Sözcü Plus Giriş
NEDİM TÜRKMEN

Vergi tahsilat artışı bütçe açığını durduramıyor!

23 Kasım 2020

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 2020 yılı Ocak-Ekim dönemi merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri açıklandı. 2020 yılı Ocak -Ekim dönemi vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21.4 oranında artarak, 655 milyar 345 milyon TL olmuştur. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı ise, 2019 yılı ilk on ayda yüzde 71.4 iken, 2020 yılı ilk on ayda yüzde 83.5 olmuştur. Vergi gelirlerindeki beklenmeyen performans artışı bile; bütçenin ilk on ayda 145 milyar 483 milyon TL açık vermesine engel olamadı.

Aşağıda yer alan tabloda vergi gelirlerindeki ilk on aylık performansın bütçede belirlenen hedefler karşısındaki durumu yer almaktadır.

Yukarıdaki tabloda da açıkça görüldüğü üzere, vergi gelirlerinin ilk on aylık artış oranı bütçede belirlenmiş olan hedefi aşmıştır. Bu sonuç, geçen yıl Covid-19 ortada yok iken vergi geliri hedefinin yılsonunda 83 milyar 500 milyon TL saptığı dikkate alındığında çok şaşırtıcıdır.

Tabloyu vergi türleri itibari ile değerlendirdiğimizde;

– Gelir Vergisi tahsilat hedefi, pandemi döneminde kısa çalışma ödeneğinden faydalanan 3.581.156, ücretsiz izine çıkartılan 2.045.139 ve bu dönemde işsiz kalan 881.247 çalışanın ücretlerinden Gelir Vergisi kesilemediğinden ciddi bir şekilde sapmıştır.

– Kurumlar Vergisi, dahilde alınan Katma Değer Vergisi, gümrük vergisi ve harçlarda hedefin çok üzerinde performans gösterilmesi; Gelir Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi'ndeki kayıpların telafi edilmesini sağlamıştır. Öyle ki, ilk on ayda bütçede konulan hedefin yüzde 83.5'ine ulaşılmıştır.

KREDİ KARTI KULLANIMI, HASILATLARI KAYIT İÇİNE ALDI

Vergi gelirlerinin artışında, özellikle finans kesiminde faaliyette bulunan mükelleflerin Kurumlar Vergisi performanslarının yükselmesi, pandemi nedeniyle mal ve hizmet talebinin ve dolayısıyla Katma Değer Vergisi tahsilatının artması ve getirilen ilave gümrük vergileri artışta etkili olmuştur. Ayrıca pandemi döneminde vatandaşların evlerinden çok az çıkmaları ve online alışveriş sitelerini tercih ederek çok yoğun kredi kartı kullanmaları, kayıt dışılığın ortadan kalkmasını ve hasılatların kayıt içine girmesini sağlamış, bu da Katma Değer Vergisi tahsilatlarına olumlu yansımıştır.

Bütçenin olumlu vergi performansını, pandemi nedeniyle yeniden kapatılan işyerlerine rağmen; son iki ayda da aynı çizgide sürdüreceğini ve 2020 yılı vergi tahsilat hedefi olan 784 milyar 602 milyon TL'nin tutturulacağını tahmin ediyorum.