ERDOĞAN SÜZER/ANKARA
Siyasi belirsizlik, çatışma ortamı ve FED’in faiz artırma riskine karşı Merkez’in hareketsiz kalmayı sürdürmesi halinde ekonomide 2001 krizi benzeri şoklar yaşanmasından korkuluyor.
MERKEZ PİYASADAN KOPUK
Piyasalarda yaşanan dalgalanmaları SÖZCÜ’ye değerlendiren fon yöneticileri, başta Merkez Bankası olmak üzere ekonomi yönetiminin hiçbir müdahalede bulunmamasına anlam veremediklerini söylediler. Bir fon yöneticisi, piyasada faizlerin yüzde 13-14’lere geldiği bir dönemde dahi Merkez Bankası’nın piyasadan kopuk bir şekilde gecelik borçlanma faizini yüzde 7,25’te, bir hafta vadeli repo faizini yüzde 7,5’te sabit tutmasının pratikte bir anlam taşımadığını belirtti.
AKSİ HALDE PATLAMA OLUR
Merkez Bankası’nın tek faize geçeceği yönündeki açıklamasının piyasada olumlu karşılandığını, ancak bunun uygulamaya dönüştürülmediğini ifade eden fon yöneticisi, “Piyasada aşırı hareketlilik var. Faizler yükselmiş, döviz hızlı çıkışını sürdürüyor. Merkez tabi ki bu süreci durduramaz. Ancak bu durumda basiretli Merkez Bankası davranışı, tek faizi önce yüzde 10’a çıkarmak, sonra ihtiyaca göre yüzde 11 ve 12’ye doğru gevşetmek olmalıydı. Bu yapılırsa piyasada oluşan basınç hafifletilebilir. Aksi halde, hiçbir müdahalede bulunmadan stresin birikmesine izin verilirse patlama kaçınılmaz olur. Bu tür sert çıkışlarda pozisyonlar birbirini tetikliyor, yıkım gücü artıyor. Kurlarda bir anda örneğin yüzde 20’lere varan sert çıkışlar görürsek şaşırmayalım” dedi.
KÖPRÜ BİN LİRA MI OLACAK?
Hiçbir önlem alınmaması halinde dövizdeki aşırı tırmanışın özellikle yurt dışından dövizle borçlanan özel sektörü vuracağına işaret eden fon yöneticisi, Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı’nın, özel sektörün yurt dışından nakit teminatla kredi getirdiği, dolayısıyla sorun yaşanmayacağı tespitlerinin de yanlışlığına işaret etti. Fon yöneticisi, “Köprü ve otoyol müteahhitleri bu projeleri yapabilmek için döviz kredisi kullandı. Döviz yükseldikçe maliyet katlanarak artıyor. Bu firmalar kur zararından nasıl kurtulacak? Köprü ve otoyol geçişini bin lira mı yapacaklar? Öyle olmayacağına göre, zarar kaçınılmaz. Ekonomide daralma ve işsizlikteki artış ise sosyal patlamaların habercisi” dedi.
DOLARI YÜKSELTEN 3 NEDEN
Siyasi belirsizlik: Seçimlerden bu yana geçen 3 aylık sürede koalisyon kurulamadı. Piyasaların ateşini söndüreceği düşünülen AKP-CHP koalisyonunun rafa kalkması beklentileri iyice tersine döndürdü. Erken seçim, siyasi belirsizliğin en az 3 ay süreceğini gösteriyor. Seçimlerden istikrarın çıkıp çıkmayacağı, yeni bir koalisyon süreci, yeni bir erken seçim ihtimali kestirilemiyor. Siyasi belirsizlik döviz girişini engellediği gibi çıkışını hızlandırıyor. Bu da dövizin ateşinin sürekli yüksekte kalmasına neden oluyor.
FED faiz kararı: Asıl büyük endişe FED’in faizlerde yapacağı artış riski. Böyle bir durunda dışarıdan döviz girişinin çok sert kesilip çıkışın da yine sert olacağından endişe ediliyor.
Çatışmalar: Artan terör olayları hem belirsizlik hem de turizme olan olumsuz etkisiyle dövizin yüksek ateşinin daha da artmasına neden oluyor.
