Son günlerde vergi daireleri tarafından yapılan bazı uygulamalar neticesinde; vergi mükellefleri, ticari faaliyetlerini devam ettirememek ve iflas süreci ile karşılaşmak durumunda bırakılmaktadır.

Motorlu Taşıtlar Vergisi borcu

Vergi borcu nedeniyle; taşıtlara zaman zaman haciz işlemi uygulanmaktadır. Vergi dairelerince taşıtlar üzerine konulan hacizler, aynı zamanda trafikteki ruhsatlarına da işlenmekte ve taşıtın vergi borcu ödenmeden satışı engellenmiş olmaktadır. Ayrıca taşıtlarla ilgili her yıl iki taksit halinde ödenmekte olan Motorlu Taşıtlar Vergisi dolayısıyla, ödenmeyen bir borç var ise bu borç ödenmediği sürece aracın kesin satışının yapılması mümkün değildir. Taşıtlar belirli dönemlerde trafik muayenesinden geçmek zorundadır. Bu muayenelerin yapılabilmesi için de Motorlu Taşıtlar Vergisi borcunun ödenmesi ya da taksite bağlanması gerekmektedir.

Vergi borcundan dolayı araçların yakalanması ve otoparka çekilmesi

Gelir Vergisi ya da Kurumlar Vergisi mükelleflerinin ödenmeyen vergi borçları nedeniyle; işletme aktifine kayıtlı taşıtlar üzerine (binek otomobil, kamyon, otobüs, tanker, TIR vb.) hacizler uygulanmaktadır. Bir taşıt üzerine haciz işlemi uygulanmış ise vergi mükelleflerinin bu haczi kaldırmadan, bu taşıtları satmaları mümkün değildir. Yani taşıt üzerine haciz işlemi gerçekleştiğinde, vergi dairesi alacağını tahsil etmek için teminata kavuşmuş olmaktadır.
Hal böyle iken; son zamanlarda Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın borçlu Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin sahip oldukları araçlar ile ilgili haciz, satış ve yakalamalı haciz uygulamaları birçok nakliye, hafriyat, otobüs firmalarını ticari faaliyetlerini sürdürememe sorunu ile karşı karşıya bırakmaktadır.
Amaç vergi tahsilatı yapmak ise haciz işleminden sonra bu araçları trafik kontrollerinde yakalatıp, otoparklara çektirip, trafikten men ettirmenin kime ne faydası vardır?
Vergi mükellefi haciz işlemi nedeniyle; bu taşıtı devir edemediğine göre, mal kaçırma gibi bir işlem söz konusu olamayacaktır. Araçlar yakalatılmadan da bu araçların vergi borcundan dolayı satışı için gerekli işlemlerin yapılmasına bir engel yoktur. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “amme alacağının tahsiline engel olanlar” başlıklı 110. maddesini uygulayarak, sorunlar çözüme kavuşturulabilir. Satış işleminden 15 gün önce vergi mükelleflerine yazı yazarak, araçların vergi dairesi otoparkına getirilerek teslimini istemek var iken; araçları yakalatıp, vergi mükelleflerinin vergi borçlarını ödemek için, çalışıp para kazanmalarını engelleyerek ne yapmaya çalışıyoruz? Örneğin; nakliyecilik işi ile uğraşan bir vergi mükellefinin ödenmeyen Katma Değer Vergisi borcu nedeni ile işletmeye kayıtlı kamyonlara haciz işlemi uygulamak ve ardından yakalanıp bağlanması işlemini uyguladığımızda; söz konusu nakliyeci, nakliye faaliyetini yürütemeyeceği için gelir elde edemeyecek ve dolayısıyla vergi borcunu da ödeyemeyecektir. Ayrıca araçlar trafikte yakalanıp, otoparklara çektirilmekte, otoparkta geçen süreler çok uzun zamanlar almakla birlikte, bu otopark paraları da ayrıca mükelleflerden tahsil edilmektedir.
Amme borçlusunun mal varlığından kolaylıkla tahsili mümkün kamu alacağı için, mükellefin ticari faaliyetini daha fazla güçleştirecek varlıkların haciz edilmemesi gerektiği 351 sayılı Tahsilat Genel Tebliği’nde belirtilmiş iken; yakalamalı ve bağlatmalı haciz uygulaması piyasada tam bir kaosa neden olmaktadır.

Mükellefler ne yapmalı ?

Vergi daireleri mükelleflere ödeme emri tebliğ etmeden, haciz işlemi yapamazlar. Cebri tahsilat ödeme emri ile başlar. Ödeme emri tebliğ edilmeden araçlarına haciz işlemi uygulanan vergi mükellefleri, dava açarak haciz işlemini sonlandırabilirler.
Vergi borcu bulunan mükelleflerin aktiflerine kayıtlı taşıtlar ile ilgili olarak, konulmuş olan hacizlerin vergi daireleri tarafından yakalama işlemine dönüştürülme kararlarının; alınması ve bunun Emniyet Müdürlüğü’ne bildirilerek uygulandığının, mükelleflere mutlaka tebliğ edilmesi ve durumdan haberdar edilmeleri zorunludur. Bu tebligat yapılmadan, mükelleflerin araçları bağlanamaz ve otoparka çekilemez. Uygulamada hiçbir vergi dairesinin, vergi mükelleflerine haciz işlemi uyguladığımız araçlarınız ile ilgili olarak “Emniyet Müdürlükleri’nden yakalama ve bağlama işlemi yapılmasını istedik” diye bir tebligat yapmadıklarını biliyoruz. Bu tebligat yapılmadan araçlarına yakalama ve bağlama işlemi yapılan vergi mükellefleri haklarını vergi mahkemelerinde arayabilirler.
Son söz
Sayın Maliye Bakanı’ndan bu konuyu; vergi mükelleflerinin konuyu yargıya taşımalarını beklemeden, bir iç genelge ile çözüme kavuşturmasını bekliyoruz. Çünkü vergi daireleri tarafından yapılan bu uygulamanın; vergi tahsilatına olumlu bir etkisi olmadığı gibi, çalışması ve para kazanarak vergi borçlarını ödemesi gereken vergi mükelleflerinin ticari faaliyetini devam ettirememeleri nedeniyle iflas etmesi sağlanmakta ve amme alacağının tahsili tehlikeye düşürülmektedir. Otobüs işletmesinin, nakliyecinin, hafriyatçının vb. ticari faaliyetini sürdürebilmesi için gerekli olan ekipmanını haciz ile yetinmeyip, yakalatıp, otoparklarda çürütmenin ne devlete ne de mükellefe bir katkısı yoktur. Konu oldukça ciddi olup, bir an önce çözüme kavuşturulması gerekmektedir.