Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, İran’ın Hürmüz Boğazını kapatması nedeniyle bekleyen 15 Türk gemisiyle yakından ilgileniyor. En büyük rahatlığı da gemilerin Hürmüz’ün uzağında bulunması, herhangi bir çatışma halinde gemilerimiz ve personelinin zarar görme olasılığının bulunmaması.

Şu anda Hürmüz Boğazı açıklarında demirli bulunan bir gemimizin kaptanına güçlükle ulaşabildim. Karadenizli kaptan, çok rahat.
“Ne yapıyorsunuz?” diye sorduğumda, “Gemide boş durmak yok, balık tutuyoruz. Boğazın açılmasını bekliyoruz. Herhangi sıkıntımız yok. Gerektiğinde ailelerimizle konuşuyoruz. Yani bir sorunumuz yok. İnşallah ülkemize döneriz” dedi.

BOŞ DURMAZLAR, BALIK TUTUYORLAR

Kaptanlar açıkçası pek konuşmak istemiyor. Ulaştırma Bakanlığı’ndan Türk Armatörler Birliği, Deniz Ticaret Odası yetkililerine kadar, sıkıntı yaşanmaması için kaptanların konuşmamasını istedi. Konuştuğum kaptan da bu yüzden adının yazılmamasını istedi. İsim yazılmaması konusunda bir rica da Armatörler Birliği Başkanı Cihan Ergenç’ten de geldi.

Gemilerde boş oturmak yok. Yapılacak çok iş olur. Konuştuğum kaptan, “Balık tutuyoruz” dediği gibi, Armatörler Birliği Başkanı Cihan Bey de, gemicilerin balık tuttuğunu söyledi. Cihan Ergenç, sorularımızı şöyle yanıtladı:

“Bizim 12-15 gemimiz bölgede. Gemilerimizde sıkıntı, rahatsız edici bir durum yok.
Hürmüz Boğazı’nın açılması halinde kaptanlarımız, emniyetli bir şekilde yollarına devam etmeyi planlıyor. Tabii bu bekleyiş ne kadar sürer belli değil. Biraz bizim tabirle şöyle diyoruz: Orada balık tutuyoruz. Boşta kaldıkları zaman gemicilerin kendilerini meşgul etmesini isteriz. Balık tutulması da onlardan birisidir.

HEDEF OLMAMAK İÇİN

Oradaki gemici arkadaşlarımızın prensip gereği basınla konuşmamasını, isimlerini vermemesini istiyoruz. Çünkü o zaman hedef  olabilirler. Gemi sahiplerine de, ‘Orada bizimle ilgili bir durum yok. Gemilerimiz emniyette’ diyoruz. Tabii ki onlar da bekleyişte. Personelimizde sıkıntı, panik havası yok. 

Tabii oralarda olan gemilerimizin kaptanlarıyla, gemi sahiplerimizle konuşuyoruz.
Kimi limanda, kimi demirde, kimi operasyon yapıyor, kimi yük almak için sıra bekliyor. Adam demir atmış armatöründen, acentesinden alacağı ilave talimatla seyrine devam edebilmek için bekliyor.

Gemilerde boş durmak yok, geminin işi bitmez. Demirli olan gemide kaptan ne iş veriyorsa o yapılır. Tamir, bakım vesaire. Hürmüz’den geçecek gemilerimize bir saldırı beklemiyoruz. Çünkü, o gemiler arasında Amerikan, İsrail, İngiltere, Almanya bayraklı gemiler de var.

SESSİZ, SAKİN DURMALIYIZ

Türkiye’ye atıldığı değerlendirilen füzeler imha edildi. Türkiye’yi bu işin içine çekmek isteyenler olabilir. Kazayla da olsa bir gemimize bile ufak bir şey olmadı. İnşallah olmaz da. O yüzden bizim böyle sessiz sakin durmamız lazım.

Kaptanlarla konuştuğumda önce hal- hatırını soruyorum. Durumun nasıl olduğunu, kendilerine nasıl yardımcı olabileceğimi belirtiyorum. Biz daha çok operasyonel, emniyet, ticari ve teknik konularda sorunlarıyla ilgileniriz. Onların daha çok ihtiyaçları, tamir, teknik malzeme ve kumanya talepleri oluyor. Yani geminin gündemi bitmez. Malzemeleri ulaştırmamız da bulunduğu limana bağlı. Dubai Limanı’ndaysa, hava yoluyla yedek parça gönderebiliyorum. Kumanya, yakıt vesaireleri aldığımız yerler var. Yiyecek yönünden hiçbir sıkıntı olmaz.

AİLELERDE PANİK YOK

Hürmüz Boğazı’nın hemen yakınında bekleyen bir gemimiz yok. Sektörden üyelerimizden duyduğumuz kadarıyla ailelerde bir panik veya sıkıntı yok. Şu anda gemiler açısından bir risk yok yani. Kimseye bir şey yapılmıyor. Ateşkes yapılmasını bekliyoruz ki geminin emniyetini tehlikeye düşürmeyelim.

Tabii bu iş uzun sürecek gibi görünüyor. Ya Amerika bir gerekçe gösterip buradan gidecek ya da bu savaş kısa sürede bitmez.
Çünkü İran kaybedeceğini kaybetti. Bundan sonra her türlü olumsuzluğu da göze alır. Ülkede iç karışıklık şu anda beklenmiyor.”

Gemiciler, savaşın durmasını, işlerine devam etmeyi bekliyor. Evet, şu aşamada gemiler açısından herhangi bir risk oluşmadı ama savaşın nasıl evrileceği de belirsiz.

Bölgede durum, kontrol edilemeyecek noktada

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, bölgede durumun kontrol edilemeyecek durumda olduğunu belirtti. Öztürk, “Türk gemilerinin yanında başka ülke gemileri de bulunuyor. Aynı zamanda Hürmüz Boğazı’nın mayınlanması da söz konusu olduğuna göre atılması gereken, harekete geçmesi gereken kuruluşlar bir an önce çalışma yapmalı” dedi. Vakıf Başkanı Bayram Öztürk o adımları şöyle açıkladı:

1- Savaşın durması ya durdurulması gerekiyor. Ancak bunun kısa sürede sonuçlanması beklenmiyor.  

2- Uluslararası Denizcilik Örgütü (İMO) dünyadaki bütün deniz taşımacılığından sorumlu kurumdur. İMO, Birleşmiş Milletler’in altında görev yapar. Bölgedeki durumun daha da kötüleşmemesi için İMO, bütün ülkelere çağrı yapmalı ve başta denizcilerin güvenliğinin sağlanması, barışçıl bir çözüm için devreye girmeli.

Bayram Öztürk, “Hürmüz gibi Süveyş Kanalı’nın kapanması da dünya için daha büyük bir felaket olur” dedi.