SÖZ­CÜ ga­ze­te­sin­de say­fa­da­şım sa­yın Ay­şe SU­CU­’nun inanç­la in­san ara­sın­da­ki iliş­ki­ler­le ül­ke­miz­de­ki yan­sı­ma­la­rı­na iliş­kin An­ka­ra Ro­tary Ku­lü­bü­’n­de yap­tı­ğı do­yu­ru­cu ko­nuş­ma ile SÖZ­CÜ­’nün İz­mi­r’­de­ki okur­la­rın­dan sa­yın Mü­ca­hit ÖZ­CA­N’­ın mek­tup­la­rın­da be­lir­tip vur­gu­la­dı­ğı du­rum­lar il­gi çe­ken içe­rik­le­riy­le kut­la­ma­ya ve te­şek­kü­re de­ğer ay­dın­lık çağ­rı­la­rı ola­rak ge­çen haf­ta­mı an­lam­lı kıl­dı. Bu ara­da sa­yın Onur ÖY­ME­N’­in iç ve dış si­ya­sal du­rum­la­ra iliş­kin ger­çek­çi, bi­lim­sel ağır­lık­lı eleş­ti­ri ve öne­ri­le­ri de yurt­taş­la­rın il­gi­si­ni çe­ken, et­ki­le­yen açık­la­ma­lar ola­rak du­yar­lık­la iz­len­mek­te­dir.
Ama ül­ke­miz­de öy­le du­rum­lar, öy­le olay­lar ya­şa­nı­yor ki her gün bir si­ya­sal sa­kız gi­bi si­ya­set adam­la­rı­nın ağ­zın­dan düş­me­yen de­mok­ra­si­nin ne ol­du­ğu­nu an­la­mak­ta güç­lük çe­ki­li­yor. Hal­kın halk ta­ra­fın­dan yö­ne­til­di­ği ço­ğul­cu, ka­tı­lım­cı bir dü­zen ol­du­ğu yo­lun­da­ki ta­nım­lar, yo­rum­lar ve yak­la­şım­lar an­la­mı­nı yi­ti­ri­yor. Ulu­sal is­ten­çe (ira­de) da­ya­nan ve on­dan kay­nak­la­nan ulu­sal ege­men­lik­ten baş­la­ya­rak du­ru­mu ir­de­le­mek ge­re­ki­yor.
İş­te
İl­gi­li kav­ram­lar ve ku­rum­lar ko­nu­sun­da ye­ter­li bil­gi­si ve bi­lin­ci ol­ma­yan, ay­rı­ca yar­dım, ba­ğış ve de­ği­şik ola­nak­lar­la kan­dı­rı­lan seç­men ke­sim­le­ri­nin de­mok­ra­si­yi bi­çim­sel ol­mak­tan öte­ye ta­şı­yan bir gü­cü var mı­dır?
Ya­sa­ma or­ga­nı ge­nel ku­ru­lu ve ko­mis­yon­la­rı, ço­ğun­luk par­ti­si li­der­le­ri­nin buy­ruk­la­rı dı­şın­da öz­gür is­tenç­le­riy­le oy kul­la­nı­yor­lar de­ni­le­bi­lir mi?
Yö­ne­tim-yü­rüt­me ik­ti­dar par­ti­le­ri­nin et­ki­si dı­şın­da ka­la­bi­li­yor mu?
Ana­ya­sa­’nın üs­tün­lü­ğü ve bağ­la­yı­cı­lı­ğı ge­çer­li mi?
Ana­ya­sa ge­re­ği içi­len and­la­ra uyu­lu­yor mu?
Cum­hur­baş­ka­nı yan­sız mı? TBMM baş­kan­la­rı yan­sız dav­ra­na­bi­li­yor mu? Baş­ba­kan­lık, Cum­hur­baş­kan­lı­ğı­’nın bi­ri­mi­ne dö­nüş­müş gö­rün­mü­yor mu? Cum­hur­baş­ka­nı­’nın yü­rüt­me ala­nın­da Yük­sek Öğ­re­tim Ku­ru­lu üye­le­riy­le üni­ver­si­te rek­tör­le­ri­ni seç­me­si ve yar­gı ala­nın­da­ki tüm yet­ki­le­ri de­mok­ra­siy­le bağ­da­şı­yor mu? Yar­gıç ve sav­cı­la­rın da­ma­ta­şı gi­bi gö­rev­le­rin­den alın­ma­sı de­mok­ra­si­nin ne­re­si­ne sığ­mak­ta­dır?
Üni­ver­si­te­ler özerk, öğ­ren­ci ku­ru­luş­la­rı tü­zel ki­şi­li­ğe sa­hip mi? Me­mur­la­rın gö­rev gü­ven­lik­le­ri var mı? Em­ni­yet me­mur­la­rı hu­kuk dev­le­ti­ne ya­ra­şır tu­tum için­de mi?
