D vitamini eksikliği birçok farklı belirti ve etkiyle kendini gösterebilir. Kemiklerde zayıflama, kas güçsüzlüğü ve ağrı, bağışıklık sistemi zayıflığı, ruh hali bozuklukları gibi belirtiler işaret olabilir. Bununla birlikte, çoğu kişi fark etmeyebilir, çünkü belirtiler genellikle hafif veya belirsiz olabilir.
NEDEN OLUR?
Depresyon ve ruh hali bozuklukları: Depresyon, anksiyete ve diğer ruh hali bozuklukları arasında ilişki olduğu gösterilmiştir.
Yetersiz güneş ışığına maruz kalma: Vücudumuz, güneş ışığına maruz kaldığında cilt tarafından sentezleyebilir. Ancak, güneş ışığına yeterince maruz kalmama veya güneş koruyucu ürünlerin yoğun kullanımı sentezini etkileyebilir. Özellikle kış aylarında veya daha yüksek enlemlerde yaşayan insanlar güneş ışığından yeterince faydalanamazlar.
Beslenme yetersizlikleri: Bazı insanlar zengin gıdaları yeterli miktarda tüketmezler. Özellikle vejetaryen veya vegan beslenme şekilleri eksiklik riskini artırabilir. Ayrıca, laktoz intoleransı veya süt alerjisi gibi durumlar da süt ve süt ürünleri tüketimini sınırlayarak alımını azaltabilir.
Emilim sorunları: Sindirim sistemindeki bazı sorunlar, vitamin emilimini etkileyebilir. Örneğin, kronik sindirim sorunları, ince bağırsak hastalıkları (örneğin, çölyak hastalığı veya inflamatuar bağırsak hastalığı) veya safra kesesi sorunları D vitamini emilimini olumsuz etkileyebilir.
Yaşlanma: Yaşlandıkça, cildimizin sentezleme kapasitesi azalır. Ayrıca yaşlanma sürecinde beslenme alışkanlıkları değişebilir ve güneşe maruz kalma süresi azalabilir, bu da D vitamini eksikliğine yol açabilir.
Renkli cilt: Koyu ten rengine sahip olan insanlar, güneş ışığına maruz kalmalarına rağmen D vitamini sentezleme konusunda daha zorluk yaşayabilirler. Bu, melanin pigmentinin güneş ışığının etkisini azaltması nedeniyle olur.
İlaç kullanımı: Bazı ilaçlar, D vitamini emilimini etkileyebilir veya D vitamini düzeylerini düşürebilir. Örneğin, kortikosteroidler, antikonvülsanlar ve bazı kilo kaybı ilaçları D vitamini seviyelerini azaltabilir.
HANGİ BESİNLERDE BULUNUYOR?
Doğal olarak bazı besinlerde bulunur ve vücudunuzun güneş ışığına maruz kalmasıyla da sentezlenebilir.
Balık yağı: Somon, sardalye, uskumru gibi yağlı balıklar, doğal olarak yüksek miktarda D vitamini içerir.
Balık: Ton balığı, somon, uskumru gibi yağlı balıkların yanı sıra, somon, uskumru gibi türlerde de D vitamini bulunur.
Süt ve süt ürünleri: Süt, yoğurt ve peynir gibi bazı süt ürünleri, D vitamini ile güçlendirilmiş olabilir. Ayrıca, bazı peynir çeşitleri doğal olarak D vitamini içerir.
Yumurta sarısı: Yumurtanın sarısında D vitamini bulunur. Ancak, beyazı ile birlikte tüketildiğinde D vitamini emilimi artar.
Mantar: Güneş ışığına maruz kalan mantarlar, doğal olarak D vitamini sentezleyebilir. Özellikle güneşe maruz bırakılmış mantarlar D vitamini bakımından zengin olabilir.
FAYDALARI NELER?
Vücudumuz için birçok faydası olan önemli bir vitamindir. İşte faydalarının bazıları:
Kalsiyum emilimini artırır: Kalsiyumun bağırsaklarımızdan emilimini artırır. Bu da kemik sağlığı için önemlidir ve kemik gelişimi ve güçlenmesini destekler. Eksikliği durumunda kalsiyum emilimi azalabilir ve kemikler zayıflayabilir.
Kemik sağlığını destekler: Kemiklerde kalsiyum ve fosforun düzenlenmesine yardımcı olur. Kemik yoğunluğunu artırır ve osteoporoz riskini azaltır. Ayrıca, çocuklarda raşitizm adı verilen kemik hastalığının önlenmesinde de önemli bir rol oynar.
Bağışıklık sistemi fonksiyonunu destekler: Bağışıklık sistemi hücrelerinin aktivasyonunu ve işlevini düzenleyerek bağışıklık sistemi fonksiyonunu destekler. Yetersiz seviyeleri, bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve enfeksiyonlara karşı direncin azalmasına neden olabilir.
İltihaplanma ve otoimmün hastalıkların önlenmesinde etkili olabilir: İltihaplanma süreçlerini düzenleyerek otoimmün hastalıkların (örneğin, romatoid artrit, multipl skleroz) ve kronik inflamatuar hastalıkların (örneğin, inflamatuar bağırsak hastalığı) riskini azaltabilir.
Kalp sağlığını korur: Kan basıncını düzenleyerek kalp sağlığını destekler. Ayrıca, eksikliği kalp hastalıkları riskini artırabilir.
Ruh hali üzerinde etkili olabilir: Bazı araştırmalar, eksikliğinin depresyon ve anksiyete gibi ruh hali bozukluklarıyla ilişkili olabileceğini göstermektedir. D vitamini takviyesi, ruh halini iyileştirmeye yardımcı olabilir.
