Bu web sitesi ne yazık ki Internet Explorer 9 ve altını desteklememektedir. Lütfen web tarayıcınızı Internet Explorer 10 ve üstü bir sürüme yükseltiniz.
Yeşilçam’ın usta isimleri haklarını istiyor!
Yeşilçam’ın usta isimleri haklarını istiyor!
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yapmayı planladığı değişiklik, telif haklarındaki sorunu bir kez daha gündeme getirdi. Değiştirilmesi planlanan yasanın telif haklarıyla ilgili kısmının yeniden ele alınması için imza kampanyası başlatıldı. Dila Hanım gibi Yeşilçam efsanesine dönüşen birçok filmin senaryosunu yazan Safa Önal, "Bizim namusumuzu, onurumuzu kurtaracak olan hak ettiğimizi almaktır" dedi. Türk sinemasının usta yönetmenlerinden Yılmaz Atadeniz ise "Yüzün üzerinde film çektim, telif hakkı olarak daha bir kuruş almadım" ifadesini kullandı.
Yaşar ÖZER
Kültür Sanat 7 Ocak 2020 - 17:50

Senaryo ve Diyalog Yazarı Sinema Eserleri Sahipleri Meslek Birliği (SENARİSTBİR) geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, telif hakkının mevcut yasada eserin alenileşmesinden hemen sonra başladığına, ancak var olan maddenin değiştirilerek telif hakkının 1 veya 3 yıla kadar devre dışı bırakılmak istendiğine dikkat çekmişti. SENARİSTBİR Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Sonyürek, “Bizim itirazımız eserin ilk gösteriminden sonra telif almaya başlamamasına. Buna bir süre sınırı konmamalı. Sadece yasanın bu maddesine tepkimiz var” demişti.

EMEKÇİLER MAĞDUR

Şu an mevcut olan yasa, 1995 öncesi eserlere telif hakkı tanımıyor. Bu yüzden birçok Yeşilçam emekçisi mağdur edilmiş durumda. Meslek temsilcileri, 1995 öncesi eserlerin de teliften yararlanmasını talep ediyor.

İMZA KAMPANYASI BAŞLADI

SENARİSTBİR’in söz konusu tepkisi çeşitli dernek, kurum ve meslek birliklerinin dahil olduğu bir imza kampanyasına dönüştü. “Telif Ertelenemez” isimli kampanyaya senarist Safa Önal ve yönetmen Yılmaz Atadeniz gibi usta isimler de destek verdi. Sanatçıların görüşleri sosyal medyada paylaşıldı.

‘ONURUMUZU KURTARACAK OLAN HAK ETTİĞİMİZİ ALMAKTIR’

Senarist Safa Önal, 395 senaryosunun film yapıldığını, bu başarı ile Guinness Rekorlar Kitabı’na girdiğini ancak bu filmlerden hiçbir şey kazanamadığını belirtti. “Günde 7-8 filmimin oynadığı aylar olmuştur” diyen Önal, “Üç kuşak reklam alıyor, para kazanıyor. Yahu onun içinden bana vereceğin bir damladır, bir yudumdur. Hiç almadım, hiç vermediler. Vermemek için ellerinden geleni yaptılar. Bana yapılanları, benden esirgenenleri, benden kazanıp bana hiçbir şey vermeyenleri affedecek değilim. Bizim namusumuzu onurumuzu kurtaracak olan hak ettiğimizi almaktır” ifadesini kullandı.


‘YÜZÜN ÜZERİNDE FİLM ÇEKTİM, BİR KURUŞ ALAMADIM’

Usta yönetmen Yılmaz Atadeniz ise yaptığı açıklamada, yüzün üzerinde film çektiğini ancak bir kuruş telif ücreti bile alamadığını söyledi. “İnşallah ben ölmeden evvel telif hakkına kavuşabilirim” diyen Atadeniz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Şu an Kemal Sunal filmleri hala revaçta. Kemal Sunal'ın karısı ve oğlu bunlardan istifade edemiyor. Ayıptır. Bunları ödemeleri lazım. Kanun çıkmasa da firmalar ‘biz bu paraları ödüyoruz’ demeliler. Yürümemiz lazım geliyorsa, Ankara'ya da yürüyelim kardeşim. Artık yaşımız doldu, önümüzdeki günler bitiyor.”

ESER SAHİPLERİNİN TALEPLERİ SIRALANDI

Eser sahiplerinin haklarını korumaya yönelik yapılan ilk satış sözleşmelerinin; ticari ilk gösterimden sonra yapılan; yayın (tekrar gösterim), erişime sunma (internet, vs.), yeniden iletim (uydu, kablo, vs. şirketleri) ve umuma açık mahallerdeki (otel, uçak, otobüs, kafe, sinema vs.) gösterimleri de kapsadığını belirten imza sahipleri, bu gösterimlerden doğan haklarını istiyor.

Eserin ilk gösteriminden sonra yapılan tekrarlarından doğan telif haklarının meslek birlikleri tarafından takip ve tahsil edilerek taraflarına ödenmesini isteyen eser sahipleri, bu haklarının kanunla tescil edilmesini talep ediyor.

Safa Önal, Dila Hanım (1977) gibi Yeşilçam efsanesi olmuş birçok filmin senaryosunu kaleme almıştı.

Yeşilçam döneminde üretilmiş ve birçok mecrada yoğun gösterimlerine rağmen telif alamamış 1995 yılı öncesi eser sahipleri ve oyuncuları da yeni yasadan yararlanmayı bekliyor. Daha önceden üretilmiş eserlerin de telif kapsamına alınmasını isteyen meslek birlikleri, yasanın Resmi Gazetede yayınlanmasından önce önlem alınması gerektiğini belirtiyor.

Eser ve bağlantılı hak sahipleri aleyhine yapılması düşünülen değişikliğe karşı çıkan imza sahipleri, telif anlayışında Avrupa Birliği standartlarının uygulanması gerektiğini belirtiyor.

Yılmaz Atadeniz, Türk sinemasına Western’i getiren isimdi. Yeşilçam’a avantür filmlerin en iyi örneklerini kazandıran Atadeniz, fantastik sinemaya katkılarda bulundu. Film: Maskeli Beşler (1968) Fotoğraf: DepoPhotos

Son güncelleme: 17:57 - 07.01.2020