Üniversitelerin 3 yıla düşürülmesi ve çok sayıda bölümün kapatılıp kontenjanın daraltılması tartışması sürerken YÖK, bambaşka bir planın peşine düştü. YÖK Başkanı Erol Özvar, 2028 stratejik planına göre Türkiye’de yabancı öğrenci sayısını 1 milyona çıkaracağını gururlanarak anlatıyor. Türkiye’de yabancı öğrenci sayısını artırmak için ilk çalışma 35 yıl önce yapıldı. AKP’nin iktidar olduğu 2002’de 76 üniversitede 15 bin 17’si yabancı, toplam 1.5 milyon öğrenci vardı. Üniversite sayısı 208’e, üniversite öğrencisi sayısı 6.7 milyona çıktı. Sözde üniversitelerin sayısı 3 kat, öğrenci sayısı 6.5 kat arttı. Küresel öğrenci pazarı ve Türkiye’nin pazardaki yerini birlikte inceleyelim. Dünyada 8 milyon uluslararası öğrenci ve 500 milyar dolarlık bir öğrenci pazarı var.
YENİ HEDEF BİR MİLYON
Amerika 1.2 milyonluk yabancı öğrencisiyle bu pazardan yılda 50 milyar dolar kazanıyor. İngiltere’nin 733 bin, Avustralya’nın 545 bin, Fransa’nın 445 bin, Almanya’nın 402 bin yabancı öğrencisi var. Türkiye’nin, 379 bin 546 yabancı öğrenciyle küresel öğrenci pazarındaki payı 3 milyar dolar. ‘Cumhurbaşkanının oğlu’ dışında resmi sıfatı olmayan Bilal Erdoğan, yabancı öğrencilere el attı. “Ülkelerin en parlak öğrencileri, Türkiye’ye geliyor” diye müjdeyle “Son 5-6 yılın gelişmesi bu. Eğer birileri, Türkiye’deki uluslararası öğrencilerle ilgili algıları bozmaya çalışıyorsa bilin ki milletimize ihanet ediyor veya birilerinin maşası” diyerek, uluslararası öğrenci sayısının 1 milyona çıkmasının, bütün milletin derdi olması gerektiğini savundu. Afrika’dan gelen öğrencilerin ekonomiye katkısını övdükçe övdü.
SİSTEMATİK DÜŞÜŞ
Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi’ndeki son 10 yılın yabancı öğrenci sayı ve artış oranlarına bakalım: 2016 (87 bin 903 öğrenci, artış binde 0.218), 2017 (108 bin 76 öğrenci, artış binde 0.229), 2018 (125 bin 138 öğrenci, artış binde 0.158), 2020 (185 bin 47 öğrenci, artış binde 0.198), 2021 (224 bin 48 öğrenci, artış binde 0.211). 2021’de YÖK Başkanlığı’na atanan Özvar’ın, ilk karnesi 2022’de çıktı. Yabancı öğrenci sayısı 260 bin 289’u gösterse de artış oranı Bilal Erdoğan’ın dediği gibi son 5-6 yılda, ilerlemeyi bırakın tam tersine gerileyerek binde 0.162’ye düştü. 2023 (301 bin 694 öğrenci, artış binde 0.159), 2024 (336 bin 366 öğrenci, artış binde 0.115), 2025 (337 bin 119 öğrenci, artış binde 0.002). Gerçeklik noteri matematik, şişirilmiş veriler ve haksız övgüyü yerle yeksan etti. Türkiye’nin yabancı öğrenci pazarı payı, son 5 yılda sistematik düştü.
TÜRKLER GİDİYOR
YÖK, bindelik dilimde yabancı öğrenci almakla gururlanırken 50 binden fazla Türk genci, ABD ve AB ülkelerine gitti. ABD’deki, Türk öğrenci sayısı yüzde 5.7 artışla son 15 yılın en yüksek seviyesine çıkarak 12 bin oldu. ABD, sadece Türk öğrencilerden yıllık 825 milyon dolar kazandı. İngiltere’de Türk öğrenci sayısı yüzde 33 artışla 16 bin, Almanya’da 24 bini aştı. 208 ülke içinde yurt dışına en fazla öğrenci kaptıran ülkeler arasında Türkiye 12. sırada (!) Üniversite okumak için Türkiye’ye gelen öğrenci sayısı, 5 yılda 100 bin kişi artarken 50 bin Türk genci gelişmiş ülkelere doğru yol aldı. Gelenlerde ilk üç şöyle: Suriye 70 bin, Azerbaycan 34 bin, İran 23 bin. Afrika kıtasından; Butan, Benin, Trinidad, Togo, Tanzanya, Uganda, Cibuti, Gana, Kongo, Gambiya, Zimbabve’den öğrenci kaptık (!)
ANAOKULUNDAN UCUZ
Yurt dışından gelen öğrenci sayısıyla övünenler, yabancı öğrenci ayrıcalıklarını sümen altı ediyor. Türkiye’de oturma izninin artık en kolay yolu, yabancı öğrenci statüsü! Üniversiteler, yabancı öğrencilere oturma ve çalışma izni için aracı kurum yapıldı. Akademik camiada, lise diploması bile sunamayan yabancıların uyduruk belgelerle üniversitelere kaydedildiğini bilmeyen yok. Yabancılar, anaokulundan ucuz paralara Türkiye’de üniversitede okuyor. Hacettepe, Çapa, Cerrahpaşa tıp diplomaları 12 bin dolarken veterinerlik 3 bin 500 dolara iniyor. Karabük Üniversitesi’nde tıp fakültesi 200 bin TL, diş hekimliği 140 bin TL, mühendislikler 40 bin TL, işletmeler 30 bin TL. Türkiye’nin yükseköğretim baronları; bir yandan devlet üniversitelerinde Türk öğrenciler için kontenjanların düşürülmesi amacıyla kulisleri turlarken, diğer yandan 3 milyar dolarlık yabancı öğrenci pastasını keyifle bölüşüyor.