Sözcü Plus Giriş

Tourette sendromu nedir? Belirtileri ve tedavisi…

Nörobiyolojik kalıtsal bir rahatsızlık olan Tourette sendromunun (TS), erken semptomları tipik olarak ilk çocuklukta fark edilir, ortalama olarak 3 ila 9 yaşları arasında başlar. TS, tüm etnik gruplardan insanlarda görülür; erkekler kadınlardan üç ila dört kat daha fazla etkilenir. Peki, Tourette sendromu nedir? Belirtileri ve tedavisi ile ilgili merak edilenler haberimizde...

Sozcu.com.tr
10:51 -
Tourette sendromu nedir? Belirtileri ve tedavisi…

Tourette sendromu, insanların tik denilen, kontrol edemedikleri ani hareketler veya sesler çıkarmasına neden olan sinir sistemi ile ilgili bir problemdir. ilk defa 1825 yılında tanımlanmış ve ismini de 1885 yılında Fransız doktor Georges Gilles de la Tourette'den alan Tourette sendromu ile ilgili bilinmesi gerekenleri haberimizde bulabilirsiniz… Tourette sendromu belirtileri ve tedavisi..

TOURETTE SENDROMU (TS) NEDİR?

Tourette sendromu (TS veya sadece Tourette), çocukluk çağında başlayan, çoklu motor tikleri ve en az bir ses (fonik) tik ile karakterize yaygın bir nörogelişimsel bozukluktur. Tourette sendromu ilk defa 1825 yılında tanımlanmış ve ismini de 1885 yılında Fransız doktor Georges Gilles de la Tourette'den almıştır.

Tourette sendromu genellikle çocukluk yaşlarında başlayan bir tür tik hastalığıdır. Bu hastalık “nörobiyolojik” kalıtsal bir rahatsızlıktır. Beyindeki gelişimsel bozukluklarlar ve her hastalıkta olduğu gibi nörokimyasal dengesizlikler hastalığın muhtemel sebebidir. Kişide istemsiz bedensel tikler vardır. Bunlar göz kırpma, omuz silkme, kafa sallama şeklinde olabilir. Tikler vucudun herhangi bir bölgesinde aynı biçimde tekrar tekrar meydana gelen istemsiz, hızlı, ani hareketlerdir.

TOURETTE SENDROMU NEDENLERİ

TS’in nedeni bilinmemekle birlikte, mevcut araştırmalar bazı beyin bölgelerindeki (bazal ganglionlar, ön loblar ve korteks dahil) anormalliklere, bu bölgeleri birbirine bağlayan devrelere ve sorumlu nörotransmiterlere (dopamin, serotonin ve norepinefrin) işaret etmektedir. sinir hücreleri arasındaki iletişim. Genellikle TS’nin karmaşık bir sunumu olduğu için, hastalığın nedeninin eşit derecede karmaşık olması muhtemeldir.

TOURETTE SENDROMU BELİRTİLERİ

Başlıca belirti tikler. Bazıları o kadar hafiftir ki, farkedilmez bile. Diğerleri sık sık olur ve görünürdür. Stres, heyecan, hasta veya yorgun olmak onları daha da kötüleştirebilir. Daha şiddetli olanlar utanç verici olabilir ve sosyal hayatınızı veya işinizi etkileyebilir.

İki tür tik vardır:

Motor tikler

– Kol veya kafa sallama
– Göz kırpma
– Yüz ekşitmesi
– Ağız seğirmesi
– Omuz silkme

Vokal tikler:

– Havlama benzeri sesler çıkarmak
– Tekrarlayan boğaz temizleme
– Öksürme
– Başkasının söylediklerini tekrarlamak
– Haykırma
– Koklama
– Küfür

TOURETTE SENDROMU’NUN SEYRİ

Tikler gelir ve zaman içinde geçer, tür, sıklık, konum ve ciddiyetine göre değişir. İlk semptomlar genellikle baş ve boyun bölgesinde ortaya çıkar ve gövde ve ekstremite kaslarını içerecek şekilde ilerleyebilir. Motor tikler genellikle sesli tiklerin geliştirilmesinden önce gelir ve basit tikler genellikle karmaşık tiklerden önce gelir. Hastaların çoğu, gençlik döneminin ortasındaki yaşlardan önce en yüksek tik şiddetini yaşar, geç ergenlik dönemindeki ve yetişkinlik dönemindeki hastaların çoğunda iyileşme gösterir. Etkilenenlerin yaklaşık yüzde 10-15’i erişkinlikte süren ilerici veya engelleyici bir seyir izlemektedir.

