Zorbalık bulaşıcıdır

Gyu­la İll­yes (1902-1983)…
Ma­car­la­rın dün­ya­ya ar­ma­ğan et­ti­ği bü­yük şa­ir…
“­Yal­nız or­da yok zor­ba­lık/ zor­ba­lı­ğın ol­du­ğu yer­de/ Yal­nız tü­fek­le­rin ağ­zın­da/ yal­nız ha­pis­ha­ne­de/ yal­nız sor­gu oda­la­rın­da yok zor­ba­lık/
Ve ge­ce­nin için­de ba­ğı­ran/ nö­bet­çi­nin se­sin­de/ Yal­nız ka­ran­lık ve du­man­lı id­di­ana­me­de yok o/
Yal­nız “­suç­lu­” di­ye hay­kı­ran/yar­gı­cın so­ğuk yar­gı­sın­da./ Yal­nız “­ha­zır ol!”­da/yok zor­ba­lık./
Giz­li­ce ara­lan­mış/ka­pı­la­rın ara­sın­da/kor­kuy­la fı­sıl­da­nan/ ha­ber­ler­de yok yal­nız.(…)
Ko­nu­şur­ken sen ken­di ken­din­le/ odur, zor­ba­lık­tır sor­gu­ya çe­ken se­ni,/ öz­gür de­ğil­sin ar­tık dü­şü­nür­ken bi­le./
Kol­lar se­ni, ka­ça­maz­sın,/hem gar­di­yan­sın, hem tu­tuk­lu,/si­ner ku­ma­şı­na es­va­bı­nın,/si­ner tü­tü­nün ta­dı­na./
Ar­tık bi­le­mez­sin ya­şa­mak ne,/ et ne, ek­mek ne,/ is­te­mek ne bir şe­yi,/ is­te­mek öle­si­ye./
Böy­le­ce olur­sun kö­le­si ken­di ken­di­nin,/ olur­sun ta­şı­dı­ğı zin­cir­le­ri dö­ken ocak,/ dün­ya­ya ge­tir­di­ğin ço­cuk­la­rı bes­ler bü­yü­tür­sün/ o ye­sin di­ye./
Zor­ba­lı­ğın ol­du­ğu yer­de/ her şey zin­ci­rin bir hal­ka­sı,/ ve­ba gi­bi dört yan­dan sa­rar se­ni,/ olur­sun sen de zor­ba­lı­ğın tam ken­di­si.”
Şa­ir'­in “­Zor­ba­lık Üze­ri­ne Yüz Di­ze­” şi­iri­ni anım­sat­ma­mın ne­de­ni şu:
Son dö­nem­de “­bi­zim ma­hal­le”­de bir te­rim sü­rek­li ya­zı­lı­yor; di­le ge­ti­ri­li­yor:
Din­ci Fa­şizm!
Tek “­li­de­r” Er­do­ğa­n'­ın bu kav­ra­mın mer­ke­zin­de ol­du­ğu­nu bi­li­yor­su­nuz.
Din­ci­li­k'­in ne ol­du­ğu­nu bi­li­yor­su­nuz; İs­la­m'­la il­gi­si yok­tur.
Oto­ri­ter dev­le­t'­in ide­lo­ji­si fa­şiz­m'­in ne ol­du­ğu­nu da bi­li­yor­su­nuz; si­ze bu ne­den­le B. Mus­so­li­ni/A. Hit­ler ya da ku­ram­cı G. Gen­ti­le'den bah­se­de­cek de­ği­lim.
Bi­li­yor­su­nuz ki, fa­şizm, zor­ba­lık­tır.
An­cak şu­nu gö­zar­dı et­me­yi­niz:
Salt ik­ti­dar fa­şist ol­maz; bu zor­ba ide­olo­ji, top­lum­sal ha­ya­tın tüm alan­la­rı­na si­ra­yet eder…

