Diyarbakır Şehir Hastanesi ve gerçekler

Bütçe kaynaklı yeni şehir hastanesi ihalelerinin dokuzuncusu yapıldı: 1000 yataklı Diyarbakır Şehir Hastanesi.

Tabii yine pazarlık usulüyle gerçekleştirildiği için; kimlerin davet edildiği, yatırım tutarı, en düşük teklifi hangi firmanın verdiği gibi gereksiz (!) bilgiler kamuoyuna duyurulmadı.

Bütçe imkanlarıyla yaptırılacak son şehir hastaneleri; 25 yıl kira ve hizmet bedeli ödenecek Kamu özel işbirliği (KÖİ) modeline mecburi alternatif. Bütçeyi rehin aldığı/alacağı fark edilince dönülen bu model, Kamu İhale Yasası'nın pazarlık usulüne göre gerçekleştiriliyor.

23 Ağustos'taki Diyarbakır Kayapınar Şehir Hastanesi ihalesindeki yaklaşık değeri öğrendik:

1.350.617.295,65 TL

Yedi tanıdık firma/firma ortaklığının çağrıldığı ihalede en düşük teklif, 1 milyar 93 milyon 312 bin TL ile Limak İnşaat'tan gelmiş.

Diyarbakır ile birlikte, Kamu İhale Yasası'na göre yapılan hastanelerin sayısı 9'a,  ihale sonuçları üzerinden toplam yatırım bedeli ise 10 milyar 720 milyon 373 TL'ye ulaştı (Bu listeye bir de Rize'nin eklenmesi bekleniyor.)

Bu büyüklük, KÖİ modeli (yani vazgeçilen usul) ile kıyaslandığında, ilk şehir hastanelerindeki “vurgun”u, bütçeye, vatandaşın refahına nasıl ipotek konulduğunun belgesi.

2020'de başlayan bu ihaleler şunu ortaya koydu: AKP iktidarı, 10.7 milyar TL ile dokuz şehir hastanesi yaptırabiliyor. Oysa  vazgeçilen KÖİ modelli hastaneler için, bütçeye 2040'lı yıllara kadar katlanacak ödenekler koymak zorunda. Çünkü Sağlık Bakanlığı,  gizli sözleşmelere göre o hastanelerin kiracısı (Mersin, Adana, Isparta, Yozgat, Kayseri, Eskişehir, Manisa, Elazığ, Bilkent, Bursa, Konya, Tekirdağ).

Bakanlık, bu hastaneler için 2018'de 2.2 milyar, 2019'da 5 milyar, 2020'de 8.7 milyar kira ve hizmet bedeli ödedi. Bu yıl içinse 16.4 milyar TL ödenek konuldu.

YATAK BAŞI MALİYET

İhalesi yapılan dokuz hastanenin toplam yatak sayısı 9.350. Toplam ihale büyüklükleri üzerinden yatak başı maliyet kabaca 1 milyon 146 bin 563 TL'ye karşılık geliyor. Bu tutar ise KÖİ modeliyle yaptırılan hastanelerdeki yatak başı maliyetin en az üçte biri…

Son dokuz ihalede dikkat çeken diğer ayrıntı, hastanelerin çoğunlukla 1000 yataklı olmasına karşın, ihalelerde çıkan yatak başı maliyet tutarları arasındaki büyük farklar. Bu tablo, ilk olarak akla enflasyonu getirse de bakanlığın kamuoyuna açıklama borcu var.