Kurtköy-Akyazı’nın ek faturası 12.2 milyar TL

Cengiz, Limak, Kolin, Kalyon, RSY İnşaat, Pak Yatırım.

Bu altı şirket, Kuzey Marmara Otoyolu'nu (KMO) yapıp işleten KMO Anadolu A.Ş adlı “görevli şirket”in ortakları.

KMO Anadolu A.Ş, 169 kilometrelik Kurtköy-Akyazı otoyolunu yaptı, paralı işletiyor.

Bir önceki yazıda duyurdum: Karayolları Genel Müdürlüğü, KMO Anadolu A.Ş ile daha önce imzaladığı yap-işlet-devret (YİD) sözleşmesine, bir ek “Mutabakat 2” daha imzaladı. 16 Eylül 2019 tarihli sözleşme ekiyle, şirkete verilmiş araç garanti sayısı artırıldı, işletme süresi 2029'a uzatıldı. (YİD projelerinde işletme süresinin uzatılması, hukuka aykırılık tartışmasının yanı sıra; Hazine'den şirket kasasına yıllarca, ek milyarlar akması demek.)

Önceki yazımda, bu maddenin detaylarını açıklayacağımı da belirttim. Şimdi o detayları paylaşıyorum. Buyurun, asıl YİD sözleşmesinin “27.2” maddesini değiştiren, yeni garanti düzeni tablosu aşağıda.

Aslında bu tablonun ne anlam ifade ettiği, asıl sözleşmedeki garanti araç sayısı bilinirse iyi anlaşılabilecek. Ancak, faturası halktan çıkan YİD sözleşmeleri halktan saklanıyor. Edindiğimiz bilgiye göre, 2016'da yapılan ihalenin ardından imzalanmış ilk sözleşmede araç geçiş garantileri:

4. Kesim için 125 bin

5. Kesim için 90 bin

6. Kesim için 60 bin olarak belirlendi. Bu sayılarla, yeni garanti düzenine bakarsanız, şirketlere tek imzada sağlanan “avantajlar”(!) daha iyi anlaşılıyor.

EK ARTIŞ HAZİNE RAPORUNDA

Cuma günkü yazım üzerine CHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın aradı. Kritik bir bilgiye dikkat çekti. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Kamu Finansmanı Raporu'na göre; Kurtköy-Akyazı kesimi için 16 Eylül 2019'da Borç Üstlenim Anlaşması imzalanmıştı. (ikinci kez. İlk borç üstlenim 22 Aralık 2017)

Anlaşmayla söz konusu otoyolun, 2.2 milyar ABD Doları olan toplam maliyeti 3.6 milyar ABD Doları'na yükselmişti. Aradaki net fark: 1 milyar 449 milyon 313 bin 832 ABD Doları. Bu tutar otoyolun yatırım maliyetindeki artışı ifade ediyor. TL cinsinden 12 milyar 174 milyon.

TARİHLER AYNI 

Bitmedi. Önceki yazımda “Mutabakat 2” için yazdığım tarihin 16 Eylül 2019 oluşuna dikkat çeken Akın, Hazine raporundaki yeni Borç Üstlenim anlaşması tarihinin de aynı olduğunu vurguladı.

Hazine'nin borç üstlenim anlaşmasıyla garanti olduğu şirket kredisi ile aynı gün aynı şirket lehine yapılan sözleşme değişikliği arasındaki bağlantı apaçık ortada. Açacak olursak, KMO A.Ş başlangıçtaki yatırım maliyetine bu otoyolu bitiremediği gerekçesiyle yeni kredi aldı. Yeni krediyi Hazine üstlendi. En az o tutarı karşılayacak kadar da araç geçiş garantisi arttırıldı. Sizce de biraz organize durmuyor mu?

Milletin cebine bir fatura daha

KMO'daki ek fatura, Kurtköy-Akyazı kesimiyle bitmiyor. Bunun bir de Kınalı-Odayeri kesimi var. O da YİD modeli. Onu da KMO Avrupa A.Ş işletiyor. Şirket kompozisyonu da KMO Anadolu ile aynı.

Yine aynı rapora bakalım. Hazine, Kurtköy-Akyazı kesimi gibi, Kınalı-Odayeri için de önce 22 Aralık 2017'de Borç Üstlenim Anlaşması yapıyor. O tarihte proje maliyeti yaklaşık 1.3 milyar ABD Doları.

16 Eylül 2019'da Hazine bir borç üstlenimi daha yapıyor. Proje maliyeti 2 milyar doları geçiyor. Net fark: 737 milyon 581 bin 282 dolar. Bugünkü kurla yaklaşık 6.2 milyar TL.

Toplu fotoğrafa bakalım: Kurtköy-Akyazı ve Kınalı-Odayeri kesimlerinin üst adı olan Kuzey Marmara Otoyolu'nda 2017'den 2019'a kadar geçen zamanda 2 milyar 187 milyon dolar ek maliyet artışı ortaya çıkmış. Bugünkü kurla karşılığı 18.3 milyar TL.

(Kurtköy-Akyazı'da olduğu gibi, Kınalı-Odayeri için de sözleşme değişikliği yapıldı mı bilmiyorum.)

Bu vesileyle konuyla bağlantılı önemli bir soruyla bitirelim:

KMO açıldı. Paralar “müşteri” vatandaştan tahsil ediliyor.

Peki, Karayolları bu otoyolun kesin kabulünü yaptı mı?