Da­ya­tı­lan oto­ri­ter­lik

Dik­ka­ti­ni­zi mut­la­ka çek­miş­tir:
Son dö­nem­de ki­mi mil­let­ve­kil­le­ri ya da ga­ze­te­ci­ler; par­ti­le­rin­den, ya­yın or­gan­la­rın­dan atı­lı­yor.
Se­bep ola­rak gös­te­ri­len;
“­di­sip­li­ne uy­ma­mak!..”
Di­sip­lin, fa­şiz­m'­in ara­cı­dır. Hiç­bir ey­lem, fa­şiz­min ko­şul­suz da­yat­tı­ğı ah­la­ki yar­gı­dan ba­ğım­sız ola­maz.
Ya­ni fa­şizm, öz­gür­lü­ğü/ken­di­ni ya­rat­ma­yı red­de­der.
Be­den ve ben­lik üze­rin­de mut­lak di­sip­lin ku­rar.
Ve, “­di­sip­li­n” adı al­tın­da gü­cü­nü mut­lak­laş­tı­rır.
Böy­le­ce; in­san ka­rak­te­ri­ni ye­ni­den oluş­tu­ra­rak/bi­çim­len­di­re­rek bi­re­y'­i, “­yü­ce ki­şi­li­k” yap­mak is­ter!
“­Yü­ce ki­şi­” de­di­ği, ko­şul­suz bi­at eden­dir.
Bu ne­den­le…
Fa­şizm, ken­din­den ol­ma­ya­na düş­man­dır.
Fa­şizm akıl­cı­lı­ğa düş­man­dır.
Fa­şizm öz­gür­lü­ğe düş­man­dır.
İti­raz ka­bul et­mez. Fark­lı ses duy­mak is­te­mez.
Fa­şizm bu­la­şı­cı­dır; oto­ri­ter­li­ği, top­lum­sal ha­ya­tın her kat­ma­nı­na si­ra­yet eder.
Hep di­yo­rum ki; “­tek Er­do­ğan yo­k”; yol­da, kuy­ruk­ta, okul­da, iş­te, ula­şım araç­la­rın­da, tri­bün­de, par­ti­de, med­ya­da ya­ni ya­şa­mın her ala­nın­da/her yer­de bin­ler­ce Er­do­ğan var!
Bu Er­do­ğan­lar da, ken­di kü­çük ik­ti­dar­la­rın­da zor­ba­lık da­ya­tı­yor!..
İş­te… Yoz­laş­ma­ya tek tek in­san­lar böy­le kat­kı­da bu­lu­nu­yor.
So­nuç­ta…
Yoz­laş­ma kar­to­pu­na ben­zer; yu­var­lan­ma­ya baş­la­dı mı çığ gi­bi bü­yür!
Ya­şa­dı­ğı­mız bu­dur…

