Sözcü Plus Giriş

Yabancı sıcak para akışı rezerv sorununa takıldı

6 Kasım-18 Aralık döneminde 11 milyar dolarlık yabancı sıcak para girişinin olduğu swap (döviz-TL takası) kanalı, yasal sınırlara takıldı. BDDK, TCMB rezervlerinin daha da düşebileceği gerekçesiyle swap limitlerinde hızlı adım atamıyor.

Emre DEVECİ
Güncellenme: 13:41, 30/12/2020
Yabancı sıcak para akışı rezerv sorununa takıldı

5 Kasım'da 8,57'ye kadar yükselen dolar/TL bugün 7,30'a kadar gerilerken, kurdaki düşüşün devam etmesi açısından da kritik olan yabancı sıcak para akışı yasal swap (döviz-TL takası) limitlerine takıldı.

Sozcu.com.tr, ekonomi yönetiminin değiştiği ve Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz artışına gittiği 6 Kasım-18 Aralık döneminde swap kanalından yaklaşık 11 milyar dolar, hisse ve tahvil kanalından ise yaklaşık 4 milyar dolarlık yabancı sıcak para girişi olduğunu yazmıştı.

Tahvil ve hisse kanalından girişlerde bir sorun olmazken, swap kanalından girişler yasal sınırla karşı karşıya kaldı.

BDDK’nın swap limitleri nedeniyle Londra’da TL faizlerinde sert dalgalanmalar yaşanıyor. Beyaz çizgi gecelik, mavi çizgi haftalık vadede TL swap faizlerini gösteriyor. / Grafik: Bloomberg

LONDRA’DA FAİZLER YASAL LİMİT NEDENİYLE EKSİYE DÜŞTÜ

Bu girişler, kurdaki düşüşü de beraberinde getirdi. Ancak Türkiye'deki bankaların spotta döviz verip TL aldığı swaplarda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) uyguladığı yasal limitlere ulaşıldı.

Bloomberg verilerine göre, gecelik ve haftalık vadede TL swap faizleri, eksiye düştü.

Sozcu.com.tr'ye konuşan deneyimli bankacı Kerim Rota, swap faizlerin eksiye düşmesinin nedeninin, elinde Türk Lirası olan ancak bunu hisse ve tahvil almak yerine swap piyasasında tutan yabancı bankaların, BDDK’nın uyguladığı kısıtlar nedeniyle Türkiye’deki bankalara plase edememesinden kaynaklandığını söyledi.

İlginizi ÇekebilirFaiz arttı, yabancı sıcak para geldi: 6 haftada 15 milyar dolarFaiz arttı, yabancı sıcak para geldi: 6 haftada 15 milyar dolar

“REZERV İÇİNDEKİ SWAPLAR AZALACAĞI İÇİN LİMİT KALDIRILMIYOR”

Rota, BDDK'nın swap limitlerini hemen artıramamasının nedeninin TCMB rezervleri olduğunu, limitlerin artırılması durumunda Türkiye'deki bankaların swap için TCMB yerine faizin daha düşük olduğu Londra piyasasını tercih edeceğini, bu nedenle de TCMB'ye verdikleri dövizleri çekecekleri için rezervin azalabileceğini dile getirdi.

Ocak 2019-Ekim 2020 döneminde Türkiye'den hisse, tahvil ve swap kanallarından toplamda 70 milyar dolarlık sıcak para çıkışı olduğunu, ekonomi yönetimindeki değişim ve faiz artışı sonrasında ise dönüşlerin başladığını belirten Rota, BDDK'nın önümüzdeki dönemde yurt dışı swap limitlerini mecburen artırmasının ve TCMB'nin döviz alım ihalelerini başlamasının beklenebileceğini söyledi.

HARCANAN REZERVLERİN YERİNE SWAP’LAR KONMUŞTU

TCMB verilerine göre, kasım sonu itibarıyla net rezerv 13,9 milyar dolar seviyesindeydi. Ancak yurt içi ve yurt dışı bankalarla yapılan 63,4 milyar dolarlık swap yükümlülüğü düşüldüğünde rakam -49,5 milyar dolara geriliyor. Yurt içindeki bankaların TCMB yerine daha uygun faiz olan yurt dışıyla swap yapması durumunda TCMB net ve brüt rezervi azalabilir.

