Sözcü Plus Giriş
SEZGİN ÖZCAN

Bu defa çalışan emekliye de destek verilsin

7 Haziran 2020

Koronavirüs salgınının kontrol altına alınmasıyla 1 Haziran'dan itibaren “yeni normal” hayata geçiş süreci başladı. Seyahat sınırlamaları kaldırıldı, faaliyeti durdurulan hizmet işletmeleri kontrollü olarak açılmaya başladı.

Salgının yayılımının kontrol altına alınması amacıyla alınan tedbirler kapsamında genel hayata ilişkin sosyal izolasyon uygulandı, sokağa çıkma ve seyahat kısıtlaması getirildi. Birçok işyerinin faaliyeti tamamen durduruldu, tedbirlerden olumsuz etkilenen işyerleri de faaliyetlerini önemli ölçüde azalttı. Bu bağlamda işyerlerinde kısa çalışma uygulamaları başlatıldı, çalışanlar ücretli ya da ücretiz izne çıkarıldı.

Salgının istihdam üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasına yönelik olarak da kısa çalışma ödeneğine erişim koşulları esnetildi, işverene 3 ay süreyle işten çıkarma yasağı getirilirken, bu sürede çalışanları ücretsiz izne gönderme hakkı verildi. Ücretsiz izne çıkarılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanmayanlara da nakdi ücret desteği ödenmesi öngörüldü.

Emekli çalışanlar için ise hiçbir düzenleme yapılmadı. Ne kısa çalışma ödeneğinden ne de nakdi ücret desteğinden yararlanabildiler.

★★★

Kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmek için aranan 600 prim günü şartı 450 güne, son 120 gün hizmet sözleşmesinin devam etmiş olması şartı 60 güne indirildi. İşsizlik ödeneğinden yararlanma şartlarını sağlayamayanlara günlük 39.24 lira nakdi ücret desteği ödenmesi öngörüldü. Ancak işsizlik sigortası kapsamında olmayan emekli çalışanlar, kısa çalışma ödeneğinden yararlanamadı. Kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayanlara sağlanan ücret desteğini de alamadılar.

★★★

İstihdamı korumak amacıyla işverene 3 ay süreyle işten çıkarma yasağı getirilirken, bu sürede çalışanları ücretsiz izne gönderme hakkı verildi. Ücretsiz izne çıkarılanlara da günlük 39.24 lira nakdi ücret desteği ödenmesi öngörüldü. Ancak nakdi ücret desteğinden yararlanmak için “emekli aylığı almıyor olma” koşulu getirilince, ücretsiz izne çıkarılan emekli çalışanlar nakdi ücret desteği de alamadılar.

★★★

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, “İstihdam Kalkanı” paketi üzerinde çalışıldığını açıkladı. Önceliklerinin istihdamı muhafaza etmek olduğunu belirten Albayrak, paketin bugüne kadarki en geniş en kapsamlısı olacağını söyledi.

Salgın yayılımı kontrol altına alınmış ve alınan tedbirler 1 Haziran'dan itibaren yumuşatılarak yeni normale geçiş süreci başlatılmış olsa da salgının ekonomi ve istihdam üzerindeki olumsuz etkilerinin ne kadar süreceği belirsiz.

Bu bağlamda, kapsamlı bir istihdam paketinin hazırlanması ve hayata geçirilmesi önemli. Paketin detayları henüz bilinmiyor. Ancak sadece ilave istihdamın teşvikine yönelik yapılacak düzenlemeler yaraya merhem olmaz. Öncelikle işletmelerin ayakta kalmasına ve mevcut istihdamın korunmasına yönelik tedbirler alınmalı, kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği uygulama süreleri uzatılmalı. Zira yaklaşık 2.5 aydır kapalı olan ya da düşük kapasiteyle çalışan işletmelerin eski gelir düzeylerine ulaşmaları zaman alacak. Bu süreçte desteklerin devam ettirilmesi gerekiyor.

★★★

Daha önce alınan tedbirler kapsamında unutulan ve mağdur edilen emekli çalışanlar, yeni istihdam paketinde unutulmamalı. En azından nakdi ücret desteğinden yaralanmaları sağlanmalı. İşsizlik sigortası kapsamında olmamaları ya da emekli aylığı alıyor olmaları mazeret olmamalı. Zira yüzde 7.5 kendileri, yüzde 24.5 işverenleri olmak üzere toplam yüzde 32 oranında prim ödüyorlar. Karşılığında neredeyse hiçbir şey verilmiyor. Ne emeklilik hakkı ne de maaş artışı…

Ayrıca sigortalılara işsiz kalmaları halinde uğradıkları gelir kaybını karşılama amacıyla kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, zaman içerisinde zaten amacından saptı. İstihdam teşviklerinin ve bazı yatırımların finansman kaynağı haline geldi. Ücretsiz izne çıkarılan çalışan emeklilerin de ücret desteği kapsamına alınmaları işsizlik sigortası fonunun amacına aykırılık oluşturmayacaktır.

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more