EMEKLİ EŞE BAĞLANACAK DUL AYLIĞI ORANI


Ben SSK, eşim Emek­li San­dı­ğı emek­li­si­yiz. Bi­ri­mi­zin ve­fa­tı ha­lin­de di­ğe­ri­ne dul maa­şı bağ­la­nı­yor mu? Bağ­la­nı­yor­sa yüz­de kaç ora­nın­da­dır? (Ah­met Ero­nat)

Her iki­si de emek­li olan eş­ler­den bi­ri­nin ve­fa­tı ha­lin­de sağ ka­lan eşe dul ay­lı­ğı bağ­la­nır.
Emek­li San­dı­ğı’n­dan emek­li olan ki­şi­nin ve­fa­tı ha­lin­de emek­li ay­lı­ğı­nın, dul ka­rı ve­ya ko­ca­sı­na yüz­de 50’si, ay­lık alan ye­ti­mi bu­lun­mu­yor­sa yüz­de 75’i bağ­la­nı­yor. SSK’­dan emek­li olan­lar açı­sın­dan ise du­rum fark­lı. SSK’­dan emek­li olan ki­şi­nin ölü­mü ha­lin­de sağ ka­lan eşe, ye­tim ay­lı­ğı bağ­la­na­cak ço­cuk bu­lun­ma­ma­sı, sos­yal gü­ven­lik mev­zu­atı kap­sa­mın­da ça­lış­ma­ma­sı ve­ya ken­di si­gor­ta­lı­lı­ğı ne­de­niy­le ge­lir ve­ya ay­lık bağ­lan­ma­mış ol­ma­sı ha­lin­de yüz­de 75, ak­si hal­de yüz­de 50 ora­nın­da dul ay­lı­ğı bağ­la­nı­yor.

Bu­na gö­re, Al­lah ge­çin­den ver­sin si­zin ve­fa­tı­nız ha­lin­de, emek­li ay­lı­ğı­nı­zın yüz­de 50’si eşi­ni­ze bağ­la­nır. Eşi­ni­zin ve­fa­tı ha­lin­de ise si­ze, eşi­ni­zin emek­li ay­lı­ğı­nın yüz­de 75’i bağ­la­nır.

DOĞUM BORÇLANMASI YAPABİLİR MİYİM?

26.01.1970 do­ğum­lu­yum. SSK baş­lan­gı­cım 12.05.1988. Top­lam prim gün sa­yım 4575. 1999 do­ğum­lu bir oğ­lum var. Do­ğum borç­lan­ma­sı ya­pa­bi­lir mi­yim ve ne ka­da­rı­nı borç­lan­mam ge­re­kir? Ne za­man emek­li ola­bi­li­rim ve ne za­man baş­vur­mam ge­re­kir? (Fi­gen)
Emek­li­lik için 20 yıl­lık si­gor­ta­lı­lık sü­re­si, 44 yaş ve 5225 prim gü­nü şart­la­rı­na ta­bi­si­niz. Do­ğum­dan son­ra­ki iki yıl­lık sü­re için­de ça­lış­ma­dı­ğı­nız 650 gü­nü borç­la­nıp, prim gü­nü­nü­zü  5225 gü­ne ta­mam­la­ya­bi­lir­si­niz. 44 ya­şı­nı­zı dol­du­ra­ca­ğı­nız 26.01.2014 ta­ri­hin­den ön­ce do­ğum borç­lan­ma­nı­zı ya­pıp pri­mi­ni öde­ye­rek, 2014 Ocak ayı so­nu­na ka­dar emek­li­lik baş­vu­ru­su ya­par­sa­nız, Şu­bat 2014’ten iti­ba­ren emek­li ay­lı­ğı­nız bağ­la­nır.

İSTEĞİMLE İŞTEN ÇIKARSAM NE GİBİ HAKLARIM OLABİLİR?

1973 do­ğum­lu­yum, ilk si­gor­ta­mı li­se son sı­nıf­ta 1990 yı­lın­da staj ya­par­ken okul baş­lat­tı fa­kat staj dö­ne­min­de öde­me ya­pıl­ma­dı­ğı için SSK bu ta­ri­hi ka­bul et­mi­yor. Li­se­den son­ra 1995 yı­lın­da ay­nı si­gor­ta no.su ile si­gor­ta­lı işe baş­la­dım. Si­ze, si­zin için ko­lay bi­zim için işin için­den çı­kıl­ma­ya­cak bir­kaç so­rum ola­cak. Bu­gün iti­ba­rı ile top­lam gün sa­yım 4813, kaç ya­şın­da emek­li ola­ca­ğım, kaç gün da­ha pi­rim ek­si­ğim kal­dı (18 ay as­ker­lik için­de mi)? Şu an­da ha­len ça­lış­mak­ta ol­du­ğum şir­ket­te 13 se­ne­mi dol­dur­dum, ken­di is­te­ğim­le çık­mam ha­lin­de ne gi­bi hak­la­rım ola­bi­lir? (Yu­suf Kot)