TEDAVİSİ

Tik belirtileri sıklıkla bozulmaya neden olmadığından, TS’li kişilerin çoğunluğu tik supresyonu için ilaç gerektirmez. Bununla birlikte, belirtileri işlevini engelleyen kişiler için etkili ilaçlar mevcuttur. Nöroleptikler (psikotik ve psikotik olmayan bozuklukları tedavi etmek için kullanılabilecek ilaçlar), tik baskılaması için en tutarlı ilaçlardır; bir sayı mevcuttur, ancak bazıları diğerlerinden daha etkilidir.

Ne yazık ki, TS’li herkese yardımcı olacak tek bir ilaç yoktur ve herhangi bir ilaç semptomları tamamen ortadan kaldırmaz. Ayrıca, tüm ilaçların yan etkileri vardır. Birçok nöroleptik yan etki yavaşça tedaviye başlanarak ve yan etkiler meydana geldiğinde dozu azaltarak yönetilebilir. Nöroleptiklerin en sık görülen yan etkileri sedasyon, kilo alımı ve bilişsel matlamadır. Tremor, distonik reaksiyonlar (büküm hareketleri veya duruşlar), parkinson benzeri semptomlar ve diğer diskinetik (istemsiz) hareketler gibi nörolojik yan etkiler daha az yaygındır ve doz azaltma ile kolayca yönetilir.

Nöroleptiklerin uzun süreli kullanımdan sonra kesilmesi, tikler ve geri çekilme diskinezilerinde rebound artışlarını önlemek için yavaşça yapılmalıdır. Tardive diskinezi adı verilen bir diskinezi, nöroleptiklerin kronik kullanımından kaynaklanabilecek TS’den farklı bir hareket bozukluğudur. Bu yan etkinin riski, daha kısa süreler için düşük dozda nöroleptik dozları kullanarak azaltılabilir.

Diğer ilaçlar da tik ciddiyetini azaltmak için faydalı olabilir, ancak çoğu nöroleptikler kadar tutarlı bir şekilde çalışılmamıştır ya da tutarlı bir şekilde faydalı olmamıştır. Etkinliği kanıtlanmış ilave ilaçlar arasında, klonidin ve guanfasin gibi alfa-adrenerjik agonistler bulunur. Bu ilaçlar temel olarak hipertansiyon için kullanılır, ancak aynı zamanda tikler tedavisinde de kullanılır. Bu ilaçların kullanımlarını engelleyen en yaygın yan etkisi sedasyondur. Bununla birlikte, bu ilaçlarla ilişkili düşük yan etki riski göz önüne alındığında, bunlar nöroleptiklerle tedaviye geçmeden önce genellikle birinci basamak ajanlar olarak kullanılır.

TS hastalarında ortaya çıkabilecek bazı nöro-davranış bozukluklarının tedavisinde etkili ilaçlar da mevcuttur. Son araştırmalar, metilfenidat ve dekstroamphetamin gibi uyarıcı ilaçların, TS’li kişilerde DEHB semptomlarını azaltıp tikler daha şiddetli hale gelmesine neden olamayacağını göstermektedir. Bununla birlikte, uyarıcılar için etiketleme yapan ürün şu anda, bu ilaçların tikler / TS’li ve ailede tikler öyküsü olan çocuklarda kullanımını kontrendike etmektedir. Bilim adamları gelecekteki çalışmaların, TS’de veya TS ailesinde öyküsü olanlarda uyarıcıların riskleri ve yararları hakkında kapsamlı bir tartışma içereceğini ve bu konuyu netleştireceğini umuyorlar. Serotonin geri alım inhibitörlerini (klomipramin, fluoksetin, fluvoxamine, paroksetin,

Farkındalık eğitimi gibi davranışsal tedaviler de tikleri azaltmak için kullanılabilir.

Son güncelleme: 10:52 22.11.2019
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more