Kur artışını frenlemek için TCMB rezervlerinden Ocak 2019-Ekim 2020 döneminde yaklaşık 130 milyar dolar şeffaf olmayan şekilde satılmıştı. Satılan rezerv yerine bankalardan swap ile ödünç alınan döviz ve altınlar koyulmuştu.

Kur artışını frenlemek için yapılan döviz satışları, kur ve risk primi artışının da temel nedenleri arasında yer almıştı.

“YURT DIŞI KAYNAKLI KUR ATAĞINI ÖNLEMEK İÇİN LİMİT GELMİŞTİ”

Tera Yatırım ekonomisti Enver Erkan da, Londra'da swap faizlerinin eksiye düşmesine ilişkin “Swap limitlerinin kısılmasının amacı TL’ye yurt dışı kaynaklı atak gelmemesini ve yabancının kısa pozisyon almak için TL bulmasını zorlaştırmayı amaçlıyordu. Şimdi yurt içi bankalar, yurt dışıyla işlemleri sınırlı oranlarda yapabildikleri için, offshore faiz oranları yurt içi faiz oranlarından ayrışabiliyor, dalgalı seyrediyor” dedi.

Swap limitlerine takılmanın TL'deki değer kazanma süreci açısından olumsuzluk oluşturabileceğini belirten Erkan, “Swap limitleri son dönemde normalleşme adımlarıyla hafifletildi ama tamamen kaldırılması iyi olacaktır” ifadelerini kullandı.

Erkan, BDDK'nın TCMB rezervlerini göz ettiği için swap limitlerini kademeli olarak gevşettiğini belirtti.

İlginizi ÇekebilirMerkez'in swap hariç net rezervi kasımda -49,5 milyar dolara gerilediMerkez'in swap hariç net rezervi kasımda -49,5 milyar dolara geriledi

SWAP KANALI NASIL İŞLİYOR?

Yabancıların swap kanalından girişlerinde mekanizma şöyle işliyor.

Yabancılar spot kurdan döviz satıp TL alıyor. Aldıkları TL’yi swap (belirli bir vade için döviz-TL takası) ile Türk bankalarına veriyor ve karşılığında döviz alıyor. Swap işleminin vadesine göre de TL faizi kazanıyor.

Yurt dışındaki TL faizleri, TCMB'nin yüzde 17 seviyesindeki haftalık faizinin altında olduğu için Türk bankaları TL fonlama için Londra'daki swap piyasasını kullanabiliyor ancak burada yasal limitler var.

Bu kanalda giriş çıkışlar TL’de çok sert hareketlere neden olabiliyor. Son 2 yılda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), TL’deki düşüşün önüne geçmek için Türk bankalarının yabancılarla swap işlemi yapmasına büyük sınırlamalar getirmişti. Son dönemde ise bu sınırlamalar azaltılmıştı.

Son olarak BDDK 11 Kasım'da limitleri artırdı ancak bankalar sınıra dayandı.

BDDK SWAP LİMİTLERİNİ ARTIRMIŞTI

BDDK, 11 Kasım tarihinde yabancı bankalarla yapılan swap işlemlerinde yurt içi bankaların spot bacakta yabancıdan TL borçlandığı (TCMB ile yapılan FX ve altın swap işlemlerinin muadili) işlemlerin limitlerini artırmıştı.

BDDK'dan yapılan açıklamada, yurt dışı yerleşiklerle yapılan vadede TL satım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlem tutarları toplamının, bankaların en son hesaplanan yasal özkaynaklarına oranı olarak belirlenen sınırlamanın vadesine 7 gün kalan işlemler için yüzde 2 yerine yüzde 5, vadesine 30 gün kalan işlemler için yüzde 5 yerine yüzde 10, vadesine 1 yıl kalan işlemler için yüzde 20 yerine yüzde 30 olarak yeniden belirlenmesine karar verilmişti.

İlginizi ÇekebilirEski başkanın yeni başkana zor soruları yanıtsız kaldıEski başkanın yeni başkana zor soruları yanıtsız kaldı
Yayınlanma Tarihi:13:03,