Staj dö­ne­min­de emek­li­lik­te esas alı­nan ve uzun va­de­li si­gor­ta kol­la­rı ola­rak ad­lan­dı­rı­lan ma­lul­lük, yaş­lı­lık ve ölüm si­gor­ta­la­rı pri­mi öden­mi­yor. Bu ne­den­le de staj baş­lan­gı­cı si­gor­ta­lı­lık baş­lan­gı­cı, staj sü­re­si de si­gor­ta­lı­lık sü­re­si ola­rak ka­bul edil­mi­yor. An­cak staj dö­ne­min­de ve­ri­len si­gor­ta nu­ma­ra­sı, tüm ça­lış­ma sü­re­sin­de kul­la­nı­lı­yor.
4/a (SSK) sta­tü­sün­den emek­li­lik için; si­gor­ta baş­lan­gı­cı­nız 23.11.1995 ta­ri­hin­den ön­ce ise 25 yıl­lık si­gor­ta­lı­lık sü­re­si, 55 yaş ve 5750 prim gü­nü; son­ra ise 25 yıl­lık si­gor­ta­lı­lık sü­re­si, 56 yaş ve 5825 prim gü­nü şart­la­rı­na ta­bi­si­niz. As­ker­li­ği­ni­zi ilk de­fa si­gor­ta­lı ol­du­ğu­nuz ta­rih­ten ön­ce yap­tıy­sa­nız, emek­li­lik ya­şı­nız as­ker­lik borç­lan­ma-­sıy­la bir yaş dü­şe­bi­lir.
Ek­sik prim gü­nü­nü­zü, si­gor­ta baş­lan­gıç ta­ri­hi­ni­ze gö­re ara­na­cak prim gün sa­yı­sın­dan mev­cut prim gün sa­yı­nı­zı çı­kar­ta­rak he­sap­la­ya­bi­lir­si­niz. As­ker­lik borç­lan­ma­sı ya­par­sa­nız, borç­lan­dı­ğı­nız sü­re prim gü­nü­nü­ze ila­ve edi­lir.
Si­gor­ta­lı­lık sü­re­niz 15 yıl­dan, prim gü­nü­nüz 3600 gün­den faz­la ol­du­ğun­dan, yaş­tan emek­li­lik için ge­re­ken yaş dı­şın­da­ki şart­la­rı sağ­la­mış du­rum­da­sı­nız. SGK’­dan ala­ca­ğı­nı­z kı­dem taz­mi­na­tı ala­bi­lir ya­zı­sı­nı iş­ve­re­ni­ni­ze ib­raz ede­rek emek­li­lik için ge­re­ken ya­şı­nı­zı bek­le­mek üze­re iş­ten ay­rıl­dı­ğı­nız­da kı­dem taz­mi­na­tı­na hak ka­za­nı­rı­sı­nız. Hak ka­za­nıp da kul­lan­ma­dı­ğı­nız yıl­lık üc­ret­li iz­ni­niz var­sa, iş­ten ay­rıl­dı­ğı­nız­da kul­lan­ma­dı­ğı­nız izin sü­re­le­ri­ne iliş­kin izin üc­ret­le­ri­ni­zin de öden­me­si ge­re­kir.

SSK'LI OLARAK DEVAM ETMELİSİNİZ

Ön­ce­lik­le SÖZ­CÜ gi­bi ki­şi­lik­li bir ga­ze­te­de yaz­ma­ya baş­la­dı­ğı­nız ve biz okur­la­rı­nı ay­dın­lat­tı­ğı­nız için te­şek­kür ede­rim. Ben 23.08.1967 do­ğum­lu­yum. SSK baş­lan­gı­cım 22.06.1994, prim öde­me gü­nüm 6450’dır. 27.05.2012 ta­ri­hin­de iş­ten ay­rıl­dım. 1994-2012 yıl­la­rı ara­sın­da prim­le­rim ara­lık­sız ola­rak ta­van­dan öden­miş­tir. 06.08.1993-06.02.1994 ta­rih­le­ri ara­sın­da as­ker­lik yap­tım, he­nüz borç­lan­ma yap­ma­dım. Şu­ anda ça­lış­mı­yo­rum. Me­rak et­ti­ğim 3 şey var. Bi­rin­ci­si, emek­li ma­aşı­mın düş­me­me­si için SSK mı yok­sa Bağ-Ku­r’­lu ola­rak mı de­vam et­me­li­yim? 
İkin­ci­si, emek­li­lik için ara­nan 25 yıl si­gor­ta­lı­lık sü­rem­den 6 yıl 8 ay kal­mış olup, emek­li­lik ya­şı­mı bek­le­yip ka­lan si­gor­ta­lı­lık sü­re­min prim öde­me­si­ni hiç yap­ma­sam emek­li ola­bi­lir mi­yim?
Üçün­cü­sü, 6 yıl 8 ay ka­lan si­gor­ta­lı­lık sü­rem­de prim öde­me­si yap­ma­dı­ğım tak­tir­de SSK’­dan emek­li ol­du­ğum­da emek­li maa­şım dü­şer mi?  (Ya­şar Tüy­lü)

