Bu iki hastalık genellikle birbirine karıştırılıyor. Dolayısıyla yanlış kullanılan ilaçlar da tedavide etkili olmadığı gibi hastalığın seyrini daha çok uzatıyor

Üst so­lu­num yo­lu en­fek­si­yo­nu; üst so­lu­num yo­lu­nu tu­tan en­fek­si­yöz has­ta­lık­la­rı ge­nel ola­rak ta­nım­la­yan bir kav­ram­dır. Kav­ram pra­tik­te, bak­te­ri­yel en­fek­si­yon­la­rı de­ğil, vi­ral en­fek­si­yon­la­rı an­lat­mak için kul­la­nı­lır.
Vi­ral üst so­lu­num yo­lu en­fek­si­yon­la­rı, çok fark­lı vi­rüs­ler­le ve da­ha da önem­li­si bun­la­rın top­lam­da yüz­lü ra­kam­lar­la ifa­de edi­len çok çe­şit­li alt tip­le­ri ile olu­şur.
Bu vi­rüs­ler, so­lu­num yo­lun­da oluş­tur­duk­la­rı be­lir­ti­ye, vi­rü­sün cin­si­ne, hat­ta alt ti­pi­ne gö­re fark­lı­lık gös­te­rir. O ne­den­le­dir ki, her en­fek­si­yon az ve­ya çok fark­lı has­ta­lık tab­lo­su oluş­tu­rur.
Üst so­lu­num yo­lu bir bü­tün­dür. Hat­ta üst ve alt so­lu­num yo­lu bir bü­tün­dür.
Üst so­lu­num yo­lu en­fek­si­yon­la­rı iki ana grup­ta altında top­la­nır:
Nez­le ve grip... İki­si de sık sık bir­bi­riy­le ka­rış­tı­rı­lır. İş­te fark­la­rı...
Nez­le, bur­nun ve bu­run ya­nı si­nüs­le­ri­nin vi­rüs­ler­le akut (ani ge­li­şen) il­ti­ha­bı­dır. Yal­nız bu­ru­na ait be­lir­ti ya­ni ak­sı­rık, bu­run tı­ka­nık­lı­ğı, bu­run akın­tı­sı ile sey­re­der. Baş­lan­gıç­ta bu­run akın­tı­sı yok­tur. Nez­le, yu­tak gi­bi üst so­lu­num yo­lu üze­rin­de­ki di­ğer do­ku­la­rı da ha­fif et­ki­ler. Yi­ne tüm vü­cu­du il­gi­len­di­ren an­cak ha­fif dü­zey­de ge­nel be­lir­ti­ler oluş­tu­ra­bi­lir. Ki­şi­nin genellikle ken­di ça­ba­sıy­la 3-5 gün­de dü­ze­lir.
Grip ise tüm üst so­lu­num yo­lu­nun hat­ta ba­zen tüm üst ve alt so­lu­num yo­lu­nun vi­rüs­ler­le akut il­ti­ha­bı­dır. Sık­lık­la yu­tak il­ti­ha­bı, ki­mi za­man­sa gırt­lak ve­ya ne­fes bo­ru­su il­ti­ha­bı ön plan­da­dır.
Ge­nel­de, bo­ğaz ağ­rı­sı gi­bi yu­ta­ğa ait be­lir­ti ve 40 de­re­ce­ye kadar va­rabilen ateş, üşü­me his­si, kı­rık­lık, hal­siz­lik, iş­tah­sız­lık, ek­lem ağ­rı­la­rı, baş ağ­rı­sı gi­bi ge­nel be­lir­ti­ler­le sey­re­der.
Na­sıl ko­ru­na­bi­lir­si­niz?
Dü­zen­li bes­len­me, dü­zen­li sı­vı alı­mı, dü­zen­li uy­ku­nun ya­nı sı­ra hij­yen de önem­li­dir. Ay­rı­ca dü­zen­li eg­zer­siz yap­mak, ani sı­cak ve­ya so­ğuk ha­va de­ği­şik­li­ğin­den ka­çın­mak, aşı­rı so­ğuk­lar­da at­kı kaş­kol ara­sın­dan ha­va­yı ısı­ta­rak ne­fes al­mak, di­ren­ci yük­sel­ten do­ğal gı­da­lar yi­yip, bit­ki­sel çay­lar iç­mek ve ih­ti­yaç ha­lin­de vi­ta­min tak­vi­ye­si al­mak ge­re­kir.


Nez­le na­sıl te­da­vi edi­lir?
Nez­le te­da­vi­si­nin iki ama­cı var­dır; bi­rin­ci­si ki­şi­nin has­ta­lık sü­re­ci­ni ra­hat at­lat­ma­sı, ikin­ci­si bu­run­da, bu­run ya­nı si­nüs­le­rin­de ve or­ta ku­lak­ta bak­te­ri­yel en­fek­si­yon­la­rın yer­le­şi­mi­nin en­gel­len­me­si­dir. Has­ta­lık sı­ra­sın­da bu­run ilin­ti­li şi­ka­yet­ler kö­tü­le­şir­se, uzar­sa ve özel­lik­le bu­run akın­tı­la­rı ce­ra­hat­li ka­rak­te­re dö­ner­se, akut si­nü­zit olu­şur. Te­da­vi­de, tek tek ve­ya kom­bi­ne ola­rak içe­ren şu­rup­lar, hap­lar ve an­ti­bi­yo­tik kul­la­nı­lır.


