SAYİME BAŞÇI / SÖZCÜ

,Av­ru­pa Bir­li­ği ül­ke­le­ri dı­şın­dan it­hal edi­len 1 mil­yar do­lar de­ğe­rin­de­ki ayak­ka­bı­ya ge­ti­ri­len güm­rük ver­gi­si ile iç pa­zar­da ve ih­ra­cat­ta çı­ta­yı yük­sel­ten yer­li üre­ti­ci­yi do­lar ku­ru vur­du. De­ri ayak­ka­bı­ya yüz­de 50, de­ri ol­ma­ya­na ise yüz­de 30 ek ver­gi ge­ti­ren dü­zen­le­me son­ra­sı 1 yıl için­de it­hal ayak­ka­bı fi­yat­la­rı yüz­de 30 zam­lan­mış­tı. Bu nok­ta­da it­ha­lat­ta yüz­de 50’le­re va­ran da­ral­ma­lar ya­şa­nır­ken, tü­ke­ti­ci de ter­cih­le­ri­ni yer­li ayak­ka­bı­dan ya­na kul­lan­ma­ya baş­la­dı. An­cak ma­yıs ayın­dan bu ya­na do­lar ku­run­da de­vam eden ‘hız­lı­’ çı­kış ne­de­ni ile yer­li ayak­ka­bı­ya da ey­lül ayın­dan iti­ba­ren yüz­de 15’ten baş­la­yan ‘ku­r’ zam­la­rı gel­me­ye baş­la­dı.

Yak­la­şık 500 mil­yon çift üre­tim ka­pa­si­te­si bu­lu­nan ayak­ka­bı sek­tö­rün­de, üre­tim­de­ki en önem­li gir­di­leri, yurt­dı­şın­dan it­hal edi­len ‘de­ri­’ ve üre­tim­de kul­la­nı­lan ‘p­las­tik ta­ban-­la­r’ oluş­tu­ru­yor.  Ana ham mad­de­si pet­rol olan plas­tik ta­ban fi­yat­la­rın­da, pet­ro­le bağ­lı ola­rak bir dü­şüş söz ko­nu­su. An­cak, üre­ti­ci­ler, de­ri it­ha­la­tın­da ağus­tos iti­ba­rıyla do­lar­da­ki yük­se­liş ne­de­ni ile ma­li­yet­le­rin­de yüz­de 20’lik bir ar­tış ol­du­ğu­na dik­kat çe­ki­yor.
SEK­TÖR­DE STOK FAZ­LA­SI VAR
De­sa  Yö­ne­tim Ku­ru­lu Baş­ka­nı Me­lih Çe­let, ma­li­yet­ler­de­ki ar­tış­la bir­lik­te pi­ya­sa­da bir arz faz­la­lı­ğı ol­du­ğu­na dik­kat çek­ti. Son bir­kaç ay­dır ta­lep­te de bir dur­gun­luk göz­lem­le­dik­le­ri­ni ve tü­ke­ti­ci­nin alış­ve­riş se­pe­ti­ni kü­çült­tü­ğü­nü ak­ta­ran Çe­let, “Ü­re­tim ma­li­yet­le­ri­miz mi­ni­mum yüz­de 15-20 ara­sın­da art­mış du­rum­da. An­cak bu­nu he­nüz fi­yat­la­ra yan­sıt­ma şan­sı­mız yok. Çün­kü,  AVM sa­hip­le­ri­ne ba­kar­sa­nız alış­ve­riş­ler de­vam edi­yor ama bi­ze gö­re ta­lep da­ral­ma­ya baş­la­dı. Sek­tör­de stok faz­la­sı olu­şu­yor. Tür­ki­ye­’de­ki si­ya­si be­lir­siz­lik­ler­le bir­lik­te dün­ya­da­ki eko­no­mik du­rum da bi­ze yar­dım­cı ol­mu­yor. An­cak mev­cut kış se­zo­nun­dan baş­la­mak üze­re ey­lül iti­ba­rıy­la fi­yat­la­rın yük­sel­me­ye baş­la­dı­ğı­nı gö­rü­yo­ru­z” açık­la­ma­sı­nı yap­tı.

YER­Lİ İT­HAL MA­KA­SI KA­PA­NI­YOR

Zam ko­nu­sun­da, üre­ti­ci­le­ri ay­nı ça­tı al­tın­da top­la­yan Tür­ki­ye Ayak­ka­bı Sa­na­yi­ci­le­ri Der­ne­ği Baş­ka­nı Hü­se­yin Çe­tin ise 2016 yaz se­zo­nu­nun bek­len­me­si ge­rek­ti­ği­ne işa­ret et­ti. Kış se­zo­nu için ge­rek­li ham­mad­de te­da­ri­ki­nin çok ön­ce­den ya­pıl­dı­ğı­nı kay­de­den Çe­tin, kur ne­de­ni ile ger­çek­le­şe­cek ma­li­yet ar­tı­şı­nın yüz­de 10, raf­la­ra yan­sı­ya­cak zam ora­nı­nın ise yüz­de 5 ci­va­rın­da ola­ca­ğı­nı sa­vun­du. Sek­tö­rün  it­hal ayak­ka­bı­ya ge­ti­ri­len güm­rük ver­gi­le­ri­nin mey­ve­le­ri­ni de top­la­ma­ya baş­la­dı­ğı­na işa­ret eden Çe­tin, “Ha­len sek­tör 350 mil­yon çift ayak­ka­bı üre­ti­mi ile ka­pa­si­te­si­nin yüz­de 75’i­ni kul­la­nı­yor. Tür­ki­ye­’de üre­til­me­ye­cek ayak­ka­bı yok.  Ge­çen yıl 968 mil­yon do­lar it­ha­lat, 720 mil­yon do­lar ih­ra­cat var­dı. Bu yıl ise it­ha­la­tı 700 mil­yon do­lar, ih­ra­ca­tı ise yi­ne 700-750 mil­yon do­lar ci­va­rın­da bek­li­yo­ru­z” açık­la­ma­sı­nı yap­tı.