. EYT dışında kalanlar için 9 bin prim günü şartı, birçok kişi için aşılması güç bir engel olarak öne çıkıyor.

Kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş sınırı da emeklilik sürecini uzatan diğer önemli unsurlar arasında yer alıyor. 

Uzun süredir gündemde olan prim eşitleme düzenlemesinin hayata geçirilmemesi ve tescil mağduriyetine yönelik beklentilerin karşılanmaması, Bağ-Kur’luların beklentilerini artırıyor. İhya düzenlemesinin yapılmaması da bu süreci daha da zorlaştırıyor.

FARK EDİLMEYEN ALTERNATİF YOL

Bu tablo karşısında özellikle esnaf kesimi başta olmak üzere milyonlarca kişi emeklilikte belirsizlik yaşamaya devam ediyor. Ancak çoğu sigortalının gözden kaçırdığı önemli bir seçenek bulunuyor: malulen emeklilik.

Bu yöntemle gerekli şartları sağlayan sigortalılar, yaş şartını beklemeden ve yüksek prim gününü tamamlamadan emeklilik hakkına ulaşabiliyor.

9 BİN GÜN YERİNE BİN 800 GÜN 

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, "Malulen emeklilik sadece SSK’lılara özel bir hak değildir. Kendi nam ve hesabına çalışan Bağ-Kur’lular da bu haktan tam kapasite yararlanabilir" dedi ve detayları paylaştı.

Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre:

"Temel kural net: Çalışma gücünü veya meslekte kazanma gücünü en az %60 oranında kaybettiğini SGK Sağlık Kurulu raporuyla belgelemek. Bu şartı sağlayanlar için emeklilik kapısı ardına kadar açılıyor."

EMEKLİLİĞİN GİZLİ ANAHTARI 

Malulen emeklilikten yararlanmak için üç temel şart bulunuyor:

Süre ve prim: En az 10 yıllık sigortalılık süresi ve toplam 1.800 gün prim

Bakım istisnası: Başkasının bakımına muhtaç derecede malul olanlarda 10 yıl şartı aranmıyor, 1.800 gün yeterli oluyor

Borçsuzluk: SGK’ya genel sağlık sigortası dâhil prim borcu bulunmaması gerekiyor

İŞ YERİNİ KAPATMADAN BAŞVURU YAPILABİLİYOR

Başvuru sürecinde dikkat çeken bir diğer detay ise sigortalılığın sonlandırılmasının zorunlu olmaması.

Pek çok esnaf "Önce işi bırakayım sonra başvurayım" hatasına düşerken, maluliyet tespiti için sevk alınırken faaliyetin devam etmesi engel teşkil etmiyor. İş yerinin kapatılması veya devredilmesi yalnızca aylık bağlama aşamasında isteniyor.

STATÜ DEĞİŞİKLİĞİNDE SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?

SSK (4/1-a) ve Bağ-Kur (4/1-b) kapsamında sigortalı olan kişilerde, malullük tespiti sürecinde statü değişikliği olması durumunda aylık, talep tarihindeki son statüye göre bağlanıyor.

Malullük değerlendirmesinde farklı statüler arasında bir ayrım yapılmazken, SGK sağlık kurulundan yeniden değerlendirme talep edilmiyor. Talep sonrası yeniden sigortalı olunması ve malul sayılması hâlinde ise başvuru geçersiz sayılıyor.

MUHTARLAR VE ÇİFTÇİLER İÇİN ÖZEL ŞARTLAR

Köy ve mahalle muhtarlarının malullük aylığı alabilmesi için görevlerinden istifa etmeleri gerekiyor. Tarım Bağ-Kur’lularının ise ziraat odası kayıtlarını kapatmaları veya muafiyet belgesi almaları şart koşuluyor.

Statü değişikliği yaşanması durumunda ise emeklilik işlemleri son statüye göre yürütülüyor.

MAAŞ BAŞLANGICI NEYE GÖRE BELİRLENİYOR?

Malulen emeklilikte maaşın başlangıç tarihi, rapor ve başvuru tarihine göre değişiklik gösteriyor:

Rapor başvurudan önce alınmışsa, maaş başvuruyu izleyen ay başından itibaren bağlanıyor

Rapor başvurudan sonra çıkmışsa, maaş rapor tarihini takip eden ay başında başlıyor

Mahkeme kararıyla malul sayılanlarda ise işten ayrılma tarihini izleyen ay başı esas alınıyor

Bağ-Kur’lular için emeklilikte yüksek prim gününe takılanlar açısından malulen emeklilik seçeneği, belirli şartların sağlanması hâlinde alternatif bir yol olarak öne çıkıyor.