Bora ERDİN / SÖZCÜ

Denizcilik sektörü, tarihinin en büyük krizlerinden birini yaşarken, Başbakan Erdoğan’ın oğlu Ahmet Burak’ın 2 gemisi 4 kıtada sefer rekoru kırıyor...

Eko­no­mi­de ya­şa­nan dal­ga­lan­ma­lar ne­de­niy­le de­niz­ci­lik sek­tö­rün­de if­las ha­ber­le­ri ge­lir­ken na­sıl olu­yor­sa Baş­ba­kan Tay­yip Er­do­ğa­n’­ın oğ­lu Bu­rak Er­do­ğa­n’­ın, or­ta­ğı ol­du­ğu MB De­niz­ci­lik şir­ke­ti­nin 2 ge­mi­si boş dur­mu­yor. Biz ha­be­ri­mi­zi ha­zır­lar­ken 15 Ha­zi­ra­n’­da, Baş­ba­kan Er­do­ğa­n’­ın “ge­mi­ci­k” de­di­ği 94 met­re­lik Saf­ran 1 ad­lı ge­mi, Ro­man­ya­’nın Cons­tan­ta Li­ma­nı­’n­dan yük alı­yor­du. Ve ge­çen sü­re içe­ri­sin­de Saf­ran 1 ne­re­dey­se hiç boş dur­ma­dı.

Ge­mi­ci­k’­ler 2 ol­du

Ge­mi sı­ra­sıy­la ön­ce İs­tan­bu­l’­a uğ­ra­dı, ar­dın­dan İtal­ya­’nın Re­van­na ve Chi­og­gi­a li­man­la­rı­na uğ­ra­yıp, Ce­za­yi­r’­e yö­nel­di. Bu­rak Er­do­ğa­n’­ın “ilk göz ağ­rı­sı­” olan Saf­ran 1, 7 Tem­mu­z’­da Ce­za­yi­r’­in Be­ja­ia Li­ma­nı­’na geç­ti. Bir sü­re açık­ta bek­le­dik­ten son­ra li­ma­na de­mir­le­di. Ön­ce­ki gün de­mir alan ge­mi Ce­be­li­ta­rık Bo­ğa­zı­’nı geç­ti. Ara­la­rın­da İs­ra­il’­in As­do­d’­unun da ol­du­ğu Ka­ra­de­niz ve Ak­de­niz li­man­la­rı ile İn­gil­te­re ve Bel­çi­ka li­man­la­rı ara­sın­da me­kik do­ku­yan Saf­ran 1’in, ye­ni ro­ta­sı­nın İs­pan­ya­’nın Se­vil­la Li­ma­nı ol­du­ğu öğe­nil­di. Bu­rak Er­do­ğan, de­niz­ci­lik sek­tö­rü kriz ya­şar­ken, 2012 Ara­lık ayın­da 10.5 mil­yon do­la­ra ikin­ci ge­mi­si­ni al­dı. Ja­pon­ya­’dan sa­tın alı­nan ve adı Türk­çe­’de “son­suz gü­ve­n” an­la­mı­na ge­len 170 met­re­lik Eter­nal Con­fi­den­ce­’a, bu yıl ba­şın­da Türk Bay­ra­ğı çe­kil­di. Ge­mi­nin adı da “Sa­kar­ya­” ola­rak de­ğiş­ti­ril­di. Bu iş­lem, Vi­et­na­m’­ın ün­lü Say­gon Neh­ri’n­de ger­çek­leş­ti­ril­di. Sa­kar­ya, isim de­ği­şik­li­ğin­den kı­sa sü­re son­ra Pa­si­fik Ok­ya­nu­su­’nu aşıp, Pa­na­ma Ka­na­lı­’n­dan ge­çe­rek At­las Ok­ya­nu­su­’na açıl­dı.
Ge­mi o ta­rih­ten son­ra Ar­jan­tin, Uru­gu­ay, Ja­ma­ika ve Ka­na­da li­man­la­rı­nı mes­ken tut­tu. Bu­rak Er­do­ğa­n’­ın Sa­kar­ya­’sı, en son ola­rak Ka­na­da­’nın St Lev­ren­ce Kör­fe­zi’n­de bu­lu­nan Sa­int La­za­re Li­ma­nı­’na de­mir­le­mek için sı­ra­ya gir­di.

