Günümüzde birçok vitamin zararsız olduğu düşüncesiyle bilinçsizce kullanılıyor. Bunlardan biri de B12...Genellikle hafıza güçlendirmek ya da felçten korunmak için alınan bu vitaminin gereksiz yere kullanılması sağlık sorunlarına yol açabiliyor B12 vitamini insan vücudu tarafından sentez edilemez ve mutlaka dışarıdan besinlerle alınmak zorundadır. B12 vitamini bitkisel besinlerde değil sadece hayvansal ürünlerde bol miktarda mevcuttur. Hayvansal ürünlerde olup, bitkisel ürünlerde olmayan neredeyse tek besin unsuru B12 vitaminidir. B12 vitamini hayvanların bağırsağında bulunan bakteriler tarafında üretilmektedir. İnsan kalın bağırsağındaki bakteriler de B12 vitamini üretebilirler fakat emilim yeri ince bağırsaklar olduğu için üretilen bu B12 vitamininden vücudun faydalanması mümkün değildir. B12 vitamininin vücuda yeterli miktarlarda alınması için mide sağlığının normal olması gerekir. B12 vitamininin yeterli miktarlarda emilmesi için hayvansal ürünlerde bol miktarda bu vitaminin bulunması ve midede intrensek faktör (İF) denen bir glikoproteinin var olması gerekir. Maalesef organik olarak yetiştirilmeyen hayvanlarda B12 vitamini düzeyi giderek azalmaktadır. “B12 vitamini vücutta başlıca karaciğerde depolanmaktadır ve bu depolar 4 mg kadar olduğu için bu vitaminin eksikliği birdenbire değil yavaş bir süreç içerisinde 2-4 yıl sonra ortaya çıkmaktadır” diyen İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, B12 vitaminiyle ilgili bilinmesi gerekenleri anlattı... 37 BEYiN GELiŞiMi iÇiN ÇOK ÖNEMLiDiR B12 vi­ta­mi­ni be­yin ve si­nir sis­te­mi­nin nor­mal ge­li­şi­mi için çok önem­li bir bi­le­şik­tir. Ay­rı­ca kan ya­pı­mı için de mut­la­ka B12 vi­ta­mi­ni­ne ih­ti­yaç var­dır. B12 vi­ta­mi­ni fo­lik asit ile bir­lik­te kan hüc­re­le­rin­de DNA ya­pı­mı­nı sağ­la­mak­ta­dır­lar. Ek­sik­li­ğin­de çok de­ği­şik nö­rop­si­ki­yat­rik be­lir­ti ve bul­gu­lar gö­rü­le­bi­lir. Bu be­lir­ti­le­rin bo­yut­la­rı kan­sız­lı­ğın de­rin­li­ği ile pa­ra­lel de­ğil­dir. Has­ta­lar­da be­lir­gin kan­sız­lık ol­ma­dan da ağır nö­ro­lo­jik be­lir­ti­ler or­ta­ya çı­ka­bi­lir. B12 ek­sik­li­ğin­de bey­nin kor­teks böl­ge­sin­de ve omu­ri­lik­te “de­mi­ye­li­ni­zas­yo­n” de­ni­len ağır ha­sar bul­gu­la­rı var­dır. Güç kay­bı, den­ge­siz­lik, yü­rü­yüş bo­zuk­luk­la­rı or­ta­ya çı­ka­bi­lir. Dep­res­yon ve ha­fı­za kay­bı; ha­lü­si­nas­yon­lar, pa­ra­no­it ve şi­zo­it or­ta­ya çı­ka­bi­lir. Bu du­ru­ma ‘B12 de­li­li­ği’ adı ve­ril­ir. SIK ÜLSER VE DİYABET İLACI KULLANIYORSANIZ... Yaşlanma süreciyle birlikte B12 vitamini emilimi azalmaktadır. Bütün organlarda olduğu gibi mide yapı ve fonksiyonları da bozulduğu için B12 vitamini emilimi güçleşmektedir. Ayrıca gelişigüzel kullanılan antiülser ilaçları ve metformin gibi ilaçlar B12 emilimini bozmaktadır. 