Prof. Dr. Burhan EnginSEBEPLERİ NELERDİR?
Normalde saçımızın yüzde 90’nı büyüme ve uzama evresindeyken, sadece yüzde 10 saç teli dökülme evresindedir. Ancak saç döngüsünü durduran, vücutta etkili olan hastalık veya yüksek duygusal stres nedeniyle saçın yüzde 50’si dökülme evresine geçebilir. Stresle ilişkili olan bu saç dökülmesi tipi ‘Telogen effluvium’ olarak bilinir. Covid-19’a yakalanan kişilerde saç dökülmeleri hastalığın neden olduğu, stres, inflamasyon (yangı) ve ateş nedeniyle görülebilirken aynı zamanda hastalıkta kullanılan ilaçlara bağlı olarak da gelişebilir. Örneğin bir çalışmada Covid-19 tanısı alan her 4 hastadan birinde saç dökülmesi gözlenmiştir.
SAÇKIRAN DA OLUŞUR
Bazı hastalarda ise alopesi areata dediğimiz halk arasında saçkıran olarak bilinen bölgesel saç dökülmesi görülebilir. Bu hastalık saçlı deri, sakal, kaş-kirpik ve vücuttaki diğer kıllarda genellikle para şeklinde dökülme ile karakterize otoimmün dediğimiz bağışıklık sisteminden kaynaklanan bir hastalıktır. Covid-19 enfeksiyonuna bağlı sitokin fırtınasının bağışıklık sistemini etkileyerek bu tip dökülme yapabileceği düşünülmektedir. Covid-19 enfeksiyonu geçiren hastalarda saçlarda nadir olarak gri renk değişikliği de görülebilir. Bu pigment değişiminin sebebi ve kalıcı olup olmadığı araştırılmaktadır.
TIRNAKLARI NASIL ETKİLER?
CovId-19’un tırnaklarda parlaklık yaptığı öne sürüldü ama sonradan bu floresans etkinin (karanlıkta ışıma) tedavide kullanılan ilaçlara bağlı oluştuğu fark edildi. Tedavide kullanılan bazı ilaçların içindeki yardımcı maddelerin güçlü floresans (ışıma) veren özelliği bulunur. Bu geçici bir durumdur. İlacın bırakılmasını takiben 96 saat sonra azalmaya başlar ve yaklaşık 3 hafta sonra tamamen kaybolur. Bu durum tırnaklarda herhangi bir bozukluğa yol açmaz ve ilacın bırakılmasını gerektirmez.
HASTALAR NE YAPMALI?
Beslenme saç, tırnak gelişiminde ve bağışıklık sistemin güçlenmesinde oldukça önemlidir. Özellikle protein, demir, çinko gibi mineraller, biotin, vitamin D gibi vitaminler saç ve tırnak yapısını güçlendirir. Bu nedenle özellikle yumurta, deniz ürünleri, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler, kırmızı-beyaz et, badem, yoğurt ve yeşil sebzelerin tüketimini önerebiliriz. Ancak saç dökülmesinin hızlı olduğu kişiler bir dermatoloji uzmanına başvurmalıdır.