Serpil Yılmaz
Serpil Yılmaz

Doların yeşiline kapıldık iklimi hatırladık

Dışişleri Bakan Yardımcısı Yavuz Selim Kıran, Türkiye'nin Paris İklim Anlaşması'nı (PA) onaylanmasından bir gün önce TBMM Dışişleri Komisyonu'nda yaptığı sunumda kritik bir cümle kullandı:

Sürecin dışında kalmamızın seçenek olmaktan çıktığı bir aşamadayız.

17 TRİLYON DOLARLIK PAZAR

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Erdem Görgün'ün çevrimiçi “Döngüsel Ekonomi ve İklim Değişikliğine Uyum” seminerinde dile getirdiği “Sürdürülebilir ekonomi 17 trilyon dolarlık pazar yaratacak” tahminini paylaştığını önceki yazılarımı okuyanlar anımsayabilir.

2030 yılına kadar 4.5 trilyon dolarlık yeni ekonomik potansiyelden söz ediyordu.

Türkiye yeni ekonomik potansiyelin içine çekiliyor. Dünya Bankası, Almanya ve Fransa Türkiye'ye ek kaynak vaadinde bulunuyor.

Almanya Başbakanlığı süresi dolan Angela Merkel, 16 Kasım'da Türkiye'ye veda ziyareti yapacak.

Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı ülke Almanya. Almanya'yı İngiltere, ABD, İtalya, İspanya ve Irak izliyor.

VERGİ SOPASI İLE KOMİSYON KURULDU

Türkiye ihracatında en büyük payı olan şirketlerin sermaye yapılarında yerlilik oranı nedir?

AB Yeşil Mutabakat Anlaşması kapsamında 2023 başında aşamalı olarak devreye girecek “sınırda karbon vergisi” uygulamasından yalnızca Türk sermayesi etkilenmeyecek.

Bu ülkeyi bölgesel üretim merkezlerinden biri olarak konumlandıran Avrupa firmaları da etkilenecek.

Endüstrinin yeşil ekonomiye geçişe uyumlaştırılması, yeni ekonominin olmazsa olmazı…

23 Mart'ta ilk toplantısını yapan TBMM İklim Değişikliği Komisyonu'nun üyesi CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü,Bugüne kadar muhalefet partileri ‘İklim Komisyonu' kurulması doğrultusunda Meclis'e 60-70 önerge sundu, hiçbiri kabul edilmemişti. Ta ki şubat ayına kadar…” diyor.

HAZİNE BAKANLIĞI NİYE SESSİZ? 

İklim Değişikliği Komisyonu'nda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın olmamasının “milyar dolarlara varan fonların kullanıldığı alanlar” hakkında bilgi edinmeyi güçleştirdiğini vurguluyor.

İktidarın hazırladığı İklim Kanunu Taslağı'nın Türkiye'nin yeşil ekonomi yol haritası hakkında fikir vereceğini dile getiriyor.

AVRUPA İKLİM MUSLUĞU AÇILDI

TBMM Dışişleri Komisyonu'nda PA'nın onaylanmasıyla yeşil teknolojiye erişim ve yatırım fırsatlarının artacağını belirten Kıran'ın “Uluslararası mekanizmalardan faydalanmaya devam edeceğiz” öngörüsü jet hızıyla karşılık buldu.

Nisan 2016'da taraf olunan PA, 28 Eylül'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzası ile Meclis'e havale ettiği gün, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Türkiye'ye 500 milyon Euro kaynak sağlayacak “Yeşil Ekonomi Finansman Programı” projesini onayladı.

SEN EN FAKİR ÜLKE DEĞİLSİN!

Türkiye çıkmak için uğraş verdiği BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) kapsamında kabul ettiği Ek-1 ülke statüsünden dolayı, 2025 yılına kadar en kırılgan 154 gelişmekte olan ülkeye Yeşil İklim Fonu'ndan (Green Climate Fund – GCF) sağlanacak 100 milyar dolarlık hibe destekten yararlanamayacak. Ancak Dünya Bankası, Fransız ve Alman Kalkınma Bankaları'ndan sağlanacak 3 milyar dolarlık kredi desteğinin devreye gireceği anlaşılıyor.

Türkiye'yi iştahlandıran bir başka açıklama da Avrupa Komisyonu'ndan gelmişti.

AB İklim Fonu'na yıllık olarak aktardığı 25 milyar dolarlık mali yardıma ek 4 milyon Euro kaynak ayıracak.

FONLAR NEREDE KULLANILDI?

2013-2016 yılları arasında AB kurumlarının iklim fonlarından en fazla yararlanan ülkenin Türkiye olduğunu (yılda ortalama 667 milyon Euro) belirten Süllü, onay süreci ile kredi musluklarının açılması arasındaki ilişkiye dikkat çekiyor:

Türkiye'nin 3 milyar dolar ucuz iklim finansmanı kullandığını belirten Süllü, 2004-2019 yılları arasında emisyonun yüzde 60 oranında arttığının altını çiziyor.

Emisyon artışında en çok payı olan termik santraller, bina mimarisi ve karayolları konusunda AKP iktidarının ne kadar “cömert” davrandığını hepimiz biliyoruz.

Süllü, iktidarın geçmiş uygulamalarından hareketle PA'ya sadakatinden duyduğu kuşkuyu şu örneklerle dile getiriyor:

Konutlarda Enerji Verimliliği Finansman Programı” kapsamında 300 milyon dolar kredi sağlandı. Bu kredilerden klimalar bile yararlandı.

Sürdürülebilir Enerji Finansman Programı” ile 666 milyon Euro finansman sağlandı. Bu kredilerden HES'ler bile yararlandı.

Orta Ölçekli Sürdürülebilir Enerji Finansman Programı” ile 1.2 milyar Euro finansman sağlandı. Bu kredilerin 274 milyon Euro'sundan 17 hidroelektrik santrali (HES) projesi yararlandı.