36 EKSiKLiĞi NASIL ANLAŞILIR? B12 vitamini eksikliği belirti ve bulguları 3 grupta toplanabilir. 1. Anemi, 2. Glossit (dil yangısı), 3. Beyin ve sinirlerde kronik harabiyet. Genel olarak B12 vitamini eksikliği bu belirti ve bulgularla birliktedir, başlangıç sinsidir. 1. Yorgunluk, 2. Unutkanlık, 3. Hafıza güçlüğü, 4. Konsantrasyon bozukluğu, 5. Entelektüel kapasitede azalma, 6. Bitkinlik, 7. Uykusuzluk, 8. Baş dönmesi, 9. Denge bozukluğu, 10. El ve ayaklarda uyuşma ve karıncalanma, 11. Dilde ağrı, şişlik 12. İştahsızlık, 13. Demans, Alzheimer, 14. Koroner kalp hastalığı belirtileri (göğüs ağrısı, nefes darlığı) 15. İnsülin direnci, obezite, 16. Algılama bozukluğu, 17. Limon sarısına çalan solukluk. SEBEPLERi NELERDiR? 1. Be­sin­sel ek­sik­lik ve den­ge­siz­lik: Hiç hay­van­sal ürün tü­ket­me­yen ve­gan­lar­da (ka­tı ve­je­tar­yen) ek­sik­lik sık­tır. Ve­je­tar­yen bes­le­nen­ler süt, yo­ğurt, yu­mur­ta tü­ket­tik­le­ri için on­lar­da B12 vi­ta­min ek­sik­li­ği gö­rül­mez. Bu­nun dı­şın­da ge­nel ola­rak gü­nü­müz bes­len­me tar­zı B12 vi­ta­mi­nin­den ek­sik be­sin­ler­den oluş­ur. Bis­kü­vi, kra­ker, gof­ret, cips, şe­ker ve un­lu gı­da­lar, ta­hıl­lar, ku­ru bak­la­gil­ler B12 içer­me­z. 2. Mi­de has­ta­lık­la­rı: Mi­de kan­se­ri, gas­trit, mi­de­nin ame­li­yat­la çı­ka­rıl­ma­sı. 3. İn­ce ba­ğır­sak has­ta­lık­la­rı. 4. İlaç­lar: An­ti­ül­ser ilaç­lar, met­for­min, kol­şi­sin. 38 MODERN TARIMIN BiR ZARARI DAHA Ta­rım ilaç­la­rı­nın aşı­rı kul­la­nıl­ma­sı, top­rak­la­rın yo­ğun ola­rak ya­pay güb­re­le­re ma­ruz bı­ra­kıl­ma­sı, top­rak­la­rın din­len­di­ril­me­me­si gi­bi mo­dern ta­rım uy­gu­la­ma­la­rı top­rak­lar­da ya­şa­yan ve B12 vi­ta­mi­ni sen­tez eden bir­çok bak­te­ri tü­rü­nün or­ta­dan kalk­ma­sı­na ve­ya azal­ma­sı­na yol aç­mış­tır. Es­ki za­man­lar­da bit­ki­sel ürün­ler­den man­tar­lar­da ve de­niz yo­sun­la­rın­da B12 vi­ta­mi­ni var iken, gü­nü­müz­de bu bit­ki­ler B12 vi­ta­mi­ni içer­me­mek­te­dir­ler. ÖNCE TEST YAPTIRIN B12 vitamini preparatları gereksiz yere kullanılan, kullanımı suistimal edilen ilaçlardandır. Bu preparatlar B12 vitamini düzeyleri normal kişilere bile önerilmektedir. “Beyni güçlendiriyor”, “bunamaya iyi geliyor”, “felçleri önlüyor” denilerek bilinçsizce kullanılan B12 preparatlarından sakınmak gerekir. Bu durum gereksiz ve sakıncalıdır. Dolayısıyla doktora danışmadan ve gerekli testler yapılmadan kullanılmamalıdır.