Me­mur, iş­çi ve emek­li­le­rin ak­ça­lı du­rum­la­rıy­la mil­let­ve­kil­le­ri­nin ve hu­ku­ka ay­kı­rı bi­çim­de emek­li sa­yı­lan mil­let­ve­kil­le­ri­nin ak­ça­lı du­rum­la­rın­da­ki uçu­rum na­sıl açık­lan­mak­ta­dır? Ba­sın öz­gür­lü­ğü mü, bas­kı ve san­sür mü da­ha ağır bas­mak­ta­dır? Yan­daş med­ya na­sıl doğ­muş­tur? İk­ti­dar et­ki­si, kat­kı­sı ve des­tek­le­ri na­sıl­dır? İş çev­re­le­ri­nin ik­ti­dar yan­daş­lı­ğı na­sıl oluş­muş­tur, na­sıl sür­mek­te­dir?
Ve olan­lar
İnanç sö­mü­rü­sü ar­ta­rak sü­rü­yor. Mes­cit ve ca­mi ya­pım­la­rı da bu bağ­lam­da hız­la­nı­yor. Okul ve Ku­r’­an kur­su kül­li­ye­le­ri al­mış ba­şı­nı gi­di­yor. Kut­lu Do­ğum Haf­ta­sı res­mî­leş­ti­ri­li­yor. İmam­lar ya­şam ko­çu olu­yor. “An­ne­lik ka­ri­ye­ri­” da­yat­ma­sı ile “90 yıl­lık rek­lâ­m” saf­sa­ta­sı ka­ba­da­yı­lı­ğı ya­pı­lı­yor. Millî Eği­tim Ba­kan­lı­ğı “Ye­ni de­ğer­ler eği­ti­mi ki­tap­çı­ğı­” da­ğı­tı­yor. Sağ­lık ve gü­ven­lik pa­ray­la, as­ker­lik de öy­le... Eği­tim din­sel­le­şi­yor. Kül­tür, sa­nat ve spor öte­le­ni­yor. Ku­ral­la­ra ay­kı­rı işe al­ma­lar, ata­ma­lar, gö­rev­len­dir­me­ler bir­bi­ri­ne ek­le­nir­ken iş­siz­lik gi­de­rek bü­yü­yor. Ka­yır­ma­lar sı­nır­sız.
Te­rör hız kes­mi­yor. Öl­dü­ren­ler bu­lu­na­mı­yor. Sal­dı­rı­lar ön­le­ne­mi­yor. Dev­le­tin tek­li­ği, ül­ke­nin tüm­lü­ğü ve ulu­sun bir­li­ği “çö­züm sü­re­ci­” ile “de­mok­ra­tik açı­lı­m” bi­lin­mez­le­ri­nin teh­di­di al­tın­da. De­mok­ra­tik kit­le ör­güt­le­ri bas­kı çem­be­rin­de. Ge­nel se­çim­ler ba­raj süz­ge­cin­de. Cum­hu­ri­ye­tin ni­te­lik­le­riy­le kay­na­ğı olan Ata­türk il­ke­le­ri yad­sı­nı­yor. Ku­rul ve ku­ru­luş­la­rın ço­ğu AK­P’­nin üs­sü du­ru­mun­da. Her gün bir da­vâ­nın ya­pay­lı­ğı or­ta­ya çı­ka­rak düz­me­ce iş­lem­ler yar­gı­yı ka­ra­lı­yor. Ya­lan, do­lan, hır­sız­lık, rüş­vet sav­la­rı ay­yu­ka çık­tı. Ka­dın­lar, sık­ma ba­şa itil­mek yet­mi­yor­muş gi­bi, ço­cuk bak­mak ba­ha­ne­siy­le eve ka­pa­tıl­mak is­te­ni­yor. Tek­bir­li sal­dır­gan­lar ik­ti­dar ami­go­la­rıy­la kent­le­ri ka­rış­tı­rı­yor. Borç ve açık azal­mı­yor. Ti­ca­ret ve sa­na­yi­de­ki dal­ga­lan­ma­lar ür­kü­tü­yor. Sı­ğın­ma­cı­lar da üzü­yor.
De­mok­ra­si bu mu­dur, böy­le mi olur?
İn­sa­na ve in­san­lı­ğa ger­çek­ten say­gı, ada­le­te iç­ten­lik­le bağ­lı­lık, hu­ku­ka öz­de uy­gun­luk, yurt­taş­la­ra eşit yak­la­şım, so­run­la­rıy­la sı­cak il­gi ol­ma­dan de­mok­ra­si öz­lem ol­ma­dan öte­ye ge­çe­mez, ger­çek­le­şe­mez. Ah­lâk te­me­li ol­ma­yan bil­gi na­sıl boş­sa hak ve öz­gür­lük­le­ri gü­ven­ce­ye al­ma­mış de­mok­ra­si de yal­nız­ca bir ad­dır, baş­ka bir şey de­ğil­dir. Hu­zur­suz­luk, anar­şi, kav­ga de­mok­ra­si­nin yı­kı­mı­dır.