Fentanil, Kanada'da bir gecede 13 kişinin hayatını kaybetmesine neden olması nedeniyle bir anda tıp dünyasının gündemine oturdu. Sadece Kanada'da bu yıl içinde 650'den fazla kişinin ölümüne neden olan bu etkili madde, yüksek bağımlılık riski de barındırıyor. "Uyuşturucu tacirlerinin bu maddenin çok etkili olmasından dolayı, özellikle Çin’den yasa dışı yollarla dünyaya yayılmasını engellemek için ABD ve Kanada’da çalışmalar başlatıldı" bilgisini veren Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi AMATEM Koordinatörü Psikiyatrist Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, önemli bilgiler verdi.

Dilbaz, “fentanil” maddesinin yüksek dozda kullanımının solunum depresyonuna bağlı ölüme neden olabileceğini belirterek 2013 yılından bu yana fentanil kaynaklı ölümlerin artış gösterdiğini söyledi.

2014 YILINDA ÖLÜM ORANLARI İKİ KAT ARTTI

Prof.Dr. Nesrin Dilbaz, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Ağrıyı gideren, acı çekmeyi azaltan ve kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayan bu ilaçlar, aynı zamanda da yüksek bağımlılık potansiyeli taşımaktadır. Daha önceden kendinde veya ailesinde maddeyi kötüye kullanım öyküsü olan, halen alkol veya sigara bağımlılığı olan ve geçmişte reçeteli ilaçlarla sorunu olan, beraberinde eş tanılı psikiyatrik bozuklukları olan hastaların, bu ilaçları kötüye kullanıp bağımlı olma riskleri çok daha yüksektir.

Yüksek dozda kullanımı solunum depresyonuna bağlı ölüme yol açmaktadır. 2013 yılına göre 2014 yılında ABD’de fentanile bağlı ölümlerde iki misli artış meydana gelmiştir. Ölümlerin çoğunda çoklu ilaç kullanımı vardır. 2010 dan 2014 yılı arasında yüksek doz ilaçtan ölüm %23 artış göstermiştir. (2010’da 38 bin 329 iken 2014’te 47 bin 055 ölüm raporlara geçmiştir) Ölüm raporlarında sıklıkla eroin, oksikodon, metadon, morfin, jidrokodon ve fentanil gibi opioid türevi ilaçlar ile benzodiazepinler ve kokain ve metamfetamin gibi uyarıcı maddeler saptanmıştır."

FENTANİL NEDİR?

İlk kez 1950'lerin başında Belçika'da tıbbi çalışmalar sonucu bulunan fentanil, tıpta morfinden 80 kat, meperidinden 500 kat daha güçlü bir uyuşturucu olarak biliniyor. Neredeyse 40 yıl sonra, 90’lı yılların başında tıpta tedavi amaçlı kullanılmaya başlanan fentanil, afyon türevi bir madde olmasına karşı laboratuvar ortamında üretiliyor. Etkili bir ağrı kesici olan madde aynı zamanda anestezi için de kullanılıyor. Özellikle kanser hastaları için etkili sonuçlar veren madde, tıp dünyası için en değerli ilaçlar arasında gösteriliyor.

"DOZUNU AYARLAMAK KONUSUNDA SORUNLAR YAŞANIYOR"

Bazı hastalıklar için, hastane ortamında plaster bantla deri üzerinden vücuda girişi sağlanan fentanil henüz çok yakından bilinmediği için dozunu ayarlamak konusunda sorunlar yaşanıyor. Yapılan doz hataları ölümle sonuçlanabiliyor. Yasadışı yolla, uyuşturucu olarak kullanılmaya başlanan madde, bu nedenle çok sayıda ölüme neden oldu. Ancak tıp dünyasında kırmızılı reçeteyle satılan bir ilaç olarak literatürdeki yerini koruyor.

UYUŞTURUCU TACİRLERİNİN YENİ GÖZDESİ

Kanunlardaki açıklardan faydalanan uyuşturucu tacirleri, ekonomik gelirin yüksek olduğu Kanada’yı ilk pazar olarak belirledi. Bu nedenle fentanil kaynaklı ölüm haberlerinin birçoğu Kanada’dan dünyaya yayılıyor. ABD ve Kanada fentanil krizini çözmek için bir süredir çalışmalar yürütüyor ancak uyuşturucunun kullanımını engelleme konusunda henüz istenen sonucu ulaşılamadı. Adı artık daha sık gündeme gelmeye başlayan fentanilin dünyanın diğer bölgelerinde kullanılmaya başlanmasından endişe ediliyor.

Fentanilin tespiti idrarda fentanil ve metaboliti norfentanilin sıvı kromotografik yöntemlerle tayini yapılabiliyor.

[old_news_related_template title="Prince'in kullandığı ilaçlar 'yanlış etiketlenmiş'" desc="ABD medyası, 21 Nisan'da evinde ölü bulunan şarkıcı Prince'in kullandığı aşırı kuvvetli ilaçların etiketinde, daha az kuvvetli bir maddenin yazılı olduğunu duyurdu." image="https://sozcuo01.sozcucdn.com/wp-content/uploads/2016/08/prince.jpg" link="https://www.sozcu.com.tr/2016/dunya/princein-kullandigi-ilaclar-yanlis-etiketlenmis-1360254/"]