Cebelitarık’ta yaşayan makak maymunları üzerinde yapılan bilimsel bir araştırma, kontrolsüz turizmin ve sağlıksız beslenmenin yaban hayatı üzerindeki sıradışı etkilerini gözler önüne serdi. Hakemli bilimsel dergi Scientific Reports'ta yayımlanan çalışmaya göre, bölgedeki makaklar turistlerin verdiği dondurma, kurabiye ve yüksek şekerli abur cuburların yarattığı sindirim sorunlarıyla başa çıkabilmek için "jeofaji" olarak adlandırılan toprak yeme davranışına yöneldi.
Doğal beslenme düzenleri ot, yaprak ve tohumlardan oluşan bu canlılar, insan eliyle gelen süt ürünleri, aşırı tuz ve şekerin sindirim sistemlerinde yarattığı tahribatı adeta "doğal bir ilaç" olarak kullandıkları toprakla dengelemeye çalışıyor.
230 MAYMUN 12 KEZ TOPRAK YEDİ
Araştırmanın sonuçları, insanlarla temasın yoğunluğu ile toprak tüketimi arasında doğrudan bir korelasyon olduğunu ortaya koydu. Bilim insanları, gözlem altındaki yaklaşık 230 makağın haftada ortalama 12 kez toprak yediğini, bu oranın turist akınının yaşandığı yaz aylarında yüzde 40 oranında arttığını saptadı.
Turistik bölgelerde yaşayan grupların tüm toprak yeme vakalarının yüzde 72’sini oluşturması dikkat çekerken, insanlarla hiç temas etmeyen makak gruplarında bu davranışın hiç gözlemlenmemesi, durumun tamamen yapay beslenme koşullarından kaynaklandığını kanıtladı.
TOPRAĞI TAKVİYE GİBİ KULLANIYORLAR
Uzmanlar, makakların toprağı sindirim sistemlerinde bir bariyer oluşturmak ve lif açısından fakir olan gıdaların zararlı bileşiklerinin emilimini sınırlamak için bir "takviye" gibi kullandıklarını belirtiyor.
Araştırma ekibinin başyazarı Silvain Lemoine, Kuzey Afrika’daki doğal popülasyonlarda nadir görülen bu davranışın Cebelitarık ve benzer şekilde yoğun insan etkisi altındaki Hong Kong gibi bölgelerde artış göstermesinin, yaban hayatının hayatta kalmak için geliştirdiği trajik bir adaptasyon olduğunu vurguluyor.
Bu durum, insan müdahalesinin sadece hayvanların sağlığını değil, binlerce yıllık doğal davranış kalıplarını da kökten değiştirdiğini bir kez daha kanıtlıyor.
