Nedim Türkmen
Nedim Türkmen

Bağışlama, şans oyunlarından ikramiye ve vergi

Köşemde, 27 Eylül 2021 tarihinde “Ölüm hak, miras helal” başlıklı yazımda veraset ve intikal vergisine tabi işlemlerden, veraset işlemlerinin vergisel yönünü sizlerin dikkatine sunmuştum. Bugünkü yazımda; ivazsız tasarruflar ve şans oyunlarından ikramiye kazanılması durumunda, yapılması ve vergisel ödevleri dikkatlerinize sunacağım.

Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere ait malların, veraset yoluyla veya her ne şekilde olursa olsun ivazsız (hibe veya bağışlama yoluyla karşılıksız) bir kişiden diğer bir kişiye intikali veraset ve intikal vergisine tabi olup, bu intikaller nedeniyle beyanname verilecektir. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan kişiler, yurt dışında
veraset yoluyla veya
hibe yahut karşılıksız herhangi bir tarzda mal edinmeleri halinde de
beyanname vermek zorundadırlar.

İVAZSIZ İNTİKALLERDE VE ŞANS OYUNLARINDA İSTİSNA VE MUAFİYETLER…

■ Örf ve âdete göre verilmesi gelenek olmuş hediye, cihaz, yüzgörümlüğü ve drahomalar (gayrimenkuller hariç),

■ Bütün sadakalar,

■ İvazsız suretle olan intikallerin 2021 yılı için 7.703 TL'si,

■ Para ve mal üzerine düzenlenen yarışma ve çekilişler ile 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da tanımlanan şans oyunlarında kazanılan ikramiyelerin 2021 yılı için 7.703 TL'si istisnadır.

Veraset ve intikal vergisinde yer muafiyetler ise; kamusal muafiyetler, kamu yararı amacı güden teşekküllere sağlanan muafiyetler ve diplomatik muafiyetlerdir.

Veraset yoluyla intikal eden mal, istisna haddinin altında kalsa dahi Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi verilmesi gerekir. İvazsız intikallerde, istisna haddinin altında kalan tutarlar için beyanname verilmez.

VERGİ TARİFESİ NEDİR?

İvazsız intikallerde 2021 yılı için uygulanacak vergi tarifesi aşağıdaki gibidir.

Şans oyunları ile gerçek veya tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyede uygulanan vergi oranı %20'dir.

İkramiyenin ayni (mal, eşya vb.) olarak verilmesi halinde, fatura tutarı esas alınır.

BEYANNAME VE ÖDEME…

■ İstisna tutarının üzerinde bağış alan kişi, malların hukuken iktisap edildiği tarihi izleyen 1 ay içinde beyanname vermek zorundadır.

■ Gerçek veya tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişler ile şans oyunlarında, ikramiye kazananlardan kesilen veraset ve intikal vergisine ilişkin beyanname bunları düzenleyenler tarafından yarışma ve çekiliş ile müsabakaların yapıldığı günü takip eden ayın 20'nci günü akşamına kadar verilir.

Veraset ve intikal vergisinin;

■ Tahakkukundan itibaren 3 yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir. Ancak, yasal düzenleme bu şekilde olmakla birlikte, uygulamada tapu devri, motorlu taşıt devri, bankadan para çekme vs. işlemler için vergilerin ödendiğine dair ilişiksiz belgesi alma zorunluluğu nedeniyle, vergiler neredeyse peşin tahsil edilmektedir.

■ Gerçek ve tüzel kişilerce düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazananlara ödenecek ikramiyeler ile 5602 sayılı Kanun'da tanımlanan şans oyunları dolayısıyla dağıtılacak ikramiyelerden kesilen vergilerin beyanname verme süresi içinde ödenmesi gerekir.

BABAM ARABA HEDİYE ETTİ DEMEK, MÜKELLEF OLMAKTIR…

Yukarıda ayrıntılı bir şekilde açıkladığım gibi; bir kişinin her kim olursa olsun diğer bir kişiye 2021 yılı için 7.703 TL'nin üzerinde değeri olan bir malı bağışlama, hibe ya da hediye etmesi, alan kişi için veraset ve intikal vergisi beyannamesi verme zorunluluğu doğuracaktır. Bu nedenle maliyecilerin bulunduğu ortamlarda ya da yazılı ve görsel basında; babam 1 milyonluk araba hediye etti ya da sevgilim 300.000 TL'lik pırlanta yüzük hediye etti şeklindeki beyanlar, maliyecilerin kapınızı çalmasına neden olacaktır. Bu tür durumlarda, babamdan borç aldım ve kendime araba aldım demek, en doğru ve sorunsuz beyan olacaktır.