Kimler grip aşısı olmalı, yan etkileri var mı? 

Uzmanlar grip salgınıyla ilgili uyardı! İleri yaştakiler, kronik hastalar, bağışıklığı baskılanmış kişiler ve gebeler risk grubunda sayıldığından grip aşısını öncelikle olmalıdır.

Kimler grip aşısı olmalı, yan etkileri var mı? 

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) yayımladığı rapor ve bilim insanlarının yaptığı açıklamalara göre, geçtiğimiz yıl Covid-19 önlemleri nedeniyle toplumu çok fazla etkilemeyen grip virüsünün, bu yıl oldukça etkili bir grip salgına dönüşmesi bekleniyor. Covid-19 ile benzer özellikleri taşıyan gripten özellikle 65 yaş üstü kişiler, çocuklar ve kronik hastalığı olanların etkileneceği belirtiliyor. Türk Tabipler Birliği ile Türk Tabipler Birliği Pandemi Çalışma Grubu uzmanları grip sezonuna girerken, grip aşısı hakkındaki merak edilen soruları cevaplandırdı.
İşte merak edilenler:

TEK YOL AŞILAMA

Grip (influenza), her yıl sonbahar ve kış aylarında görülen çok hastalandırıcı, hatta öldürücü olabilen bir hastalıktır. Grip hastalığını ve gelişebilecek olumsuz sonuçları önlemenin tek ve en önemli yolu aşılamadır. Ancak hastalığın çok ciddi hatta ölümcül seyrettiği bazı “risk gruplar” tanımlanmıştır. Aşı tedarik sorunu yaşanabileceğinde bu risk grupları öncelikli olmalıdır. İleri yaş, kronik hastalıkların varlığı ve sayısı, bağışıklığın baskılanması ve gebelik olan kişiler, grip aşısını öncelikle olmalıdır.

Kimler grip aşısı olmalı?

– Yaş: 5 yaş altı (özellikle 6 ay-2 yaş arası) çocuklar ve 65 yaş üzeri erişkinler. Bazı kaynaklar 50 yaş üzerini riskli kabul etmektedir.

– Gebeler: Gebeliğin son üç ayı Ekim-Mayıs arasında geçecek olanlar en risklidir.

– Bağışıklığı baskılanmış kişiler: HIV, kanser sayılabilecek türden tümör türü hastalıklar.

– Altta yatan hastalıkları olanlar:

– Kronik akciğer hastalıkları, astım dahil

– Kronik kalp hastalıkları. (Hipertansiyon hariç)

– Böbrek hastalıkları

– Karaciğer hastalıkları

– Nörolojik (sinir sistemi) hastalıkları

– Kan hastalıkları

– Metabolik hastalığı olanlar; DM, diyabet  dahil…

– Hastalıklı kişiler (VKİ > 40)

– 18 yaş altında olup sürekli aspirin kullanmak zorunda olanlar

– Kendileri influenzanın ağır seyretme riski taşımasalar da yukarıdaki risk grupları ile yakın temasta olan kişiler, ev halkı, bakım verenler.

– Sağlık çalışanları. Grip aşısını mümkünse herkes olmalıdır.

Grip aşısı ne zaman yapılmalı?

Aşı, ülkemizin de içinde bulunduğu Kuzey Yarımkürede ekim ayı içinde, risk grubunda olup aşılanmamış kişilerde ise şubat ayına kadar yapılabilir.

Aşı bulma sorunu olur mu?

Ülkemizde ilgili dernek, Bakanlık Kronik Hastalık Tarama ve TÜİK verilerine göre; 65 yaş üzeri nüfus ve diyabet, KOAH, kronik böbrek ve kalp hastalığı olan kişilerin 20-40 milyon arasında olduğu bilinmektedir. 20-40 milyon doz aşı alınmış ise tedarik sorunu olmayacaktır.

Grip aşıları nasıl hazırlanır?

Grip aşıları için, dünya geneline dağılmış sürveyans laboratuvarları aracılığı ile Kuzey ve Güney Yarımküre'deki influenza aktivitesi DSÖ tarafından yakından izlenmekte ve Kuzey Yarımküre için şubat ayında, Güney Yarımküre için ise eylül ayında gelecek sezon aşılarında bulunması gereken virüsleri belirlenmektedir. Böylece yüksek etkili olması temin edilmektedir. Her yıl, bu şekilde ve yeniden hazırlanmakta olan inaktif influenza aşısı 1945'ten beri aynı yöntemle ve gelişen teknolojinin imkanlarıyla daha saf ve kaliteli şekilde üretilmektedir. Aşıların üretim ve uygulanma süreçleri yakın izlem altındadır. Dolayısıyla aslında çok eski bir aşı olup bugüne kadar milyonlarca doz uygulanmış ve ciddi bir yan etkisi görülmemiş bir aşıdır.

Grip aşısının yan etkileri var mıdır?

Aşılar “inaktif”tir, yani içlerinde canlı virüs bulunmaz. Bu nedenle aşının hastalık yapma ihtimali bulunmamaktadır. Tüm aşılarda olduğu gibi, en sık görülen yan etkisi aşı yerindeki ağrı ve hassasiyettir, ki 24-48 saat içerisinde kaybolur. Aşı sonrası 1-2 gün içinde kendiliğinden geçen nezle benzeri şikayetler nadiren oluşabilir. Aşının içinde tiyomerosal ya da alüminyum bulunmamaktadır. Eğer aşılar güvenilir olmasa, ya da yeterince etkili olmasaydı aşıları üreten firmalar çoktan büyük cezalara çarptırılır ve aşı ya da başka hiçbir şey satamazlardı.

Aşı uygulanması bağışıklık sistemini zayıflatır mı?

Antijen reseptörlerinin çeşitliliği üzerine yapılan çalışmalar, bağışıklık sisteminin çok fazla sayıda antijene cevap verme kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, B- ve T- lenfositleri sürekli olarak yenilendiği için, bir aşı hiçbir zaman bağışıklık sisteminin bir kısmını “tüketmez.”

Grip aşısı yapılmaması gereken bir durum var mıdır?

Tek yapılmaması gereken durum; daha önce aşıya veya bileşenlerine karşı hayatı tehdit eden alerjik bir reaksiyon (anafilaksi) gelişmiş olmasıdır.Yumurta alerjisi veya aşı sonrası 6 hafta içinde Guillain Barre Sendromu (Sinir sisteminde meydana gelen, vücutta kas güçsüzlüğüne, refleks kaybına, uyuşmaya, karıncalanmaya sebep olan ve geçici felç hali yaratabilen nörolojik hastalık)geçirmiş olmak da mutlak bir kontrendikasyon değildir. Ancak bu kişilere influenza aşısı fayda/zarar oranı dikkatli gözetilerek, influenza komplikasyonu gelişme olasılığı yüksek kişilere yapılmalıdır.