Cum­hu­ri­yet ga­ze­te­si

Işık Kan­su…
Cum­hu­ri­yet ga­ze­te­siy­le öz­deş­leş­miş ya­zar…
Ken­di­mi “­An­ka­ra ga­ze­te­ci­si­” sa­ya­rım; mes­le­ği baş­kent­te çok önem­li öğ­ret­men­le­rim­den öğ­ren­dim.
Bi­zim mes­lek­te öğ­ret­men­lik; ma­sa­ba­şın­da ol­maz, ya­zı-ha­ber na­mu­su­na say­gı gös­te­ri­le­rek ya­ni, ör­nek ki­şi­lik ser­gi­le­ne­rek ya­pı­lır.
Işık Kan­su bu ga­ze­te­ci­ler­den bi­ri­dir… Öğ­ret­me­nim­dir.
Ha­ber­ci abi­de­si Işık Kan­su “­di­sip­li­ne uy­ma­dı­ğı­” ge­rek­çe­siy­le Cum­hu­ri­ye­t'­ten ko­vul­du!
De­ni­yor ki… Char­li­e Heb­do ka­ri­ka­tür­le­ri­nin Cum­hu­ri­ye­t'­te ya­yın­lan­ma­sı­na kar­şı çı­kan sert bir ma­ka­le ka­le­me al­dı! (Ay­nı ge­rek­çey­le, ga­ze­te­nin ge­nel ya­yın yö­net­me­ni Ut­ku Ça­kı­rö­zer de ko­vul­du.)
Ben, Söz­cü ga­ze­te­si ya­za­rı­yım. Ama bi­li­yo­rum ki Cum­hu­ri­yet, Söz­cü ya­zar­la­rı­nın hep­si­nin göz­be­be­ği­dir. Kı­lı­na za­rar gel­sin is­te­me­yiz.
An­cak şu­nu sor­mam ge­re­ki­yor: Ne­dir bu öz­gür dü­şün­ce­nin düş­ma­nı “­di­sip­li­n” da­yat­ma­sı?
Din­ci Fa­şiz­m'­le, bu tür “­di­sip­li­n” ge­rek­çe­le­riy­le mü­ca­de­le edi­le­bi­lir mi?
Ka­çak Sa­ra­y'­da­ki din­ci zor­ba­yı taht­tan in­dir­mek için, ön­ce içi­miz­de yu­va­lan­mış taht­la­rı yok et­me­miz ge­re­ki­yor!
Bi­li­yo­ruz ki… Ak­lın üs­tün­lü­ğü­nü, ay­dın­lan­ma­yı sa­vu­nan 91 ya­şın­da­ki Cum­hu­ri­yet, çok de­ğer­li dü­şün in­san­la­rı­nın bu­lun­du­ğu ya­yın or­ga­nı­dır.
İş­te Ata­ol Beh­ra­moğ­lu…
Ya­şa­mı fa­şiz­me/zor­ba­lı­ğa kar­şı mü­ca­de­ley­le geç­miş; ha­pis­ler yat­mış, sür­gün­le­re gön­de­ril­miş, aç bı­ra­kıl­mış ve ina­dı­na “­Bir Gün Mut­la­ka­” di­yen bir dev­rim­ci.
Ulus­la­ra­ra­sı Puş­kin Ma­dal­ya­sı sa­hi­bi bu bü­yük şai­rin, sa­na­tı­nın 50'n­ci yı­lı­nı kut­la­dık cu­mar­te­si gü­nü. Se­ven­le­ri Ful­ya Sa­nat Mer­ke­zi'ne sığ­ma­dı; mer­di­ven­ler bi­le do­luy­du.
Ba­rış Da­va­sı'n­da bir­lik­te yar­gı­lan­dı­ğı-ha­pis yat­tı­ğı Ta­rık Akan, Rut­kay Aziz gi­bi dost­la­rı da var­dı sa­lon­da.
Dü­şü­nü­yo­rum da…
Ata­ol Beh­ra­moğ­lu'nun ga­ze­te­si Cum­hu­ri­yet, “­di­sip­li­n” ge­rek­çe­siy­le Işık Kan­su­'yu na­sıl ko­var?
Sa­hi, ne olu­yor?
12 Ey­lül dar­be­si ve ne­oli­be­ra­liz­min göl­ge­si­ne gir­miş, ma­kam/kol­tuk sev­da­lı­sı dö­nek li­boş­la­rın 1991'de­ki dar­be­si­ni at­lat­mış Cum­hu­ri­yet, yi­ne ben­zer sal­dı­rı al­tın­da mı?
Bu­nu bil­mek hak­kı­mız.
Sa­de­ce bir ga­ze­te­ci ya da ya­zar ola­rak de­ğil. 36 yıl­lık bir Cum­hu­ri­yet oku­ru ola­rak bu­na hak­kım ol­du­ğu­nu dü­şü­nü­yo­rum.
Yet­mi­yor:
Halk Tv, Ge­zi Di­re­ni­şi'nin ce­sur genç ga­ze­te­ci­si Mak­bu­le Cen­gi­z'­i ko­vu­yor!
Din­ci fa­şizm, in­sa­nı çü­rü­tür.
Ne di­yor bü­yük şa­ir İll­yes:
“­Zor­ba­lı­ğın ol­du­ğu yer­de/ her şey zin­ci­rin bir hal­ka­sı,/ ve­ba gi­bi dört yan­dan sa­rar se­ni,/ olur­sun sen de zor­ba­lı­ğın tam ken­di­si…”