BM Güvenlik Konseyi’nden Türkiye’ye kınama mesajı

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Türkiye ve KKTC'nin 'Kapalı Maraş bölgesinde bir bölümün daha açılması kararını' görüşmek üzere bir araya geldi. Görüşme sonrası BMGK'nın 15 üyesinin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 20 Temmuz'da yaptığı "Maraş bölgesinin yüzde 3,5'u kadar bir bölgenin de açılacağı" açıklamasını kınama kararı aldı.

BM Güvenlik Konseyi’nden Türkiye’ye kınama mesajı

BMGK, kınama mesajında Kıbrıs’ta “iki toplumlu, iki bölgeli ve politik eşitliğe dayalı bir federasyon temelinde adil bir çözüm çağrısı” yapıldı. Açıklamada “Güvenlik Konseyi, Kıbrıs’ta Türk ve Kıbrıslı Türk liderlerin yaptığı açıklamaları kınar. Güvenlik Konseyi, eski kararlarını ve açıklamalarını ihlâl eder nitelikteki tek taraflı adımlarla ilgili derin endişe duymaktadır” ifadeleri yer aldı.

Mesajda, yapılan tüm faaliyetlerin durdurulması ve Maraş bölgesinde Ekim 2020’den bu yana atılan adımların geri çekilmesi uyarısında da bulunuldu.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Türkiye’nin 1974’teki askeri müdahalesi sonrası KKTC’nin ilan edilmesi üzerine, 11 Mayıs 1984’te aldığı 550 numaralı kararda “Güvenlik Konseyi, Maraş’ın herhangi bir bölümüne kendi sakini dışındaki insanların yerleştirilmesi çabalarını kabul edilmez olarak niteler ve bu  bölgenin BM yönetimine devredilmesi çağrısında bulunur” ifadeleri bulunuyor. BMGK’nın çağrısında “BMGK kararlarının uygulanması, Maraş’ın BM yönetimine verilmesi” çağrısı da yapılıyor.

Diplomatlara göre, kınama kararı Çarşamba günü açıklanacaktı. Ancak Erdoğan’a yönelik dilin sertleştirilmesi konusundaki talepler üzerine tartışma iki gün boyunca sürdü. Bu sebeple, bir lidere BMGK’nın 15 üyesinin birden onayıyla yapıldığı nadir görülen kınama açıklaması, Cuma gününe kaldı.

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NDAN BMGK’NIN KARARINA TEPKİ

Dışişleri Bakanlığı, karara ilişkin açıklama yaparak “BM Güvenlik Konseyi tarafından yapılan başkanlık açıklamasını ve çeşitli ülkelerden gelen temelsiz iddiaları ve adadaki gerçeklikle uyumsuz açıklamaları reddediyoruz” dedi. Açıklamanın devamında şu ifadeler yer aldı:

* KKTC Cumhurbaşkanı Sayın Ersin Tatar tarafından 20 Temmuz 2021 tarihinde açıklanan, Maraş açılımının ikinci aşaması hakkında BM Güvenlik Konseyi tarafından yapılan Başkanlık Açıklaması ile çeşitli ülkelerin yaptıkları, Ada'daki gerçeklerle bağdaşmayan ve asılsız iddialara dayanan açıklamaları tümüyle reddediyor ve bunlara ilişkin KKTC'nin verdiği cevapları tamamıyla paylaşıyoruz.

* Bu açıklamalar Maraş'ın KKTC toprağı olmadığı, KKTC'nin Maraş'taki mülklere el koyacağı ve buraya mülkiyet hakları hilafına yerleşimciler getireceği gibi mesnetsiz iddialara ve Rum-Yunan kara propagandasına dayanmaktadır.

* Maraş, KKTC toprağı olup, KKTC makamlarının iyi niyetli yaklaşımı çerçevesinde zamanında yerleşime açılmamış, askeri bölge olarak ilan edilmiştir.

* KKTC Hükümeti, geçtiğimiz Ekim ayında 47 yıldır kapalı tutulan ve artık çevresel tehlikeler de yaratmaya başlayan Maraş'ın iki ana caddesini ve plajını halka açmış, son olarak da Maraş'ın yüzde 3,5'una tekabül eden pilot bölgenin askeri bölge statüsünü kaldırmıştır.

