Türkiye’de her 100 kişiden 58’i ‘işsizliğin’ Türkiye’nin en acil çözülmesi gereken sorunu olduğunu düşünüyor. İşsizliği, yüzde 34 ile ‘yoksulluk’ izliyor. Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı’nın (TESEV), İnfakto’ya 2014 ve 2016 yıllarında yaptırdığı Türkiye’de yolsuzluk algısı anketleri karşılaştırıldı. Buna göre, 2014 yılında Türkiye’de en acil çözülmesi gereken toplumsal sorunlar arasında vatandaşın ikinci sıraya yerleştirdiği ‘yolsuzluk’, 2016 yılında beşinci sıraya geriledi. Buna karşın, vatandaş yüzde 34 ile en acil çözüm istedikleri sorunlar arasında ‘yoksulluğu’ ikinci sıraya koydu.

VERGİ KAÇIRMA İLK SIRADA


Üçüncü sırada ise yüzde 29 ile ‘düşük gelir’ problemi yer alırken, eğitim ise yüzde 21.3 ile dördüncü sırada.
TESEV’in Türkiye’de Yolsuzluk Algısı araştırması ‘Türkiye’nin en acil çözümlenmesi gereken sorunu nedir’ sorusu ile katılımcıların yolsuzluğu diğer problemlerle kıyaslandığında ne kadar önemli bulduklarını anlamayı amaçlıyor.

Analize göre, yolsuzluk algısı, daha eğitimli, yüksek gelir grubunda ve nüfusu daha yoğun yerlerde yaşayanlar arasında daha yaygın. En önemli yolsuzluk örnekleri arasında “vergi kaçırma ya da vergi indirimi için kamu çalışanlarının para kabul etmesi” ve “ehliyete el konulmaması için polis memurlarına verilen para” yer alıyor. Gençler, yaşlılardan farklı olarak, ‘yolsuzluk Türkiye’de önemli ölçüde azaltılabilir’ diye düşünüyor.

YAPISAL SORUNA DÖNÜŞTÜ


Araştırmayı analiz eden İstanbul Bilgi Üniversitesi emekli öğretim görevlisi Prof. Dr. Hasan Kirmanoğlu, 1995 yılına ait şeffaflık indeksinin sonuçlarına dikkat çekti. Kirmanoğlu, “Türkiye şeffaflık sıralamasında 41 ülke arasında 29’uncu sıradaydı. 2015 yılına gelindiğinde ise yine aynı 41 ülke arasında 30’uncu sırada olduğu görülüyor. Aradan geçen 21 yıl boyunca şeffaflık açısından Türkiye’de değişen bir şey olmadığı ortada. Bu sonuç yolsuzluğun yapısal olduğunu ve sorunların kolay kolay değişmediğini ortaya koyuyor” diye konuştu.


Toplum hakkını aramayı bilmiyor


TESEV Yönetim Kurulu Üyesi Bekir Ağırdır, toplumun geçim derdinin sorunlar arasında ilk sıralarda bulunmasının olağan olduğunu söyledi. Ağırdır, “Mayıs ayında ‘gelirim giderimden fazla oldu’ diyen aile oranı yüzde 15 oldu. Yüzde 60 hanede gelir-gider denk, dörtte bir (yüzde 25) hanede ise gelir giderden eksik” dedi. Gençlerin yönetime katılım derdinin yüzde 4 oranında olduğunu aktaran Ağırdır, birinci önceliklerinin yüzde 58 ile iş garantisi olduğuna dikkat çekti. Ağırdır, “Gençlerin yüzde 72’si bilgiyi ailelerinden öğrendiklerini dile getiriyor. Ailelerin yüzde 60’ı çocuklarına öncelikle aileye saygıyı öğretiyor, ‘hak aramayı’ önceliğe koyan aile oranı sadece yüzde 8. İnsanlara ‘fazla mesai ücretini alamazsan ne yaparsın’ diye soruyoruz, ‘hiçbir şey yapmam’ diyor. Çünkü hukukun kendini koruyacağını bilmiyor. Temel mesele bu” diye konuştu.