Sözcü Plus Giriş
SERPİL YILMAZ

Yeşil sermayeye kat çıkıldı

9 Mart 2021 Yazarlar

Faizsiz tasarruflarla konut ve otomobil edindiren ve yeşil sermayeye kat çıkan 6361 sayılı yasa, dün Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bu şirketlerin faaliyet alanları, iş yerlerini de kapsayacak biçimde düzenlenerek, müşteri portföyü ve sektör genişlemesinin önü açıldı.

★★★

Otomobil, konut, iş yeri için toplanan tasarrufların, başka sektörlerde kullanılması yasaklandı. Bu yasak; içlerinde Sinpaş ve Fuzulev gibi gayrimenkul projesi ve Eminevim gibi tarım ve enerji şirketleri olanları yakından ilgilendiriyor.

★★★

İlgili yasanın geçtiğimiz perşembe günü Meclis Genel Kurulu'ndan geçmesinden bir gün sonra Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Cevdet Yılmaz'ın,  AKP Bingöl Milletvekili Feyzi Berdibek ile Katılımevim'e yaptıkları ziyaret dikkat çekmişti.

★★★

Hemşehrilik” ilişkisi olarak savunulan bu ziyaretin, etik olmadığının altını çizen maliye kökenli, ekonomist CHP Milletvekili Akif Hamzaçebi, yasa tasarısının hazırlanışı sırasında verdikleri katkıyı şöyle anlatıyor:

“Faaliyet şartlarını yerine getirmeyenlerin tasfiye edilmesiyle ilgili hüküm bizim tavsiyemiz üzerine yasaya girdi. Tasarruflara güvence sağlamak için yasaya sigorta fonu da konmalıydı.”

★★★

Yılmaz'ın ziyaret ettiği ve yönetim kurulu başkanlığını Serdar Turan'ın üstlendiği firma, 2018 yılında 50 milyon sermaye ile kuruldu.

Asgari 100 milyon lira sermaye şartı getiren yasada “şirket yönetiminde” yetkinlik kriterine ilişkin bir düzenleme olmadı.

Firmaların 1 ay içinde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (BDDK) başvuruda bulunması ve önümüzdeki 6 ay içinde yapılarını yasaya uyumlu hale getirmesi gerekiyor.

★★★

Son 30 yıldır kadınların “altın günü” benzeri, faizsiz tasarruf  zinciri kurarak “otomobil” ve “konut” satışı yapan piyasanın büyüklüğü de henüz tam olarak saptanabilmiş değil. Kimi uzmanlara göre yıllık konut satış pazarının yüzde 5'i, kimine göre de yüzde 15'i bu faizsiz tasarruf sisteminden geçiyor.

BDDK'nın 2020 yılı kapanış verisine göre; sektörün yüzde 90'nı ilk 5 firmanın elinde…

★★★

1991 yılında “Eminotomotiv” markası ile faizsiz tasarrufları bir havuzda toplayan Abdurrahman Emin Üstün adına “Elbirliği” dediği sistemi; 2006 yılından sonra “Eminevim” markasıyla devam ettirdi.

★★★

Peşine takılan Fuzulev ile birlikte uzun süre sektörde en fazla 4 firma yer edinmişti.

2016-2018 yılları arasında başta İstanbul olmak üzere neredeyse her mahallede sonu “evim-otomobil” ile biten şirketler açıldı.

★★★

Bu firmalarda “teslimat” sorunları çıkmaya başlayınca, yasa çıktı. İlgili yasa gereği ayda 1000-2000 lira ödeyen müşterilerden toplanan paralar, faizde tutulamayacak. Tapuya ise borcun tamamı ödenince sahip olunacak. Bu hizmet karşılığı sözleşme imzalanan “evim” şirketlerine yüzde 5 ile yüzde 8 arasında değişen oranda komisyon ödenecek.

★★★

Murat Çiftçi'nin 2019 yılında kurduğu “Birevim Otomotiv”, toplam imzalanan sözleşme tutarı ile birinci sırada olan Eminevimi'nin ensesine dayandı.

Aynı yıl A. Emin Üstün kalp krizinden vefat edince yerine kendisi gibi Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi mezunu eşi Süheyla Üstün geçti.

Anne Üstün'ün yardımcıları da kızı ve oğlu oldu.

Hedefevim'in internet sitesine giriyorum; tarihçede “tarih”, yönetim kurulu başkanı sunumunda “isim” yok: Peki ne var? Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Aydın'ın, kırmızı Ferrari marka lüks otomobiliyle sosyal medyaya düşen fotoğrafları…

★★★

Mağduriyetlerin yaşanmaması için yasanın oy birliği ile Meclis'ten geçtiğini söyleyen CHP Kocaeli Milletvekili Tahsin Tarhan, getirilen 100 milyon lira sermaye şartını, kurulu şirketlerden 1'inin yerine getirebildiğini vurguluyor. Yapılan yasal düzenlemeyi “İslami finansal kurumlara bir yenisi eklendi” diye yorumluyor.

★★★

Tarhan, BDDK verilerine göre faizsiz tasarruf  sisteminde faaliyet gösteren 34 firmanın, 372 bin üyesi bulunduğunu belirtiyor.

Piyasa izlenimi ise; 300 kadar firmanın, 800 bin- 1 milyon arasında da üyesi olduğu yönünde… Sermaye gücü olmayan firmalar hizmet vermeye devam edemeyecek orası kesin…

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın yasayı çıkarırken Meclis'ten aldığı tam desteğin, AKP tabanında karşılığı olacak mı göreceğiz…  “Yapı Tasarruf Finansman Derneği” Kurucu Genel Başkanı ve Finansevim Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Kolo “Devlet güvencesi sayesinde, sistemden faydalanması beklenen vatandaşların sayısında ciddi artış yaşanması bekleniyor” diyor…

Tabii bu artışlar; yeni Kombassan, Yimpaş, İhlas facialarına yol açmamalı!

YAZARIN TÜM YAZILARI