* KKTC makamlarınca Maraş açılımı kapsamında alınan tüm kararlar mülkiyet haklarına saygı çerçevesinde olup, uluslararası hukukla tamamen uyum içerisindedir. İddia edildiğinin aksine, BM Güvenlik Konseyi kararlarının ihlal edilmesi sözkonusu değildir. Kaldı ki BM Güvenlik Konseyi kararları mülkiyet ve egemenlik haklarının üzerinde değildir.

* Sayın Cumhurbaşkanımızca ifade edildiği üzere, bu adımlarla Maraş'ta yeni mağduriyetler oluşmayacak, herkesin yararına olacak şekilde, mevcut mağduriyetler giderilecektir. Öte yandan, BM Güvenlik Konseyi maalesef Kıbrıs meselesinde de sahadaki gerçekleri görmemekte ısrar etmektedir.

* Onyıllarca süren çabalar, Türk tarafının tüm iyi niyetine rağmen, Kıbrıs Rum yönetiminin uzlaşmaz tutumu nedeniyle, iki kesimli, iki toplumlu federal çözüme ulaşılmasını sağlayamamıştır. Taraflar arasında bu model üzerinde görüş birliği yokken, halen federal çözümde ısrar etmek artık Konsey'in itibarına zarar vermektedir.

* Kıbrıs meselesinin adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir çözüme kavuşturulmasına yönelik yeni bir müzakerenin başlaması, ancak Kıbrıs Türk halkının eşit egemenliğinin ve eşit uluslararası statüsünün tescil edilmesiyle mümkündür.

* Bu anlayışla, BM Güvenlik Konseyi'ni, Rum-Yunan ikilisinin yanıltıcı propagandasından kurtulmaya, ayrıca KKTC'nin, Maraş konusunda hukuka uygun olarak attığı adımlarını ve Cenevre'de sunduğu yapıcı ve gerçekçi önerisini desteklemeye davet ediyoruz.

* Kıbrıs Rum tarafını hukuka aykırı şekilde AB'ye alan, hatta bu kararın siyasi olduğunu da pişkince söyleyen AB'nin ve o dönemdeki hukuksuzluğa arka çıkan bazı Avrupa ülkelerinin şimdi hukuktan dem vurmasının hiçbir değeri yoktur. Bu güruhun bize hukuk dersi vermeye kalkması ise tam bir garabettir.

* Bu güruhu ve uluslararası toplumu bir kez daha Ada'daki gerçeklerle yüzleşmeye, Kıbrıs Türk halkına yaptıkları haksızlıklara son vermeye, Kıbrıs Türk halkının iradesine ve 1960'ta kazandığı egemen eşitliğine ve eşit statüsüne saygı göstermeye çağırıyoruz.

BİR TEPKİ DE KKTC’DEN

KKTC Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bugün Kapalı Maraş'a ilişkin maddi hatalar da içeren bir açıklama yaptığı belirtildi. Açıklamada, “KKTC, topraklarının bir parçası olan Kapalı Maraş'ta ezber bozan, yapıcı adımlar atmaktadır. Kamu alanlarının kullanılmaya başlanmasının yanı sıra, KKTC Bakanlar Kurulu, Kapalı Maraş'ın bir bölümünün askeri statüden çıkarılması kararı almıştır. Sayın Cumhurbaşkanımız Ersin Tatar'ın da sarih bir şekilde açıkladıkları üzere, alınan karar, uluslararası hukuka uygun olduğu gibi, mülk sahiplerinin haklarını da garanti altına almaktadır” denildi.

Açıklamada ayrıca, “KKTC Bakanlar Kurulu'nun askeri statüden çıkardığı bölgenin tekrar açılmasına matuf bir karar istihsal etmemiştir. BMGK'nin, kapalı Maraş'ın ‘tekrar iskana açılmasına' ilişkin Rum tarafının mesnetsiz iddialarına dayanarak açıklama yapması üzücüdür. Kapalı Maraş'a yönelik kararlarımızın, Rum halkı arasında da memnuniyet oluşturmasına karşın, mülk sahiplerinin haklarını korumaya matuf açılımımıza BMGK'nin olumsuz tepki göstermesi talihsizdir” ifadeleri yer aldı.

