Sözcü Plus Giriş
UĞUR DÜNDAR

Atatürk’ün kurduğu banka nasıl hortumlandı?..

28 Şubat 2019

Yıl 1926…
Atatürk'ün emriyle Emlak ve Eytam Bankası adıyla kuruldu. Banka 20 milyon liralık sermayesiyle, konut yapımına destek verecek, gerek maliyetleri, gerekse mimari özellikleriyle örnek toplu konutlar üretecekti.
Nitekim zaman içinde çok sayıda modern proje hayata geçirildi.
1953'de ödenmiş sermayesi 300 milyon liraya çıkarıldı, adı da önce Emlak ve Kredi Bankası, son olarak da Emlakbank olarak değiştirildi, ama amacı aynı kaldı.
Ta ki şimdi anlatacağım 80'li yıllardaki büyük hortumlamaya kadar…

★★★

Yıl 1986…
Tren, zirvesi karlı yalçın yamaçların arasına sıkışmış yemyeşil vadileri, bembeyaz köpükler saçarak göllere doğru koşan akarsuları geride bırakarak, Zürih'e doğru müthiş bir hızla ilerliyordu.
Emlakbank'ın yeni yöneticileri, eski adı Emlak Kredi Bankası olan kamu bankasını yaklaşık 100 milyon dolar dolandırdıktan sonra İsviçre'ye kaçan ve burada krallar gibi yaşayan hortumcuyu takibe alıp, yıllar sonra dava açmışlardı. Genel Müdür Bülent Şemiler yönetimindeki Emlakbank ekibinin İsviçre'deki girişimlerini, Hürriyet Gazetesi'nin efsanevi Genel Yayın Yönetmeni Çetin Emeç'in görevlendirmesiyle adım adım izliyordum.
Cenevre'den Zürih'e giden trende, Emlakbank ekibiyle yan yana iki kompartımanda yolculuk ediyorduk. Bir ara koridora geçip hem ressam fırçasından çıkmış izlenimini veren zümrüt yeşili doğayı seyretmeye, hem de yan gözle o kompartımanda neler olup bittiğini gözlemeye başladım.
Kısa bir süre sonra Bülent Şemiler'in sağ kolu Engin Civan yanıma geldi ve aramızda hiç unutamadığım şu konuşma geçti:
– Uğur Bey, siz Türkiye'nin yetiştirdiği en değerli gazetecilerden birisiniz!..
Teşekkür ederim.
– İçeride konuştuk ve sizin halk adına büyük bir cesaretle yaptığınız işlere destek olmamız gerektiğine karar verdik!..
Ne gibi?
– Biliyorsunuz, bankamızın Ataköy'de konutları var! Bazı gazetecilere kolayca prim yapacak daireleri, çok uygun fiyat ve taksitlerle veriyoruz! Onlar da kısa sürede değeri ikiye, üçe katlanan bu konutlardan büyük kazanç sağlıyorlar!..
Eeee, bunun benimle ne alakası var?
– Şöyle var; bu dairelerden bir tane de size verelim!..

★★★

Gülmeye başladım ve “Şimdi söyleyeceklerimi iyi dinle Engin Civan” dedim. “Buraya bir hortumcuyu takibe geldik. Tüm harcamalarımı Hürriyet'in harcırahıyla yaptım.
Hatta size de bir sabah kahvaltısı ısmarladım. Otel ve diğer masraflarımın makbuzları cebimde. Buna rağmen şimdi Türkiye'de, kim bilir ne dedikodular yapılıyordur! O nedenle, bundan böyle benim ve birinci derecede yakınlarımın değil konut almak, banka şubelerinize tasarruf sahibi olarak girmeleri bile mümkün değil!.. Ben başkalarına benzemem!..”
Yüzü allak bullak olmuştu. Şaşkınlıktan ne diyeceğini bilemez bir halde hızla arkadaşlarının yanına yöneliyordu ki, kolundan tuttum:
“Haa, şunu da unutma: Ben İsviçre'ye kaçan hortumcu hakkında sürekli haberler yapıyorum. Eğer yarın, öbür gün sizin de hortumculuk yaptığınızı veya rüşvet aldığınızı belgelersem, hiç kuşkunuz olmasın ki onu da manşete taşırım!..”
Beklenmedik anda ters yumruk almış bir boksör gibi sallanarak arkadaşlarının yanına gitti!..

★★★

Aradan yıllar geçti. Engin Civan genel müdür koltuğuna oturdu.
Ve kaderin cilvesine bakın ki, onun müteahhit Selim Edes'ten aldığı ve İsviçre'deki bir bankaya yatırdığı rüşvetin belgesini, 9 sütuna ve “Bravo Gazeteci” manşetiyle Hürriyet'te haber yapmak da bize nasip oldu!..

★★★

Rüşvet paralarının üstüne yatıp verdiği sözleri tutmaması üzerine, mafya tetikçisi tarafından vurulan Engin Civan tutuklanıp bir süre cezaevinde yattı. Çıktığında daha başka hükümler giyeceğini anlayınca, geride içi hortumlanıp boşaltılmış ve tabeladan ibaret kalmış bir banka enkazı bırakarak milyonlarca dolarla Amerika'ya kaçtı!..
Kötü gidişin önlenememesi üzerine bankacılık yetkileri dondurulan Emlakbank”ın tasfiyesi 2001'de sonuçlandı.

★★★

Dünkü Resmi Gazete'de Atatürk'ün kurduğu bankanın geri döndüğü duyuruldu. Ama çok önemli bir farkla!..
“Türkiye Emlak Katılım Bankası” adıyla ve inşaat sektörünü faizsiz bankacılık yöntemiyle desteklemek üzere!..
Kısa adı “Emlakbank” olarak belirlenen bankayı yöneteceklerin, geçmişteki hortumlama öyküsünden ibret almalarını dileriz…

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more