Üre­tim düş­tü, ta­şı­ma bit­ti

De­niz Ti­ca­ret Oda­sı Mec­lis Üye­si Le­vent Ka­ra­çe­lik, “2008’de ku­ru yük in­dek­si 11.000 se­vi­ye­le­rin­dey­ken bu­gün 8.000’ler­de. Yük bul­mak­ta bü­yük so­run ya­şa­nı­yor. Bu­nun en bü­yük ne­de­ni ya­şa­nan fi­nan­sal kriz. Kü­çük şir­ket­le­rin yük­le­ri azal­dı­ğı için if­las­lar art­tı­” de­di. Le­vent Ka­ra­çe­lik, es­ki­den ha­zi­ran-tem­muz ay­la­rın­da kö­mür ta­şı­ma­cı­lı­ğı­nın yo­ğun ol­du­ğu­nu an­cak iç pa­zar­da kö­mür re­zerv­le­ri tü­ke­ti­le­me­di­ği için ye­ni ta­le­bin ol­ma­dı­ğı­nı ifa­de et­ti. Ka­ra­çe­lik söz­le­ri­ni şöy­le sür­dür­dü: “Buğ­day ve kö­mür ta­şı­ma­sı azal­dı. Bu­nun ne­de­ni fi­nan­sal gü­cün azal­ma­sı. Ör­nek ver­mek ge­re­kir­se es­ki­den kö­mür ala­cak ki­şi ban­ka­yı ara­ya­rak kre­di alı­yor ve 30.000 ton kö­mür yük­lü­yor­du. Şu an bu­nu ya­pa­ma­dı­ğı için 5.000 ton ka­dar alım ya­pı­yor. Di­ğer yan­dan sa­na­yi üre­ti­mi­nin düş­me­si ile hur­da de­mir ta­şı­ma­cı­lı­ğın­da da azal­ma ol­du. De­mir-çe­lik­çi­ler el­le­rin­de­ki ma­lı sat­ma­dık­la­rı için ye­ni mal alı­mı yap­mı­yor­lar.”

Sakarya Amerika turunda

BURAK Erdoğan, Sakarya adını verdiği ikinci gemisini 10.5 milyon dolara 2012 Aralık ayında satın aldı. 170 metre uzunluğundaki, 5 ambarlı, 30’ar tonluk 4 vinci olan gemi 2002 yılında Japonya’da inşaa edildi. Eski adı Eternal Confidence (Sonsuz Güven) olan ve halen Güney ve Kuzey Amerika kıtaları arasında dolaşan geminin bu resmi 7 Temmuz günü Kanada’nın Halifax kentinde çekildi. Sakarya, o tarihten sonra St. Lewrence Körfezi’ne girip, buraya akan nehirler üzerindeki limanları dolaşmaya başladı. Son olarak da Montreal yakınlarındaki Sorel Limanı’na demir attı.

Safran, Avrupa turunda

BU­RAK Er­do­ğa­n’­ın ilk göz ağ­rı­sı, ba­ba­sı Baş­ba­kan Tay­yip Er­do­ğa­n’­ın “Ge­mi­ci­k” de­di­ği Saf­ran 1, ön­ce­ki gün İs­pan­ya­’nın Se­vil­la Li­ma­nı­’n­dan de­mir al­dı, Ce­be­li­ta­rık Bo­ğa­zı­’nı ge­çip Ak­de­ni­z’­e gir­di. Bu­ra­ya Ce­za­yi­r’­in Be­ja­ia Li­ma­nı’n­dan ge­len 94 met­re uzun­lu­ğun­da­ki ge­mi Ro­man­ya­’dan, İngiltere’ye kadar olan bölgede Ka­ra­de­niz ve Ak­de­ni­z’­de­ki li­man­la­ra yük ta­şı­yor. Avrupa ve Amerika katıları arasında mekik dokuyor. En son mart ayın­da İs­tan­bul Bo­ğa­zı­’n­da gö­rün­tü­le­nen Saf­ran 1’in uğ­ra­dı­ğı li­man­lar ara­sın­da, İs­ra­il as­ker­le­ri­nin 9 Tür­k’­ü öl­dür­dük­ten son­ra Ma­vi Mar­ma­ra ge­mi­si­ni çek­tik­le­ri As­dod Li­ma­nı da bu­lu­nu­yor.

2 yılda 25 firma iflas etti

BAŞBAKAN Erdoğan’ın oğluna ait “gemicikler” adeta altın yumurtlarken sektörün geri kalanı için aynı iş imkanını yaşadıklarını söylemek zor. Altıntaş Denizcilik Firma Yetkilisi Fatih Altıntaş, son 2 yılda sadece kendi çevrelerinde 20-25 şirketin iflas ettiğini vurguladı. Fatih Altıntaş, sektörün bir diğer sıkıntısı olan ayrımcılığı da şöyle aktardı: “Navlun (yük) bulmakta zorlanıyoruz. Ayrıca haksız rekabet ortamı var. Bize bir konteynır için bin 400 dolar maliyet çıkarırken başka bir şirkete 900 dolar fiyat veriyor. Bu şekilde zor duruma düşürülüyoruz...”