Başta Annan Planı olmak üzere, “iki bölgeli, iki toplumlu federasyonu” amaçlayan müzakere süreçlerinin Rum tarafının retçi tutumu nedeniyle başarısız olduğu vurgulanan açıklamada, “Federal çözüm modelini öngören ve yaklaşık 50 yıl sonuçsuz kalan müzakerelerin tüketildiği ve geçmişte kaldığı inkar edilemez bir gerçektir. Kıbrıs Türk tarafı, Kıbrıs Rum tarafıyla, işbirliğine dayalı sürdürülebilir, kalıcı bir anlaşmayı arzu etmektedir. Sürdürülebilir, kalıcı bir anlaşma ancak ve ancak, müktesep hakkımız olan egemen eşitliğin ve eşit uluslararası statünün tesciliyle mümkündür. Tüketilen bir çözüm modelini taraflara dayatmaya çalışmak yerine, BMGK'nın, Ada'da galebe çalan olguları dikkate alan bir yaklaşım sergilemesi yerinde olacaktır” denildi.

BMGK'nin açıklamasında yer alan “Kıbrıs halkı” ifadesinin de Kıbrıs'taki gerçekleri yansıtmadığı kaydedilen açıklamada, “Ada'da tek bir halk değil, Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum olmak üzere iki ayrı halk bulunmaktadır. BMGK'nın bu olguyu da, açıklama ve kararlarında, dikkate almasını bekliyoruz” ifadeleri yer aldı.

Cumhurbaşkanı Tatar'ın Cenevre'de düzenlenen 5+BM gayri resmi toplantısı sırasında yaptığı önerileri çerçevesinde Kıbrıs Türk tarafının, sürdürülebilir ve kalıcı bir anlaşmaya varılması çabalarına olumlu katkı yapmaya devam edeceği belirtildi.

KAPALI MARAŞ TARTIŞMASI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kurban Bayramı’nın ilk gününe de denk gelen Kıbrıs harekatının 57. Yıldönümünde, 20 Temmuz günü yaptığı konuşmada, “Maraş’ta hayat yeniden başlayacaktır” dedi. Erdoğan, açılımın, Kapalı Maraş’ın yüzde 3,5’una tekabül eden pilot bölgeyi kapsayacağını söyledi. Bu açıklama sonrası başta BMGK’nın daimi üyeleri olan ABD ve Rusya olmak üzere birçok ülkeden tepki mesajları geldi.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, “Maraş’ın bazı kısımlarının Kıbrıs Türklerinin kontrolüne geçmesi açıklamalarını kınıyoruz” açıklaması yaparak Güvenlik Konseyi üzerinden sert bir yanıt verilebileceğini söylemişti.

BMGK’nın bir başka daimi üyesi Fransa’nın Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian da, Çarşamba sabah yaptığı açıklamada Kıbrıs Dışişleri Bakanı Nikos Christodoulides ile görüştüğünü, Maraş’ın bir kısmının açılması konusunda Kıbrıs Cumhuriyeti’ne destek verdiğini ve konuyu Birleşmiş Milletler gündemine getireceklerini açıklamıştı.

Son olarak BMGK’nın beş daimi üyesinden bir diğeri olan İngiltere de karardan kaygı duyduğunu açıkladı. Kıbrıs yönetimi, de konuyla ilgili olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne başvuruda bulundu.

KKTC Cumhurbaşkanı Tatar: Ok yaydan çıkmıştır İlginizi Çekebilir KKTC Cumhurbaşkanı Tatar: Ok yaydan çıkmıştır KKTC eski Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı'dan Erdoğan'ın sözlerine sert cevap İlginizi Çekebilir KKTC eski Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı'dan Erdoğan'ın sözlerine sert cevap KKTC'den Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Borrell'e tepki İlginizi Çekebilir KKTC'den Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Borrell'e tepki