Meclis’e
2 Mart’ta sunulan “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”
2 Nisan itibarıyla Meclis Genel Kurulu’nda kabul edildi.

Torba yasa teklifinde; şans ve bahis reklam giderlerinin matrahtan düşülmesinin sonlandırılması, bazı kıymetli taşların ÖTV kapsamına alınması, kripto varlıkların vergilendirilmesi, KDV istisnalarının daraltılması ile bedelli askerlik tutarının artırılması gibi pek çok konu yer alıyordu. Yasalaşma sürecinde maddelerin bir kısmı teker teker teklif metninden çıktı.

Bu torba yasa teklifi, düzenlenmesini öngördüğü alanlar kadar teklifin ilk hali ile Genel Kurul’da kabul edilen hali arasındaki fark açısından da oldukça ilginçlikler içeriyor.

Torba yasa teklifine sıkıştırılan rezidanslara KDV kıyağı

Kanun teklifinin 7. maddesi, Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17. maddesinde kritik bir değişiklik yapılarak şirketlerin konut kiralamalarındaki KDV için istisna getirilmesini öngörüyordu.

Konuyu daha önce köşe yazımıza taşımıştık. Getirilmek istenen istisnanın konut arz sıkıntısını gidermeyeceğini, rezidanslara kıyak çekmek amacı taşıdığını kamuoyu ile paylaştık. Bu madde Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu aşamasında muhalefet vekillerinin katkılarıyla da teklif metninden çıkarıldı.

Kripto varlıkların vergilendirilmesi talimatla torba yasadan çıktı

Türkiye kripto varlık piyasasının en yoğun olduğu ülkelerden biridir. Ancak, kripto varlıkların vergilendirilmesine yönelik düzenleme yıllardır yapılmadı. Konu belirsiz bırakıldı. En sonunda torba yasa teklifinde kripto varlıkların vergilendirilmesine yönelik kapsamlı bir düzenleme önerisine yer verildi. Buna göre;

n Kripto varlıkların satış ve transfer işlemleri için on binde 3 işlem vergisi alınacak,

n Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlardaki alım-satım kazancı için yüzde 10 gelir vergisi tevkifatı yapılacak,

n Platform dışı kazançlar ise yıllık beyannameye eklenerek artan oranlı gelir vergisine
tabi olacaktı.

Kripto varlıkların vergilendirilmesine ilişkin maddeler Genel Kurul aşamasında AKP’nin önerisi ile geri çekildi. AKP Genel Başkan Yardımcısı Ömer İleri de sosyal medya hesabında konuya ilişkin yaptığı açıklamadan geri çekme nedeninin “...kripto varlıklara ilişkin maddelerin, sektördeki hızlı değişim ve gelişmeler göz önünde bulundurularak yeniden değerlendirilmek ...” olarak gösterildiğini anlıyoruz. Aynı açıklamalarda yer alan “Bu süreçte konuya gösterdiği hassasiyetlerden dolayı Hazine ve Maliye Bakanlığımıza, talimatları için Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan’a teşekkürlerimizi sunarız.” ifadelerinden düzenlemenin geri çekilmesinin Cumhurbaşkanı’nın talimatıyla olduğunu, Mehmet Şimşek’in de razı edildiği sonucu çıkıyor. Bu açıklama bile Meclis’in kanun yapma tekniğini, güçler ayrılığı ilkesinin ne kadar etkin(!) işlediğini açıkça ortaya koyuyor.

Pırlanta ve kıymetli taşlardan yüzde 20 ÖTV başka bahara kaldı

Torba Yasa Teklifi’nde yer alan ve tabii veya kültür incileri, elmaslar, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ile bunlardan yapılan eşyalar için yüzde 20 oranında ÖTV öngören düzenleme, son anda verilen bir önergeyle yeniden değerlendirilmek üzere teklif metninden çıkarıldı.

“Son dönemde yakın coğrafyamızda yaşanan jeopolitik gelişmelerle birlikte küresel ticari dinamiklerin değişmesi sonucu ortaya çıkan stratejik yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi, sektörün uluslararası rekabet gücünün, sürdürülebilirliğinin ve ihracat potansiyelinin korunması ve geliştirilmesi amacıyla ilgili madde yeniden değerlendirilmek üzere teklif metninden çıkarılması amaçlanmaktadır.”

Böylece, pırlantadan, elmastan yani lüks üründen ÖTV almayan, alamayan, alma iradesi kırıntısı gösterse bile bunun güçlü lobiyle Meclis aşamasında engellendiği bir ülkede yaşadığımızı anladık. Ama aynı ülkede dar gelirlinin mutfağındaki buzdolabı, bulaşık makinesi, fırını, doğalgazı, mutfak tüpü ÖTV’ye tabi.

Pırlantadan ÖTV almama yönünde irade sergileyenlerin yarın savaş bahanesiyle ülkenin işçisine, çiftçisine, dar gelirlisine, sabit gelirlisine yeni vergiler yüklemesi asla mazur görülemez.

İşsizlik maaşı ödemesinden bile damga vergisi alınırken, vatandaşın sırtındaki vergiler artırılırken sesi hiç çıkmayanların, konu pırlantadan ÖTV almaya gelince “ekonomiye son derece olumsuz etkisi olacak”, “çok yanlıştır” diye ortalarda dolaşması da ibretliktir.

Kamu taşınmazları devlet ihale mevzuatı dışına çıkarılarak satılacak

Torba yasa teklifinden kripto varlıkların vergilendirilmesi, pırlanta ve diğer değerli taşlar üzerinden ÖTV düzenlemesi teker teker çıkarılırken, çok eleştirdiğimiz kamu kurumlarına ait taşınmazların satışına ilişkin madde aynen kaldı.

Üniversitelerin, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun ve daha pek çok kurum ve kuruluşun taşınmazları Devlet İhale Mevzuatı kapsamından çıkarılarak Özelleştirme İdaresi tarafından satılacak.

Endişemiz kamu kurum ve kuruluşlarının elindeki pek çok arsa, arazi ve diğer taşınmazların satışı nedeniyle yarın hastane, okul, park inşa etmek için çok daha yüksek bedel ödeyerek kamulaştırma yapmak zorunda kalınacak olmasıdır.

Türkiye’de Cumhuriyet’in ekonomik kazanım ve değerleri kırk yıldır satılıyor. Kırk yılda 66.3 milyar dolarlık özelleştirme yapıldı. Bunun yüzde 89’u AKP dönemine ait.

Kamu işletmeleri, varlıkları hisseleri satıldı. Deniz bitti. Şimdi sıra kamu taşınmazlarında, otoyollarda, köprülerde.

Sadece geçen yıl 19.2 milyar liralık kamu taşınmazı satıldı. Özelleştirme İdaresi son dönemde emlak ofisi gibi çalışıyor.

Genel Kurul’da kabul edilen düzenleme kapsamında Devlet İhale Kanunu kapsamı dışına çıkarılarak satılacak taşınmazlardan gelir hedefi 35-40 milyar liradır. Bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesi’nden iki ayda yapılan faiz ödemesi olan 640 milyar liranın 16’da biridir. Yazık değil mi bu ülkenin değerlerine, bu milletin vergilerine...