Yükselen konut fiyatları krizi tetikleyebilir

Hızla tırmanan konut fiyatları, 2008’de yaşanan mortgage depreminin ardından dünyayı sarsan finansal krizin bir benzerinin yaşanabileceği yönündeki korkuları artırdı. Salgınla boğuşan merkez bankaları yeni stratejiler belirlemeye çalışıyor.

Yükselen konut fiyatları krizi tetikleyebilir

Dünyanın birçok ülkesinde yükselen ev fiyatları, merkez bankalarının salgın desteğini dizginleme becerisi için yeni bir test olacak. Bloomberg haber ajansında yer alan analize göre, salgın teşviklerinin çok yavaş geri çekilmesi, gayrimenkul fiyatlarının daha da şişmesi ve uzun vadede finansal istikrar endişelerinin kötüleşmesi riskini taşıyor. Desteği çok sert geri çekmenin de konut fiyatlarını düşük gösterip piyasaları sarsarak pandemiden sonra başlayan ekonomik toparlanmayı tehdit edeceğinden korkuluyor.

2008'İ ARATMASIN

Konut (mortgage) krizinin tetiklediği 2008 küresel finansal krizinin anıları hâlâ tazeyken, yükselen ev fiyatlarının nasıl kontrol altında tutulacağı, varlık alımlarını yavaşlatmayı ve hatta faiz oranlarını yükseltmeyi tartışan bazı merkez bankalarının önünde yeni bir sınav olarak duruyor. 2008'deki krizde, ABD'nin gayri safi yurt içi hasılasında 14 trilyon dolar ve küresel piyasada 20 trilyon dolarlık kayba yol açmıştı. ABD'de 9 milyon kişi işsiz kalmış, 8 milyon konuta bankalar el koymuştu.

MERKEZ BANKALARI TETİKTE

Tahvil alım programlarını daraltmayı tercih eden ABD Merkez Bankası (Fed) yetkilileri, bunu yapmak için neden olarak artan konut fiyatlarını gösterdi. Özellikle konut talebini canlandıracağı endişesiyle ipoteğe dayalı menkul kıymet alımlarını dikkatle izliyorlar.

Yeni Zelanda, Güney Kore ve Kanada merkez bankaları da bu konuda yeni politikalar belirlemeye çalışıyorlar. Konut fiyatlarını artırmadaki rolü nedeniyle eleştirilere maruz kalan Kanada Merkez Bankası, daha az genişlemeci bir politikaya geçen ilk merkez bankalarından biri oldu.

Geçen ay Güney Kore Merkez Bankası, gayrimenkulün “önemli ölçüde pahalı” olduğu ve hane halkı borcunun geri ödenmesi yükünün arttığı konusunda uyarıda bulundu. Avrupa Merkez Bankası da bu ay enflasyon hedefini yükselterek, ek enflasyon ölçümlerinde konut maliyetlerini de dikkate alacağını açıkladı. İngiltere Merkez Bankası ise ülkede yükselen konut fiyatları konusunda tedirgin olduğunu belirtti.

FİYATLAR DEĞERİNİN YÜZDE 10 ÜZERİNDE

Merkezi Londra'da bulunan ekonomik tahmin ve analiz kuruluşu Oxford Economics'in yayınladığı son rapora göre, gelişmiş ülkelerde konut fiyatları ekonomiler arasında önemli farklılıklar olsa da, uzun vadeli eğilimlere kıyasla değerinin yüzde 10 üzerine çıkmış durumda. Bunun 1900'lü yıllardan bu yana en büyük artış olduğuna dikkat çekilen raporda, fiyat artışından en çok etkilenecek ülkelerin başında Hollanda, Kanada, İsveç, Almanya ve Fransa'nın geldiği belirtiliyor. Raporda, konut fiyatlarındaki yüksek artışın finansal istikrarı tehdit edecek boyuta ulaşma riski bulunduğuna dikkat çekiliyor.

Türkiye konut fiyat artışında dünya şampiyonu İlginizi Çekebilir Türkiye konut fiyat artışında dünya şampiyonu İstanbul'da villalara salgın piyangosu vurdu İlginizi Çekebilir İstanbul'da villalara salgın piyangosu vurdu Müteahhitler konut fiyatlarında düşüş beklemiyor İlginizi Çekebilir Müteahhitler konut fiyatlarında düşüş beklemiyor