AKP döneminde iki popüler oyun devreye girdi

Ya çı­kar­sa umu­duy­la her yıl va­tan­daş­la­rın ha­yal­le­ri­ni süs­le­yen şans oyun­la­rı­nın asıl ka­za­na­nı dev­let ol­du. Şans oyun­la­rı­nı dü­zen­le­me ve oy­nat­ma yet­ki­si­ni elin­de bu­lun­du­ran Mil­li Pi­yan­go İda­re­si­’nin doğ­ru­dan ve do­lay­lı ola­rak ka­mu­ya ak­tar­dı­ğı pay 10 yıl­da 7.3 mil­yar TL’­yi aş­tı. 2003-2012 yıl­la­rı ara­sın­da; Ta­lih Ku­şu ola­rak bi­li­nen Mil­li Pi­yan­go İda­re­si­’nin (Mil­li Pi­yan­go, Sa­yı­sal Lo­to, Sü­per Lo­to, He­men Ka­zan, 10 Nu­ma­ra, Şans To­pu) ve Sü­per To­to Teş­ki­la­tı­’nın (id­diaa, bil­yo­ner.com, ne­si­ne.com vb.) top­lam ha­sı­la­tı ise 41 mil­yar 258 mil­yon li­ra­yı bu­lu­yor. AKP hü­kü­me­ti dö­ne­min­de oy­nan şans oyun­la­rı­nın iş­lem hac­min­de­ki hız­lı ar­tış da dik­kat çe­ki­ci bo­yut­la­ra ulaş­tı.

Sü­per Lo­to po­pü­ler ol­du

2003 yı­lın­da Mil­li Pi­yan­go İda­re­si­’nin top­lam sa­tış ge­lir­le­ri 1.43 mil­yar TL iken, bu ra­kam 2012’de, iki ka­tın­dan faz­la ar­ta­rak, 2 mil­yar 215 mil­yon TL’­ye ka­dar çık­tı. 2003-2012 ara­sı Mil­li Pi­yan­go İda­re­si­’nin top­lam sa­tış ge­li­ri ise 15.8 mil­yar TL’­ye ulaş­tı. Oyun­lar ara­sın­da en dik­kat çe­ki­ci ar­tış ise AKP hü­kü­me­ti dö­ne­min­de baş­la­yan ve spor mü­sa­ba­ka­la­rı üze­rin­den oy­na­nan Sü­per To­to­’da ya­şan­dı. İd­di­a ola­rak bi­li­nen ve 2004 yı­lın­dan iti­ba­ren oy­nan­ma­ya baş­la­yan Spor To­to­’nun ilk yıl­ki sa­tış ge­lir­le­ri 234 mil­yon 934 bin TL’­ye ula­şır­ken, bu ra­kam 2012’de yıl 5 mil­yar 284 mil­yon TL’­ye ulaş­tı. Yi­ne AKP hü­kü­me­ti dö­ne­min­de baş­la­yan Sü­per Lo­to en po­pü­ler oyun ola­rak ön­ce çık­tı. Sü­per Lo­to oyun­la­rın baş­la­dı­ğı 2008 yı­lın­da 7 mil­yon 724 bin li­ra­lık ha­sı­lat el­de edilir­ken, 2012 yı­lın­da bu ra­kam 838 mil­yon 650 bin li­ra­ya ulaş­tı.

Ge­lir­ler, fon­la­ra ak­tı

Bu nok­ta­da, Özel İş­lem Ver­gi­si, Şans Oyun­la­rı Ver­gi­si ve Kat­ma De­ğer Ver­gi­si ol­mak üze­re üç fark­lı ver­gi­nin alın­dı­ğı şans oyun­la­rın­dan dev­le­tin 2003-2013 yıl­la­rı ara­sın­da­ki net ka­zan­cı ise 7 mil­yar 310 mil­yon TL ol­du. Şans oyun­la­rın­dan sağ­la­nan ge­li­rin bü­yük bir kıs­mı Sa­vun­ma Sa­na­yi­i Des­tek­le­me Fo­nu, Ta­nıt­ma Fo­nu, Olim­pi­yat Oyun­la­rı Ha­zır­lık ve Dü­zen­le­me Ku­ru­lu, Kre­di ve Yurt­lar Ku­ru­mu (KYK) ile Sos­yal Hiz­met­ler ve Ço­cuk Esir­ge­me Ku­ru­mu­’na (SHÇEK) ak­ta­rıl­dı.
Ka­mu­ya doğ­ru­dan ve­ya do­lay­lı ola­rak ak­ta­rı­lan ka­zanç 2003’te 580 mil­yon li­ra iken hü­kü­me­tin dev­reye al­dı­ğı ye­ni oyun­lar­la bir­lik­te 2012’de 872 mil­yon li­ra­ya ulaş­tı.