Gri­bin te­da­vi­si na­sıl­dır?
Gri­bin ha­fif­le­til­me­si ve has­ta­lık sü­re­si­nin kı­sal­tıl­ma­sı için an­ti­vi­ral ilaç­lar var­dır. An­cak bu ilaç­la­rın et­kin­lik­le­ri sı­nır­lı­dır, is­tis­na­i risk­li du­rum­lar dı­şın­da ru­tin­de kul­la­nıl­maz.
Grip­te ge­le­nek­sel te­da­vi­nin üç ana ama­cı var­dır; bi­rin­ci­si ki­şi­nin has­ta­lık sü­re­ci­ni ra­hat bir şekilde at­lat­ma­sı, ikin­ci­si ço­cuk­lar­da yük­sek ate­şe bağ­lı ha­va­le ge­li­şi­mi­nin ön­len­me­si ve en son olarak üçün­cü­sü alt so­lu­num sis­te­min­de akut bron­şit ve pnö­mo­ni, üst so­lu­num sis­te­min­de ise akut si­nü­zit ve akut otit gi­bi bak­te­ri­yel has­ta­lık­la­rın yer­le­şi­mi­nin en­gel­len­me­si­dir.
Bu amaç­lar­la is­ti­ra­hat sağ­la­nır ve vü­cut di­ren­ci­ni ar­tı­rı­cı ge­nel ön­lem­ler alı­nır. Te­da­vi­de; fark­lı ilaç­lar tek tek ve­ya kom­bi­ne ola­rak içe­ren şu­rup­lar ve­ya hap­lar kul­la­nı­lır. Te­da­vi­de an­ti­bi­yo­ti­ğin ye­ri yok­tur, çün­kü an­ti­bi­yo­tik­ler vi­rüs­le­ri öl­dür­mez. Bu tür ilaç­lar, si­nü­zit, or­ta ku­lak il­ti­ha­bı var­sa dok­tor de­ne­ti­min­den kul­la­nıl­ma­lı­dır. Ay­rı­ca ağ­rı ke­si­ci ilaç­lar; ağ­rı­yı azal­tır ve ate­şi dü­şü­rür. Nez­le ve gri­bi­ni do­ğal ilaç­la­rı ise, ıh­la­mur, ada­ça­yı, kuş­bur­nu, pa­pat­ya, ke­kik ve li­mon­dur.

Grip aşısının bir faydası var mı?

Grİp aşı­sı; ba­zı tar­tış­ma­lar ol­sa da, uzun dö­nem­dir kul­la­nı­lan, ko­ru­yu­cu bir uy­gu­la­ma­dır. Her yıl Dün­ya Sağ­lık Ör­gü­tü ta­ra­fın­dan, ön­ce­ki yıl dün­ya­da en faz­la grip sal­gı­nı yap­mış 3 vi­rüs ti­pi be­lir­le­nir, ilk­ba­har ay­la­rın­da bu vi­rüs­le­re kar­şı aşı ge­liş­ti­ri­lir, yaz ay­la­rın­da pi­ya­sa­ya ve­ri­lir ve kı­şa ya­kın son­ba­har ay­la­rın­da bu aşı uy­gu­la­nır. Aşı­la­nan ki­şi bu 3 vi­rüs ti­pi­ne kar­şı 2-3 haf­ta için­de ba­ğı­şık­lık ge­liş­ti­rir, böy­le­ce bun­la­rın ya­pa­bi­le­cek­le­ri en­fek­si­yon­lar­dan ko­run­muş olur. An­cak do­ğal­dır ki baş­ka vi­rüs tip­le­ri aşı­lı ki­şi­ler­de de grip oluş­tu­ra­bi­lir.

Ne zaman tehlikelidir?

Sağ­lık­lı in­san­lar­da gri­bin, normalde 1 haf­ta gibi bir süre içe­ri­sin­de ken­di­li­ğin­den iyi­leş­me­si bek­le­nir. An­cak her şeyin yanı sıra vü­cut di­ren­ci za­yıf du­rum­da­ki kro­nik has­ta­lı­ğı, kalp-ak­ci­ğer has­ta­lı­ğı olan­lar­la, yaş­lı­lar ve şe­ker (diyabet) has­ta­la­rın­da, ‘za­tür­re­e, be­yin il­ti­ha­bı, kalp ka­sı il­ti­ha­bı­’ gi­bi cid­di ve ağır sey­re­dip ölüm­le dahi so­nuç­la­na­bi­le­cek has­ta­lık­la­ra da se­bep ola­bi­lir.