Emek­li ay­lı­ğı­nı­zın düş­me­me­si için SSK’­lı ola­rak de­vam et­me­li­si­niz. Prim gü­nü­nüz ye­ter­li, bun­dan son­ra prim öde­me­se­niz de si­gor­ta­lı­lık sü­re­si ve ya­şı­nı­zı dol­dur­du­ğu­nuz­da emek­li olur­su­nuz. Ka­lan sü­re­de prim öde­mez­se­niz emek­li ay­lı­ğı­nız düş­mez. Ka­lan sü­re­de
ta­va­nın al­tın­da prim öder­se­niz emek­li  ay­lı­ğı­nız dü­şer.
Bu ara­da, 30 gün as­ker­lik borç­lan­ma­sı ya­par­sa­nız emek­li­lik ya­şı­nı­zın 55’den 54 dü­şe­ce­ği­ni ve bir yıl er­ken emek­li ola­bi­le­ce­ği­ni­zi be­lirt­mek is­te­rim.

YÜZDE 45 ENGELLİYİM EMEKLİ OLMA ŞANSIM VAR MI, VARSA NASIL?

Ön­ce­lik­le Söz­cü­ye hoş gel­di­niz. 1963 do­ğum­lu­yum, 1986 ve 1991’de 2 do­ğum yap­tım. 1999 yı­lın­da 10 gün öden­miş SSK pri­mim var. Do­ğuş­tan yüz­de 45 en­gel­li­yim, emek­li ol­ma şan­sım var mı, var­sa na­sıl? (Se­li­me Dün­dar)

En­gel­li hak­kıy­la emek­li­lik için prim gü­nü­nü­zü 4080 gü­ne ta­mam­la­ma­nız ge­re­ki­yor. Her iki do­ğum da ilk de­fa si­gor­ta­lı ol­du­ğu­nuz ta­rih­ten ön­ce ol­du­ğun­dan ma­ale­sef do­ğum borç­lan­ma­sı da ya­pa­mı­yor­su­nuz.
An­cak si­gor­ta baş­lan­gı­cı­nız 08.09.1999 ta­ri­hin­den ön­ce ise 3600 prim gü­nüy­le yaş­tan emek­li ola­bi­lir­si­niz. Bu­nun için son 1260 gün ka­la­na ka­dar is­te­ğe bağ­lı si­gor­ta­lı ola­bi­lir­si­niz. Son 1260 gü­nü 4/a (SSK) kap­sa­mın­da prim öde­ye­rek 3600 gü­nü ta­mam­la­dı­ğı­nız­da 58 ya­şı­nı­zı da dol­dur­muş ola­ca­ğı­nız­dan emek­li­li­ğe hak ka­za­nır­sı­nız.

EMEKLİLİK YAŞINI BEKLEYENLER İÇİN HERHANGİ BİR DEĞİŞİKLİK VAR MI?

01.02.1989 ta­ri­hin­den iti­ba­ren si­gor­ta­lı­yım. Emek­li­lik için ge­re­ken 20 yıl, 5300 prim gü­nü şart­la­rı­nı ta­mam­la­dım an­cak ya­şa ta­kıl­dım. Bu ko­nuy­la il­gi­li her­han­gi bir gi­ri­şim ya da de­ği­şik­lik var mı hiç­bir bil­gim yok. Di­ğer emek­li­lik bek­le­yen­ler gi­bi ben de bu ko­nu­da mağ­dur du­rum­da­yım. Ai­lem­den des­tek­le ya­şa­mak­ta­yım. Yar­dım­cı olur­sa­nız se­vi­ni­rim. (Gam­ze Taş­de­len)

Emek­li­lik için ya­şı­nın dol­ma­sı­nı bek­le­yen­le­re yö­ne­lik ka­nun de­ği­şik­li­ği söz ko­nu­su ol­ma­dı­ğı gi­bi, bu ko­nu­da bir ça­lış­ma da yok. Ak­si­ne ba­zı ba­kan­la­rı­mız Tür­ki­ye­’de emek­li­lik ya­şı­nın dü­şük ol­du­ğu­nu di­le ge­ti­ri­yor­lar. Keş­ke si­zin du­ru­mu­nuz­da olan­lar için ya­pa­bi­le­ce­ğim bir şey ol­sa, ma­ale­sef ya­sa­la­rı hü­kü­me­tin ira­de­si ile Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si ya­pı­yor.

Çalışma hayatına ilişkin bilmek istediğiniz her şey

(SOZCU Gazetesi)