Yö­net­me­lik ha­zır­lan­dı

Özel­leş­tir­me İda­re­si Baş­kan­lı­ğı­’nın (ÖİB), özel­leş­tir­me kap­sa­mı­na al­dı­ğı Mil­li Pi­yan­go İda­re­si­’nin sa­tıl­ma­sı ile bir­lik­te ka­mu­ya ak­ta­rı­lan kay­nak­lar azal­ma­ya­cak. Ge­çen haf­ta res­mi Ga­ze­te­’de ya­yım­la­nan ye­ni yö­net­me­lik ile ka­mu­ya ak­ta­rı­la­cak kay­nak yüz­de 25 ola­rak be­lir­le­nir­ken, iş­let­me hak­kı sü­re­si ise ba­kan­lar ku­ru­lu­’nun yet­ki­si­ne bı­ra­kıl­dı. Böy­le­ce Ta­lih Ku­şu­’nun sa­tı­şı­nı güç­leş­ti­ren sü­re en­ge­li de kal­dı­rıl­mış ol­du.
ÖİB, Mil­li pi­yan­go İda­re­si­’ne ait şans oyun­la­rı­nın özel­leş­ti­ril­me­si ça­lış­ma­la­rın­da yar­dım­cı ol­mak üze­re Pglo­bal Kü­re­sel Da­nış­man­lık ve Eği­tim Hiz­met­le­ri ile bu yıl Ni­san ayın­da da­nış­man­lık söz­leş­me­si im­za­la­dı.

Bü­yük hol­ding­le­r ha­zır

Mil­li Pi­yan­go­’nun ye­ni­den iha­le­ye çı­ka­rıl­ma­sı için düğ­me­ye ba­sıl­ma­sı ile bir­lik­te ta­lip­ler de bir bir or­ta­ya çık­ma­ya baş­la­dı. Ku­lis­ler­de bü­yük hol­ding­le­rin ta­lih ku­şu­nu ya­ka­la­mak için ça­lış­ma­la­rı hız­lan­dır­dı­ğı ko­nu­şu­lu­yor. İha­le için adı ge­çen şir­ket­ler ara­sın­da Do­ğan Gru­bu, Do­ğuş Hol­ding, Çu­ku­ro­va, Sa­ban­cı ve Koç Gru­bu yer alı­yor. Yer­li hol­ding­ler dı­şın­da ta­lih ku­şu, ya­ban­cı ya­tı­rım­cı­la­rın da il­gi­si­ni çe­ki­yor. Yu­nan pi­yan­go şir­ke­ti In­tra­lo­t’­un CE­O’­su Cons­tan­ti­nos An­to­no­po­ulos, iha­le­ye gi­re­bi­le­cek­le­ri­ni açık­la­mış­tı. Net Hol­ding NTHOL Fi­nans Bö­lü­mü Baş­ka­nı Or­lan­do Ca­lu­me­no AB­D’­li or­tak­la­rı ile iha­le­ye gi­re­bi­le­cek­le­ri­ni açık­lar­ken, Hi­tay Ya­tı­rım Hol­din­g’­in de iha­le­ye ka­tı­la­bi­le­ce­ği ko­nu­şu­lu­yor.
2009’da ihaleye çıkan Milli Piyango için verilen tekliflerin ÖİB’nin belirlediği 1 milyar 622 milyon dolarlık başlangıç tutarının üstüne çıkmaması sebebiyle iptal edilmişti.

İkramiye hasılatın yüzde 40’ı

ŞANS oyun­la­rın­dan yüz­de 18 Kat­ma De­ğer Ver­gi­si alı­nı­yor. Şans Oyun­la­rı Ver­gi­si ise fut­bol mü­sa­ba­ka­la­rı­na da­ya­lı müş­te­rek ba­his­ler­de yüz­de 5, at ya­rış­la­rın­da yüz­de 7 ve di­ğer şans oyun­la­rın­da yüz­de 10 ola­rak uy­gu­la­nı­yor.
Mil­li Pi­yan­go İda­re­si bir tak­vim yı­lı için­de öde­ne­cek ik­ra­mi­ye­le­rin top­la­mı­nı, el­de edi­len ha­sı­la­tın yüz­de 40’ın­dan az, yüz­de 59’un­-dan faz­la ol­ma­ya­cak şe­kil­de or­ga­ni­ze edi­yor. An­cak ku­rum sık sık yük­sek ke­sin­ti­ler do­la­yı­sıy­la ik­ra­mi­ye­le­rin dü­şük se­vi­ye­de kal­ma­sı do­la­yı­sıy­la da eleş­ti­ri­li­yor.

At yarışı milyar TL’ye koşuyor

DİKKAT çeken oyunlardan bi­ri de at ya­rış­la­rı. Tir­ya­ki­le­rin yer al­dı­ğı at ya­rı­şı ba­his­le­rin­den el­de edi­len ge­lir yıl­lar için­de kat­la­na­rak bü­yü­dü. 2006 yı­lın­da iş­lem hac­mi 1 mil­yar 346 mil­yon TL olan at ya­rış­la­rın­da bu ha­sı­la­tın mü­es­se­se pa­yı da­hil 717 mil­yon 714 bin li­ra­sı ke­sin­ti­le­re gi­der­ken el­de edi­len ge­lir 536.8 mil­yon TL idi. 2012 Ocak-Ka­sım dö­ne­min­de ise Tür­ki­ye Jo­key Ku­lu­bü­’nün ba­his sa­tış ge­li­ri 2011 yı­lı­na gö­re yüz­de 10.3 ar­ta­rak 2 mil­yar 715 mil­yon li­ra­ya ulaş­tı. Ge­li­rin, 1 mil­yar 358 mil­yon li­ra­sı ya­rış­se­ver­le­re da­ğı­tı­lır­ken, 759.1 mil­yon li­ra­sı ise ver­gi ola­rak Ma­li­ye­’nin ka­sa­nı­na ak­tı.