Sözcü Plus Giriş
SONER YALÇIN

Erdoğan’ın bıyığı

1 Şubat 2019

Siyasi magazinin gündeminde bıyık var!
“Erdoğan istedi” diye; Süleyman Soylu, Burhan Kuzu, Bekir Bozdağ, Efkan Ala, Yalçın Akdoğan gibi partililer bıyık bıraktı!
Kimi valiler gibi bürokraside görev yapanlar da bıyık modasına uydu.
Yerel seçim aday tanıtımında Erdoğan, Kocaeli Başiskele Belediyesi Başkan adayı Yasin Özlü'den bıyık bırakmasını istedi. Emir hemen yerine getirildi!
Erdoğan bu dayatmayı neden yapıyor? Bıyığın sünnet olması mı sebep?
Asıl sakal sünnet; ama Erdoğan'ın kimseden böyle isteği yok! Zaten kendisi de sakalsız! Bıyığın tarihi İslam'dan çok önce:
İtalyan Prof. Allan Peterkin, “bıyık-sakalın” kültürel tarihi konusunda iki kitap yazdı:
-1001 Bıyık…
-1001 Sakal…
İlk bıyık bırakma hangi dönemde oldu?
M.Ö. 2650 yılına ait eserlerde; Mısır'da erkeklerin dudaklarının üzerindeki kılları kalem inceliğinde bıraktıkları görülüyor. Bugünlerde de moda olmaya başlayan “Ayhan Işık bıyığı” gibi…
Mısırlıların bıyık bırakmalarının sebebi, davranışlarını tanrısal bulup heykellerini yaptıkları kedilere duydukları hayranlıktı! Ama…
Vücut kıllarını aşağılık ve hayvani gören Firavun Tikikenkola “kıl yasağı” ile M.Ö. 1800'lerde sakal-bıyığın sonunu getirdi! Fakat. Krallar ve kraliçeler bu kez altın ve gümüşten “postiş” adını verdikleri sakal-bıyık takmaya başladı. Kraliçe Hatşepsut'un takma bıyık-sakalı pek meşhurdu…
Herkes Mısırlılar gibi sahte sakal- bıyıkla gezmedi! Asurlular M.Ö. 7'nci yüzyılda sakal ve bıyıklarını kınayla boyayıp altın tozuna buladı. Persler gösterişli uzun bıyıklarının üzerine titreyip kızıla boyadı.

Savaş bile çıktı

İlk sakal-bıyık savaşı Persler ile Tatarlar/Türkler arasında yaşandı. Tatarlar, temizlik sebebiyle bıyık- sakala karşıydı! Zamanla değişmiş olsa gerek; Cengizhan ve torunu Kubilay'ın -bilgeliğin, liderliğin ve eşsiz askeri gücün simgesi bildikleri- bıyıkları vardı.
Macarlar da -Türkler gibi- kahramanları Arpad'tan beri bin küsur yıldır bıyıklı.
Spartalılar, bıyık bırakmayı kanunlaştırdı; korkakların bıyığının yarısını kesti.
Yunanlar, sakal olmaksızın bıyık bırakmayı hor gördü.
Romalılar, savaştıkları devasa bıyıklı Gotlar, Galyalılar, Saksonlar, Franklar yüzünden bıyıktan nefret etti. Böylece tıraşta; sıcak su, ustura, yağlı krem kullanan ilk Romalılar oldu.
Çinli erkeklerde bugün pek bıyık yok; oysa Konfüçyüs “bıyıksız bir adam ruhsuzdur” dedi! Çin tarihi filmlerinde görüyoruz; -ülkücülerin bıyığına benzer- “Fu Manchu bıyığı” meşhurdu.
Araplar, bıyık-kedi ilişkisini başka açıdan değerlendirdi; “bıyıksız adam kuyruksuz kediye benzer” diye atasözleri vardı.
Erdoğan, Huber Köşkü'nde yandaş gazetecilerle buluşmasında bıyık bırakmalarını tavsiye etti. Sabah yazarı Melih Altınok'un “efendim benim bıyığım kedi bıyığı gibi çıkıyor” sözüne Erdoğan, “niye kedileri küçümsüyorsun ki onların bıyıkları gayet güzel” yanıtını verdi!
Kuşkusuz zamanla dinin sembolü de oldu bıyık.15'inci yüzyılda İngiliz yasası erkeklerin üst dudak kıllarını kesmelerini zorunlu kıldı: “Bütün erkekler dudaklarının üstünü tıraş etmelidir; aksi takdirde düşman olarak görüleceklerdir.”
Protestanların, Katolikleri protesto etmek için bıyık bıraktıklarını bilir miydiniz?
Keza. Batılılar 18'inci yüzyılda sakal- bıyıktan tamamen vazgeçmiş görünüyordu.

Lamba gölgesi

Şimdilik Erdoğan kimsenin bıyık stiline karışmıyor.
Peki, Erdoğan'ın bıyık stili ne:
-“Lamba gölgesi bıyığı” mı?
-“Ressam fırçası bıyığı” mı?
-“Tren vagonu bıyığı” mı?
Prof. Peterkin'in kitabındaki 27 bıyık stilinden Erdoğan'a bu üçü benziyor!
Peki, Erdoğan'ın bıyık stili sünnete uyuyor mu?
Hz. Muhammet, müminlerin -Hıristiyanlardan, Yahudilerden, Zerdüştlerden ayrılmaları için- bıyıklarını kırpmalarını, sakallarını uzatmalarını söyledi.
Ama bıyık İslam'da hep tartışma konusu oldu:
İmam Mâlik, bıyığın kısaltılmasına taraftardı.
Hanbel'e göre bıyığın kısaltılması ile tıraş edilmesi arasında fark yoktu.
Tirmizi, Peygamberin, “bıyığını kısaltmayan bizden değildir” dediğini nakletti.
Hanefiler, kişilerin bıyıklarını uzatmalarını hoş karşıladı. Vs.
Aslında çoğu dinde tek başına bıyık bırakılmaz.
Sakallı olup bıyık bırakmayan dindarlar da var; kimi IŞİD ya da Hıristiyan Amish ve Hutterciler gibi…
Politik bıyık da var. Örneğin, Türkiye'de bıyık şekli kişinin siyasi görüşünü yansıtıyor! Bize has değil; ABD'deki Afro- Amerikalılar -Martin Luther King gibi- tıraşlı beyaz adamlardan farklarını ortaya koymak için bıyık bıraktı.
Brezilya'da Senato Başkanı posbıyıklı Jose Sarney Costa'nın yolsuzluklarını protesto etmek için erkekler bıyık grevi (greve de bigode) eylemi yaptı. Arjantin'den Meksika'ya kadar faşist liderlerin bıyıkları eylemlerin sembolleri oldu.
Bizdeki diktatör ise üniversitelerde sakalı yasaklatmıştı!
Bugün dünyada sakal-bıyık -özellikle de eşcinseller yüzünden- tekrar moda oldu.
Evet…
Bıyık sadece dudak üstündeki birkaç kıldan ibaret değil; kimi görüşlerin ve tercihlerin simgesi…

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more