Son haf­ta­lar­da bir­kaç şir­ke­tin hal­ka açıl­dı­ğı­na şa­hit ol­duk. “Hal­ka açıl­ma­k” ta­bi­ri­nin İn­gi­liz­ce­’de­ki kar­şı­lı­ğı IPO (Ini­ti­al Pub­lic Of­fe­ring) ya­ni “İlk Kez Hal­ka Tek­lif­te Bu­lun­ma­k”­tır. IPO, o gü­ne ka­dar ka­pa­lı ka­pı­lar ar­dın­da ka­rar­lar alan ve bü­yük or­tak­la­rın çı­kar­la­rı­na odak­lan­mış bir şir­ket­te, ye­ni bir dö­ne­min baş­la­dı­ğı­na işa­ret eder. Da­ha doğ­ru­su et­me­li­dir. Hal­ka açıl­mak, per­de­le­ri aç­mak­tır. Dı­şa­rı­dan içe­ri­nin gö­rün­me­si­ne izin ver­mek­tir. Sa­de­ce dev­le­tin de­ğil, kü­çük his­se­dar­la­rın ya­ni hal­kın de­ne­ti­mi­ne ta­bi ol­ma­yı ka­bul­len­mek­tir. Na­sıl ol­sa yüz­de 51 ben­de, is­te­di­ği­mi ya­pa­rım ra­hat­lı­ğın­dan fe­da­kar­lık et­mek­tir. Hal­ka açık ol­ma­nın fark­lı bir ah­lak ko­du var­dır.

HAL­KA AÇIL­MA­NIN REK­LA­MI OL­MAZ

Hal­ka açıl­ma­nın du­yu­ru­su olur, rek­la­mı ol­maz. Bu me­tin­de sa­de­ce “ob­jek­ti­f” bil­gi­ler yer alır. İçin­de hiç­bir “süb­jek­ti­f” de­ğer­len­dir­me, övün­me, re­sim ve­ya fo­toğ­raf ol­maz. Bu ku­ra­lı yıl­lar­dır bo­şu­na ya­zar du­ru­rum. En cid­di şir­ket­ler bi­le hal­ka açı­lır­ken bu etik ku­ra­la uy­ma­mış, ga­ze­te­ler­de çar­şaf, çar­şaf rek­lam ya­yın­lat­mış­tır. Ma­ze­ret şu­dur: “Her­kes, yap­tı, ben de ya­pa­rım. Çün­kü bu su­ret­le da­ha çok pa­ra top­la­rım.” Bu ül­ke­de, ka­pi­ta­liz­min ah­la­ki te­me­le da­yan­dı­ğı bi­lin­mez. Çün­kü bu ül­ke­de ah­lak, “don pa­ça­sı ile uç­kur ara­sı­na­” sı­kış­mış kal­mış­tır.

HAL­KA AÇIL­MA DU­YU­RU­SU­NUN İÇE­Rİ­Ğİ

Al­tın ku­ral: His­se se­ne­di ala­cak­lar mut­la­ka gü­ven­dik­le­ri bir ya­tı­rım da­nış­ma­nıy­la ça­lış­ma­lı­dır. Ge­le­lim içe­ri­ğe: Hal­ka açı­lan şir­ket­ler, ya­sal bil­gi­len­dir­me ila­nı dı­şın­da, eğer il­la­ki rek­lam ya­pa­cak­lar­sa (ki yap­ma­la­rı etik de­ğil­dir) hal­ka şu bil­gi­le­ri ver­me­li ve as­la rek­lam di­li kul­lan­ma­ma­lı­dır.
1. UFR­S’­nin (Ulus­la­ra­ra­sı Fi­nan­sal Ra­por­la­ma), laf­zı­na ve ru­hu­na uy­gun ola­rak dü­zen­len­miş son bi­lan­ço­ya gö­re fir­ma­nın “Net De­ğe­ri­” (Var­lık­lar ek­si Yü­küm­lü­lük­ler).
2. Açıl­ma ta­mam­lan­dık­tan son­ra “Bor­sa Fi­ya­tı/Def­ter De­ğe­ri­” kat­sa­yı­sı ve net fir­ma de­ğe­ri­nin FA­VÖK kat­sa­yı­sı.
3. Geç­miş 3 yı­lın Ver­gi Ön­ce­si Kâ­rı ve da­ğı­tı­lan top­lam te­met­tü mik­ta­rı. His­se ba­şı­na dü­şen tu­tar ve oran­lar.
4. Ge­le­cek yıl­lar için tah­min edi­len kâr ve te­met­tü mik­tar­la­rı. (Bir ta­ah­hü­dü içer­me­ye­ce­ği açık­tır.)
5. Ge­çen 3 yı­lın “Sa­tış Ha­sı­la­tı/Bi­lan­ço­” ile “Net Kâr/ Sa­tış Ha­sı­la­tı­” oran­la­rı ve sek­tör­le kı­yas­la­ma­sı.
6. Fir­ma­nın sek­tö­rün­de kaç nu­ma­ra ol­du­ğu. Pa­zar­da­ki ha­cim ve de­ğer pa­yı. Tür­ki­ye ve dün­ya­da­ki ko­nu­mu.
7. Top­la­na­cak pa­ra ile ne ya­pı­la­ca­ğı.
SON SÖZ: Hiçbir ku­ral, ah­la­kın ye­ri­ni tu­ta­maz